کد خبر: ۲۵۹۲۳
تاریخ انتشار: ۱۸ تير ۱۴۰۰ - ۰۷:۴۲-09 July 2021
مورچه‌ها حشراتی هستند که از آن‌ها به عنوان نماد صبر و استقامت یاد می‌شود.
عصراسلام: مورچه‌ها حشراتی اجتماعی و خارق‌العاده هستند که همانند زنبور عسل از راستهٔ نازک بالان محسوب می‌شوند و در میانه‌های دورهٔ کرتاسه یعنی حدود ۱۱۰ تا ۱۳۰ میلیون سال پیش تکامل یافته است. شاید جالب باشد که بدانید، امروزه بیش از ۱۲۰۰۰ گونه مورچه طبقه بندی شده‌اند و تخمین زده می‌شود این تعداد تا ۲۲۰۰۰ گونه نیز برسد. مورچه‌ها به راحتی از شاخک‌های آرنج دارشان و ساختار گره مانندشان و کمر باریکشان قابل شناسایی هستند.

چگونگی ارتباط مورچه‌ها با همنوعان خود

مورچه‌ها برای برقراری ارتباط با یکدیگر از فرومون استفاده می‌کنند؛ این سیگنال‌های شیمیایی در مورچه‌ها نسبت به سایر نازک بالان تکامل یافته‌تر است و همانند سایر حشرات مورچه‌ها برای تشخیص بوی فرومون، از شاخک‌های بلند و نازکِ متحرک خود استفاده میکنند. مورچه بوسیله دو شاخک خود اطلاعاتِ لازم درمورد جهت و شدت بو را استخراج می‌کند. از آنجایی که اغلب مورچه‌ها در روی سطح زمین زندگی می‌کنند، آن‌ها از سطح خاک برای بر جا گذاشتن رد فرومون استفاده می‌کنند تا دیگر مورچه‌ها نیز بتوانند آنرا دنبال کنند و در گونه‌هایی که بصورت گروهی کاوش می‌کنند، مورچه‌ای که غذا پیدا می‌کند یک رَد فرومون در مسیر بازگشت به لانه برجای می‌گذارد و این مسیر به وسیله دیگر مورچه‌ها دنبال می‌شود، پس از بازگشتِ مورچه‌های دیگر با غذا، این مسیر تقویت می‌شود.

در زمانی که منبع غذا تمام می‌شود، دیگر رَد جدیدی توسط مورچه ها، در مسیر بازگشت گذاشته نمی‌شود و بوی فرومون به آرامی محو می‌شود و از این رو این عمل سبب می‌شود که مورچه‌ها با تغییرات محیط خود را هماهنگ کنند. به طور مثال هنگامی که یک مسیر مشخص شده به سمت منبع غذایی توسط یک مانع سد می‌شود، مورچه‌ها مسیر را رها می‌کنند تا مسیر جدیدی پیدا کنند. اگر مورچه‌ای موفق شود، رَد جدیدی بر جای می‌گذارد که شامل مسیر کوتاه تر‌ی به لانه است. مسیر‌های موفق به سمت منبع غذا بوسیله سایر مورچه‌ها دنبال می‌شوند و مسیر‌های بهتر تقویت می‌شوند تا در نهایت بهترین مسیر پیدا شود.

مورچه‌ها چگونه نفس می‌کشند؟

تقریبا همه موجودات زنده در کره زمین به استثنای برخی میکروب‌های غیر هوازی، برای تداوم حیات خود نیازمند اکسیژن هستند. در این میان اما برخی موجودات همچون مورچه‌ها با سیستمی متفاوت از دستگاه تنفسی انسان، زندگی می‌کنند.

احتمالا تاکنون به این موضوع فکر کرده‌اید که حشراتی مانند مورچه ها چگونه نفس می کشند؟ در حقیقت آن‌ها اکسیژن محیط را بدون داشتن سیستم تنفسی پیچیده ای همچون انسان و سایر پستانداران جذب می کنند. برای درک بهتر این موضوع پیشنهاد می کنیم دهانتان را باز کرده و  دیافراگم و قفسه سینه خود را کاملاً بی حرکت نگه دارید.

در این حالت اجازه ندارید مانند شرایط عادی نفس بکشید و تنها اجازه بدهید مولکول های هوا خودشان وارد ریه های شما شده و با انتشار تصادفی هوا، اکسیژن مورد نیازتان را تامین کنید. احتمالا در این شرایط میزان کمی از اکسیژن به ریه های شما راه پیدا می کند. البته به طور قطعی این میزان اکسیژن برای تامین نیازهای بدن شما کافی نخواهد بود.

این روش به نوعی بازسازی روش تنفسی حشراتی همچون مورچه ها است ولی انسان برای زنده ماندن بدون اینکه دیافراگم هوا را به طور فعال از داخل ریه ها پمپاژ کند ، به بدن بسیار کوچکتری نیاز داشته یا دست کم باید چندین گلو و مسیر ورودی هوا داشته باشد.

ساختار طبیعی بدن مورچه ها به گونه‌ای است که هر دوی این ویژگی ها را دارند و البته بسته به گونه و نژاد، مورچه ها در کنار بدن خود نه یا ده جفت دهانه ورودی اکسیژن دارند که به آنها مارپیچ هوا گفته می شود. هر مارپیچ به یک سری انشعاباتی دقیق تر از لوله ها موسوم به نای متصل می‌شود. این ساختار تنفسی شبیه به ریه‌های ما است، با این تفاوت که حشرات از خون برای انتقال اکسیژن از نای به بقیه قسمت‌های بدن استفاده نمی کنند. در عوض، نای در سراسر بدن آن ها پخش می‌شود و هر شاخه به یک گلدان با دیواره انتهایی مرطوبی ختم شده که مستقیماً با غشای سلول‌ها تماس دارند.

البته این سیستم فقط در حیوانات کوچک مانند مورچه  عمل می کند. هنگامی که بدن یک موجود زنده بیش از یک یا دو سانتی متر رشد کرد ، این سیستم دیگر جوابگوی نیازهای بدن نخواهد بود زیرا نای‌ها خیلی طولانی می‌شوند تا هوا بتواند به اندازه کافی و سرعت مناسب در امتداد آنها پخش شود.

حشرات بزرگتر و فعال تر مجبورند سیستم تنفسی غیرفعال خود را با خم کردن شکم برای پمپاژ هوا در امتداد نای تکمیل کنند. اما حشراتی با ابعاد و  اندازه مورچه‌ها، بدون این عمل نیز می‌توانند به خوبی نیاز خود به اکسیژن را تامین کنند. در انتها جالب است اعلام کنیم که نتایج یک مطالعه در سال ۲۰۰۵ در دانشگاه برلین نشان داد که بسیاری از حشرات کوچک و در ابعاد مورچه‌ها مجبورند به طور دوره‌ای برخی مارپیچ‌‌های بدن خود را ببندند تا اکسیژن زیادی دریافت نکنند!




سیناپرس

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان