کد خبر: ۲۶۵۰۴
تاریخ انتشار: ۱۴ مرداد ۱۴۰۰ - ۱۴:۳۶-05 August 2021
بنده با توجه به قدری تجربه و آشنایی با پیچیدگی های مذاکرات جدی دیپلماتیک و مقایسه با چند دور مذاکره جدی دوران معاصر، آقای ظریف را در نقش دیپلمات مذاکره کننده بسیار کاردان و مؤثر و موفق می دانم.
ایشان در نقش وزیر «سیاستمدار» است، مجری و شریک در سیاستگذاری در قالب ایدئولوژیک نظام که وارد آن مقوله نمی شوم. اما مذاکره در جایگاه «دیپلمات» برای رفع خطر و کسب امتیاز آثاری تاریخی و ملی برجای می گذارد. مانند مذاکرات امیر نظام (امیر کبیر) با عثمانی که مرزهای شرقی ایران را تثبیت کرد. 

در یک قرن گذشته ۵ مذاکراه دیپلماتیک مهم داشته‌ایم: 

۱. مذاکرات ورسای در ۱۹۱۹، در این مذاکرات تیم ایران که در پول هتل و غذایش درمانده بود، می‌کوشید با وطن پرستی از میراث فروپاشی عثمانی سهمی از کر دستان و دیاربکر از دست رفته در جنگ چالدران برگیرد. انگلیس می گفت اینجا محل تقسیم غنائم برندگان جنگ است! شما که بیطرف بودید و در جنگ شرکت نداشتید چه می‌گویید؟ ولی ایران معتقد بود که گرچه بیطرف بوده اما آسیب و خسارت بسیار دیده است! این مذاکرات بوسیله  فروغی در جنگ دوم و با مذاکرات و بستن قرارداد سه جانبه و خروج از از حالت بیطرفی و تضمین استقلال ایران مؤثر بود. 

جمع بندی: در آن مذاکره ایراندحقی نداشت، اما توانست در شمار کشوهای مستقل مؤسس جامعه ملل قرار گیرد و فروغی به ریاست مجمع عمومی رسید. 

۲. مذاکرات قوام و استالین مؤثر در خروج نیروهای شوروی و حفظ تمامیت ارضی ایران

ارزیابی: حق با ایران بود و با  حمایت آمریکا موفق شد. 

۳. مذاکرات استرداد جزایر ایرانی خلیج فارس در سال ۱۹۷۱- در این مذاکرات جهان عرب مدعی ایران بود. ایران با انصراف از ادعای ۲۰۰ ساله دیگر در بحرین بهایی هم پرداخته بود و در مذاکرات جنبی با امارات توافقنامه هایی  امضا کرده و برخی ادعاهای مالکانه (و نه حاکمیتی) را هم تأیید کرده بود. 

ارزیابی: حق تاریخی و حقوقی با ایران بود و مذاکرات با موفقیت رهبری شد و به نتیجه رسید. 

۴. مذاکرات در باره اصلاح خط مرزی شط العرب ۱۹۷۵. این مذاکرات در محیطی پر تنش و خصمانه  با کسی مانند صدام حسین انجام شد. خط مرزی طبق قراردادهای قبلی جز در خرمشهر در ساحل ایران بود. 

ارزیابی: حق ایران ضعیف اما متکی به تغییر اوضاع و احوال و رعایت انصاف و عدم اجرای تعهدات عراق به موجب قرارداد ۱۹۳۵ بود. مذاکرات بسیار مثبت و  مؤثر بود. 

۵. مذاکرات برجام: تفاوت این مذاکره با مذاکرات قبلی در این بود که ایران به نظر سازمان ملل در موضع حق نبود (مانند الجزایر) در موضع مظلومیت نبود (مانند مذاکرات قوام با شوروی) در موضع انصاف و عدم ایفای تعهد طرف هم نبود (مانند شط العرب) بلکه در موضع محکوم به موجب  شش قطعنامه شورای امنیت که حتی  با تأیید چین و روسیه بود، این وضع به دلیل انحراف از قرارداد عدم گسترش سلاحهای هسته ای و ایجاد سایت های پنهانی نطنز و نیروگاه اراک برای تولید پلوتونیوم و سایت غنی سازی فردو بوجود آمده بود.

این مذاکرات برای خروج از آن شرایط محکومیت و انفعالی و گرفتن امتیازاتی آبرومندانه در مقابل بزرگ‌ترین قدرتهای جهانی بسیار محترم و ماندنی است. ولی در داخل ایران مورد تخریب گسترده و حمله شدید افراطیون آتش به اختیار  قرار داشت 

این توافق ایران را در آن شرائط, از اقدام نظامی جهانی حفظ کرد و شش قطعنامه تحریمی الزام آور شورای امنیت را از سر ایران برداشت و ایران را از تحت فصل هفت سازمان ملل خارج کرد و با اجرای برجام  به مدت دو سال تحریم‌ها را برداشت و ....  پس تخریب آن توافق زیرکانه بسیار عوامانه و زیان بخش بوده است. 


فریدون مجلسی (دیپلمات بازنشسته) 


روزنامه شرق/ سه شنبه ۱۲ مرداد ۱۴۰۰

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان