کد خبر: ۲۵۷۵۸
تاریخ انتشار: ۱۰ تير ۱۴۰۰ - ۱۶:۴۰-01 July 2021
جدا از حرف و حدیث‌هایی که درباره کیفیت برگزاری انتخابات شوراها، نحوه شمارش آرا و حجم آرای باطله در صندوق‌ها وجود دارد، این انتخابات به سرانجام رسیده و در تهران و اکثر شهرها اصولگرایان موفق شده‌اند شورای شهر را دوباره فتح کنند.
عصراسلام: به خصوص در تهران، درست برعکس چهار سال قبل که ۲۱ عضو لیست اصلی اصلاح‌طلبان یکجا برنده انتخابات شدند، این بار ۲۱ عضو لیست اصلی اصولگرایان یکجا وارد شورای شهر شده‌اند؛ هرچند میانگین آرای راه‌یافتگان این دوره کمتر از یک‌چهارم اعضای شورای قبلی شده و از این جهت با شورایی مواجهیم که به مراتب پشتوانه مردمی کمتری دارد.

اما نتیجه فرقی نمی‌کند. شورای ششم بر سرکار آمده و چهار سال -البته در حدود اختیارات نهاد شورای شهر- اختیاردار شهر تهران خواهد بود. این اختیار، از منظر کسانی که تغییر رویکردهای این چهار ساله را بر مسیر طی‌شده در یک دهه قبل ترجیح می‌دهند -و البته عمده متخصصان شهری و فعالان مدنی را شامل می‌شوند- با بیم و نگرانی زیاد توأم است.

سخنان اخیر مهدی چمران، نفر اول تهران و احتمالا رئیس شورای شهر ششم، نگرانی‌ها را بیشتر کرده است. چمران برخلاف آنچه اصولگرایان حاضر در لیست در دوره رقابت‌های انتخاباتی گفته بودند، از تجدیدنظر در مصوبه باغات، رونق دادن به ساخت و ساز و شعاری بودن ایده «شهر نفروشی» سخن گفته و وعده داده که برخی مصوبات شورای شهر پنجم تغییر خواهد کرد.

این اظهارات باعث نگرانی فعالان مدنی و دوستداران محیط زیست شده است. اینکه اصلاح مصوبه خانه‌باغ و نجات باغات باقی‌مانده در تهران از چنگ طمع بساز و بفروش‌ها اقدامی یکسره به مصلحت شهر و شهروندان بود، آنقدر برای اهل فن بدیهی است که کمتر کسی باور می‌کند در شورای جدید شاهد رجعت به گذشته‌های تلخ باغ‌کشی و شهرفروشی باشیم. اما چمران نشان داد که این اتفاق اصلا دور از ذهن نیست.

جمع شدن دست و پای اهالی ساخت و ساز از محدوده‌های قانون‌شکنانه‌ای که صرفا با هدف سودجویی و به بهای نابودی منابع و معابر و آسمان و طرح‌های شهری در حال انجام بود، از دیگر برکات چهار سال مدیریت شهری دوره پنجم بود. حالا شهرسازان حق دارند نگران باشند که اصولگرایان بار دیگر شهرسازی در تهران را به روال گذشته برگردانند و چهار سال بعد باز حسرت بخوریم که چرا بافت سنتی شهر را حفظ نکردیم یا در کوچه‌های چند متری برج‌های چندین طبقه ساخته شد و یا حریم شهر و خط آسمان و کوهپایه از بین رفت که رفت.

در دوره ششم کسانی بر سرکار آمده‌اند که قبلا نشان داده‌اند بیشتر از آنکه به فکر کار باشند، به فکر پیمانکارند. کار از دید اینها غالبا نه اداره یک شهر آرام و بی‌دغدغه برای ساکنانش، بلکه تبدیل آن به یک کارگاه همیشه پرهیاهو برای بنا نهادن سازه‌های مهیب تعریف شده است. «پروژه» اسم رمز خدمات متقابلی است که در دو جنبه‌ی اقتصادی- سیاسی بین دو طرف برقرار بوده است و در این نگاه، موفقیت با متر و معیار پروژه‌ها و پیشبرد عملیات آنها تعریف می‌شود؛ حالا هر بلایی سر داشته‌های شهر و خواسته‌های شهروندان هم آمد، آمد!

در دوره پنجم بسیاری از اقدامات عمرانی که از قضا نیاز شهری و مطالبه اجتماعی هم بود، به علت نبود منابع انجام نشد یا سرعت کافی نداشت. اما مدیران شهر و اعضای شورا وقتی دیدند که امر دایر است بین تعطیلی پروژه‌ها یا فروش تراکم مازاد و اعطای مجوزهای فراقانونی و خلاف‌فروشی؛ آگاهانه اولی را انتخاب کردند. حالا باید نگران بود که نکند در شورای ششم، این انتخاب تغییر کند و تعریف متفاوت کار در لایه سطحی ماجرا (و البته پیگیری منافع پیمانکاران بزرگ در لایه زیرین روندها) باعث شود که آینده‌فروشی دوباره باب شود و آنچه از تهران باقی مانده، زیر با دستان بی‌رحم لودرها و جرثقیل‌ها خراب شود.

در دوره شورای پنجم، پیگیری‌های زیادی انجام شد تا دو لایحه‌ای که از سالها قبل در دولت و سپس مجلس معطل مانده بود و می‌توانست گره‌گشای مساله درآمد پایدار در شهرداری‌ها شود، به نتیجه برسد. تقریبا این اتفاق افتاد، هرچند اجرای آن به دوره پنجم قد نداد و احتمالا مدیریت شهری در دوره ششم از امتیازاتی مثل افزایش سهم از مالیات بر ارزش افزوده بهره‌مند خواهد شد. امید اندکی هست که این بهره‌مندی باعث شود اعضای شورای ششم شهر تهران دیگر به عادت بد شهرفروشی و کسب درآمد از محل فروش داشته‌های شهر و شهرداری برنگردند. اما ظاهر امر نشان می‌دهد که بیشتر باید نگران باشیم.

ترویج دوچرخه‌سواری و توسعه مسیرهای دوچرخه از دیگر اولویت‌های دوره پنجم بود. کمتر کسی است که در بهار ۱۴۰۰ در خیابان‌های تهران چرخیده باشد و تأیید نکند که افزایش تعداد دوچرخه‌سواران -و به خصوص پذیرش اجتماعی دوچرخه‌سواری دختران- کاملا محسوس و ملموس شده است. رواج حمل و نقل پاک به همین سادگی ممکن است، و البته به همین سادگی می‌تواند با بی‌اعتنایی یا تنگ‌نظری روبه‌رو شود. فعالان این حوزه نگران‌اند که آیا موضوع حمل و نقل پاک همچنان مورد توجه و تمرکز ویژه مدیران شهری خواهد بود؟

جهت‌گیری‌های سیاسی و خاص‌گرایانه در حوزه توزیع منابع، تخصیص امکانات و حتی جذب و استخدام‌ها که در دوره‌های قبلی رواج گسترده داشت، در دوره پنجم به میزان قابل توجهی اصلاح شد. صدها مورد از املاک واگذارشده پس گرفته شد، بودجه‌های کلانی که در حوزه‌های به ظاهر فرهنگی و در واقع باندی و جناحی هزینه می‌شد و هیچ دستاورد مثبتی برای مردم شهر نداشت، کنترل شد و بساط حیف و میل‌های گسترده به نام کار اعتقادی و جهادی و … برچیده شد. اکنون بسیاری از ناظران مسائل شهری و کارکنان شهرداری نگران‌اند که بار دیگر شاهد رویکرد ارتجاعی به روندهای غلط گذشته باشیم.

و از همه اینها مهمتر، شفافیت که رکن اصلی همه تغییرات نهادی در این دوره مدیریت شهری بود و حالا همه نگران‌اند که شورای پنجم و شهردار بعدی با این حوزه چه خواهد کرد. آقای چمران ۱۴ سال رئیس شورای شهر تهران بود و وقتی که کار را به شورای پنجم تحویل داد، مشخص شد که نه هیچ صورت مذاکراتی از جلسات قبلی شورای شهر وجود داشته و نه صورتجلسه‌های درست و قابل دسترسی از جلسات تمام آن سالها در آرشیو شورای شهر باقی مانده است. چه برسد به اطلاعات قراردادها، پرسنل، مدیران، حقوق‌ها، املاک شهرداری، بودجه‌ها، درآمد و هزینه‌ها و … که در همین چهار سال بیشتر آنها شفاف شد. بی‌سابقه بود اما شورای پنجم نه تنها تفریغ بودجه سنوات گذشته را بررسی و به‌روز کرد بلکه توانست گزارش تفریغ بودجه دوره خود را هم بررسی و تصویب کند. اکنون هیچ قراردادی در سطح کلان و متوسط نیست که در شهرداری و زیرمجموعه‌های آن بسته شود اما اطلاعات آنها روی سایت شفاف وجود نداشته باشد. پیمانکاران خدمات شهری دیگر صورت‌وضعیت‌های چند برابر واقعیت رد نمی‌کنند، چرا که فعالیت آنها بر اساس سامانه و توسط جی‌پی‌اس کنترل می‌شود. دخل و خرج شهرداری شفاف شده و حتی اگر کسی در گوشه‌ای تخلف یا خاصه‌خرجی کند، هر چشم کنجکاو و تیزبینی می‌تواند رصد و نظارت کند. اینها همه به برکت شفافیت است؛ و باید نگران و نظاره‌گر بود که آیا شورای ششم در مسیر شفافیت دنده‌عقب خواهد گرفت یا به روندی که در دوره پنجم آغاز شده، خواهد پیوست.


علی پیرحسین‌لو
امتداد

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان