کد خبر: ۲۶۷۹۹
تاریخ انتشار: ۰۱ شهريور ۱۴۰۰ - ۲۱:۵۶-23 August 2021
زمانی که در ۱۵ فوریه ۱۹۸۹ آخرین دسته از نیروهای سپاه چهلم ارتش شوروی از افغانستان خارج شد، اکثر کارشناسان اعتقاد داشتند که حکومت کمونیستی دست نشانده شوروی در افغانستان حداکثر تا سه ماه دیگر سقوط خواهد کرد.
اما این پیش بینی محقق نشد و دولت دکتر نجیب الله حدود۳ سال دوام آورد. کارشناسان و تحلیلگران سیاسی یک موضوع مهم را درنظر نگرفته بودند و آن هم حجم فوق العاده سنگین تسلیحات راهبردی بود که توسط شوروی و پیش از خروج از افغانستان در اختیار دولت دمکراتیک افغانستان قرار داده شده بود. 

بیش از سه هزار تیر موشک بالستیک اسکاد به علاوه چندصد لانچر پرتاب موشک مهمترین بخش کمک‌های نظامی شوروی به حکومت کمونیستی دکتر نجیب الله بود. حجم زیادی راکت توپخانه‌ای، بیش از ۱۲۰ فروند انواع جنگنده و بمب افکن ، بیش از ۲۷۰۰ عراده تانک و خودروی زرهی، شماری بالگرد میل ۲۴، انواع هویتزرهای دوربرد، هزاران دستگاه کامیون سنگین برای تدارکات و لجستیک و‏ دیگر تسلیحاتی بودند که دراختیار ارتش افغانستان قرار گرفته بود. به جز اینها دولت افغانستان ماهانه از شوروی مبالغ قابل توجهی (حدود ۵۰۰ میلیون دلار) پول تو جیبی دریافت میکرد که بوسیله آن می توانست حقوق کارکنان خود را پرداخت و مایحتاج ضروری مردم  خود را تامین کند.‏

نبرد مجاهدین افغان پس از خروج نیروهای شوروی از افغانستان کماکان ادامه داشت. هدف فتح کابل بود. درگیری های دولت دمکراتیک افغانستان با مجاهدین در اکثر مناطق افغانستان (بخصوص در ایالت های جنوبی) ادامه داشت. اما دولت دکتر نجیب الله با استفاده از تسلیحات اهدایی شوروی توانست بخوبی در ‏۶ برابر مجاهدین مقاومت کرده و در اغلب مناطق آنها را به عقب براند. شش ماه پس از خروج ارتش شوروی ، دولت سوسیالیستی محمد نجیب الله هیچ نشانه ای از ضعف و سقوط نداشت. 

در ماه مارس ۱۹۸۹ مجاهدین با پشتیبانی سازمان اطلاعات پاکستان ISI تصمیم گرفتند شهر مهم و راهبردی جلال آباد (مرکز ایالت‏ ننگرهار) را تصرف کنند. این شهر در نزدیکی مرز پاکستان و ۱۰۰ مایلی شرق کابل قرار داشت. مجاهدین قصد داشتند با استقرار در این شهر و تثبیت و تمرکز قدرت خود، به سمت کابل پیشروی کرده و کابل را فتح کنند. 

نبرد جلال آباد در تاریخ ۵ مارس آغاز شد و مجاهدین توانستند با یک حمله وسیع، کنترل‏ بخش عمده ای از جلال آباد را در دست بگیرند. اما از آن سو نیز دولت کمونیستی نجیب الله به این حمله واکنش نشان داد. آنها چندین سکوی پرتاب موشک خود را در حومه کابل مستقر کرده و اقدام به شلیک تعداد زیادی موشک اسکاد به سمت مواضع مجاهدین کردند. بیش از ۴۰۰ تیر موشک اسکاد به سمت مواضع‏ مجاهدین شلیک شد. 

از طرفی نیروی هوایی شوروی نیز از آن سوی مرزها شماری از بمب افکن های خود را برای پشتیبانی از حکومت دست نشانده خود به جلال آباد اعزام کرد. در نتیجه این حملات وسیع بیش از ۱۱۰۰۰ نفر از نیروهای مجاهدین کشته و زخمی شدند. این نبرد ضربه مهلکی بر نیروی انسانی مجاهدین‏ وارد کرد و توان رزمی و هجومی آنها را به شدت کاهش داد. همچنین این نبرد تاثیر بسیاری در کاهش روحیه و اعتماد به نفس مجاهدین داشت و فتح کابل را در نظر آنها دور از دسترس جلوه داد.

ورق برمی‌گردد.

همه چیزبه نفع دولت کمونیستی نجیب الله پیش میرفت تا آنکه به تاریخ ۲۵ دسامبر ۱۹۹۱ اتحاد ‏۱۱ جماهیر شوروی از هم فروپاشید و دولت جدید روسیه دیگر دلیلی برای حمایت از حکومت نجیب الله نداشت. در نتیجه تمام کمک های مالی و تسلیحاتی از سوی مسکو به کابل قطع شد. هزاران مستشار روس خاک افغانستان را ترک کردند. در نتیجه حکومت و ارتش افغانستان در وضعیت بسیار نامساعدی قرار گرفت.‏ 

از آنطرف فروپاشی شوروی اعتماد به نفس زیادی به مجاهدین بخشید. آنها فروپاشی شوروی را نتیجه بیش از ۱۱ سال جهاد خود در افغانستان می دیدند. درنتیجه توان رزمی نیروهای دولت کمونیستی افغانستان به شدت کاهش یافته و از آن سو نیروهای مجاهدین فشار خود را بیشتر کردند.‏ در نهایت چهار ماه پس از فروپاشی شوروی، مجاهدین موفق به فتح کابل شده و حکومت دمکراتیک افغانستان سقوط کرد.‏نیروهای ارتش جمهوری دمکراتیک افغانستان در کنار یک موشک بالستیک اسکاد بی.

حکومت کمونیستی افغانستان بیش از ۲۵۰۰ تیر موشک بالستیک به سمت مواضع مجاهدین شلیک کرد که این رقم بیشترین میزان استفاده از موشک بالستیک در یک نبرد (پس از جنگ جهانی دوم) بود. 

۱۵ فوریه ۱۹۸۹

خروج آخرین دسته از نیروهای سپاه چهلم ارتش شوروی از افغانستان. مرز حیرتان. نیروهای شوروی درحال ورود به جمهوری ازبکستان با استقبال اهالی مواجه شدند. 


علی محمدی 
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان