کد خبر: ۲۵۴۷۴
تاریخ انتشار: ۳۰ خرداد ۱۴۰۰ - ۰۹:۰۵-20 June 2021
جرعه‌ای از احادیث کمتر شنیده شده
...عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ أَبِي يَعْفُورٍ قَالَ: سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ يَقُولُ:
«إِذَا لَمْ يَغَرِ اَلرَّجُلُ فَهُوَ مَنْكُوسُ اَلْقَلْبِ.»
الکافي، ج۵، ص۵۳۶

از امام صادق (علیه‌السلام) نقل شده است:
«مرد، اگر غیرت ۱ نورزد، دلش وارونه ۲ می‌گردد.»


پاورقی:
۱. غیرت را چنین معنا کرده‌اند: تعلّق شدید به محبوب، و نگرانی و ترس دائمی از تمایل محبوبش به شخص دیگری که او نیز محبوبش را دوست دارد.
۲. برای توضیح بیش‌تر راجع به «دل وارونه» (قلب منکوس)، به روایت زیر توجه کنید:

...عَنْ سَعْدٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ: «إِنَّ اَلْقُلُوبَ أَرْبَعَةٌ قَلْبٌ فِيهِ نِفَاقٌ وَ إِيمَانٌ وَ قَلْبٌ مَنْكُوسٌ وَ قَلْبٌ مَطْبُوعٌ وَ قَلْبٌ أَزْهَرُ أَجْرَدُ.» فَقُلْتُ: مَا اَلْأَزْهَرُ؟ قَالَ: «فِيهِ كَهَيْئَةِ اَلسِّرَاجِ فَأَمَّا اَلْمَطْبُوعُ فَقَلْبُ اَلْمُنَافِقِ وَ أَمَّا اَلْأَزْهَرُ فَقَلْبُ اَلْمُؤْمِنِ إِنْ أَعْطَاهُ شَكَرَ وَ إِنِ اِبْتَلاَهُ صَبَرَ وَ أَمَّا اَلْمَنْكُوسُ فَقَلْبُ اَلْمُشْرِكِ.» ثُمَّ قَرَأَ هَذِهِ اَلْآيَةَ: ««أَ فَمَنْ يَمْشِي مُكِبًّا عَلىٰ وَجْهِهِ أَهْدىٰ أَمَّنْ يَمْشِي سَوِيًّا عَلىٰ صِرٰاطٍ مُسْتَقِيمٍ» فَأَمَّا اَلْقَلْبُ اَلَّذِي فِيهِ إِيمَانٌ وَ نِفَاقٌ فَهُمْ قَوْمٌ كَانُوا بِالطَّائِفِ فَإِنْ أَدْرَكَ أَحَدَهُمْ أَجَلُهُ عَلَى نِفَاقِهِ هَلَكَ وَ إِنْ أَدْرَكَهُ عَلَى إِيمَانِهِ نَجَا.»
الکافي، ج۲، ص۴۲۲

از سعد بن طُرَیف از امام باقر (علیه‌السلام) نقل شده است:
«به‌راستی که دل‌ها چهار (دسته) هستند: (۱) دلی که در آن نفاق و ایمان [توأمان] هست، (۲) دلی که وارونه است، (۳) دل زنگارگرفته و (۴) دل درخشنده‌ی پاک.»
سعد گوید: عرض کردم: دل درخشنده چیست؟
حضرت فرمودند: «درون این دل، مانند چراغ است.
دل زنگارگرفته، دل منافق است.
دل درخشنده، دل مؤمن است؛ اگر خداوند به مؤمن (نعمت) عطا کند، او شکر می‌کند و اگر او را مبتلا (به بلا) کند، صبر می‌کند.
دل وارونه، دل مشرک است.»

بعد حضرت [در مورد دل وارونه] این آیه را خواندند:
«أَ فَمَنْ يَمْشِي مُكِبًّا عَلىٰ وَجْهِهِ أَهْدىٰ أَمَّنْ يَمْشِي سَوِيًّا عَلىٰ صِرٰاطٍ مُسْتَقِيمٍ»[ملک:۲۲]؛
«آیا کسی که بر روی صورت (روی زمین افتاده و) طی مسیر می‌کند، هدایت‌یافته‌تر است یا کسی که ایستاده بر مسیر مستقیم راه می‌رود؟»

[سپس فرمودند:]
«اما قلبی که در آن ایمان و نفاق [توأمان] هست، این‌ها گروهی در طائف بودند که [گاهی مؤمن بودند و گاهی منافق. پس] اگر زمان مرگ یکی از آنان، هنگام نفاقش فرا می‌رسید، هلاک می‌شد و اگر هنگام ایمانش فرا می‌رسید، نجات می‌یافت.»



پانوشت:
همان‌طور که در پاورقی دوم ملاحظه فرمودید، امام باقر (علیه‌السلام) با تلاوت آیه ۲۲ سوره ملک، این‌طور توضیح دادند که: دل وارونه، سلامت و کارآیی دلِ سالم را ندارد؛ مانند کسی که با صورت روی زمین افتاده و خود را می‌کشد تا جلو برود و چنین حرکت کردنی قابل مقایسه با حرکت ایستاده و بر روی پا نیست.

بنابراین کسی که غیرت نورزد، قلبش به چنین روزی می‌افتد؛ وارونه، بیمار و ناکارآمد می‌گردد.
پس مردی که دلی سالم دارد، غیرت نیز دارد و غیرت ورزیدن لازمه سلامت دل است. مردی که غیرت ندارد، بیماردل است.

متأسفانه بعضی خانم‌ها از غیرت داشتن مردان خانواده‌شان اظهار نارضایتی می‌کنند، در حالی که اولاً این غیرت نشانه محبت مردان به ناموسشان است و ثانیاً اگر مردان این ویژگی طبیعی خود را کنار بگذارند، به بیماردلی دچار می‌گردند.

انسان بیماردل علاوه بر این‌که به فرموده امام باقر (علیه‌السلام) خود نمی‌تواند راهش را به درستی طی کند، مسلّماً هم‌راه خوبی نیز در زندگی برای همسرش نخواهد بود و در درازمدت او را نیز به دردسر دچار خواهد کرد.

البته واضح است که غیرت بی‌جا نیز مضموم است و آسیب‌های خود را دارد. در این زمینه به روایت زیر توجه بفرمایید:

...عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي اَلْمِقْدَامِ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ وَ ...عَنْ عَبْدِ اَلرَّحْمَنِ بْنِ كَثِيرٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ: «إِنَّ أَميِرَ اَلْمُؤْمنِيِنَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ فِي رِسَالَتِهِ إِلَى اَلْحَسَنِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ: «إِيَّاكَ وَ اَلتَّغَايُرَ فِي غَيْرِ مَوْضِعِ اَلْغَيْرَةِ فَإِنَّ ذَلِكَ يَدْعُو اَلصَّحِيحَةَ مِنْهُنَّ إِلَى اَلسَّقَمِ وَ لَكِنْ أَحْكِمْ أَمْرَهُنَّ فَإِنْ رَأَيْتَ عَيْباً فَعَجِّلِ اَلنَّكِيرَ عَلَى اَلصَّغِيرِ وَ اَلْكَبِيرِ.»»
الکافي، ج۵، ص۵۳۷

از امام باقر و امام صادق (علیه‌السلام) نقل شده است:
«امیرالمؤمنین در نامه‌شان به امام حسن (علیهماالسلام) [فرمودند:]
«بپرهیز از غیرت ورزیدن در موردی که جای غیرت ورزیدن نیست؛ چراکه این کار زن‌های سالم را به بیماری (فساد) فرا می‌خواند.
اما در امور زن‌ها قاطع برخورد کن؛ اگر عیبی (در آن‌ها) دیدی، در برخورد قاطع با کوچک و بزرگ(شان) شتاب بورز.»»

گویا مقصود از عیوب و خطاهایی که امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) به آن اشاره فرموده‌اند که باید با آن‌ها برخورد قاطع داشت، خطاهای ناموسیِ بانوان است؛ مثل این‌که با نامحرمان برخورد و تعامل نامناسبی داشته باشند یا در جمع‌ها و سطح جامعه با ظاهری آراسته یا حجابی نامناسب حضور یابند.

هرچند به سفارش اکید ایشان، از برخورد نابه‌جا هم باید پرهیز نمود؛ چراکه خود موجب به خطا رفتن بانوان می‌شود و نقض غرض خواهد بود.

بلایی که قفندر به سر مرد بی‌غیرت می‌آورد

...عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ:
«إِذَا أُغِيرَ اَلرَّجُلُ فِي أَهْلِهِ أَوْ بَعْضِ مَنَاكِحِهِ مِنْ مَمْلُوكِهِ فَلَمْ يَغَرْ وَ لَمْ يُغَيِّرْ بَعَثَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَيْهِ طَائِراً يُقَالُ لَهُ اَلْقَفَنْدَرُ حَتَّى يَسْقُطَ عَلَى عَارِضَةِ بَابِهِ ثُمَّ يُمْهِلَهُ أَرْبَعِينَ يَوْماً ثُمَّ يَهْتِفَ بِهِ «إِنَّ اَللَّهَ غَيُورٌ يُحِبُّ كُلَّ غَيُورٍ» فَإِنْ هُوَ غَارَ وَ غَيَّرَ وَ أَنْكَرَ ذَلِكَ فَأَنْكَرَهُ وَ إِلاَّ طَارَ حَتَّى يَسْقُطَ عَلَى رَأْسِهِ فَيَخْفِقَ بِجَنَاحَيْهِ عَلَى عَيْنَيْهِ ثُمَّ يَطِيرَ عَنْهُ فَيَنْزِعُ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مِنْهُ بَعْدَ ذَلِكَ رُوحَ اَلْإِيمَانِ وَ تُسَمِّيهِ اَلْمَلاَئِكَةُ اَلدَّيُّوثَ.»
الکافي، ج۵، ص۵۳۶

از امام صادق (علیه‌السلام) نقل شده است:
«هرگاه به خانواده یا برخی همسران از جمله کنیزان مرد تعرّض شود، اما او غیرت نورزد و حالش دگرگون نشود، خداوند پرنده‌ای را که به آن گفته می‌شود "قَفَندَر"۱، به‌سوی او می‌فرستد تا این‌که پشت درب خانه‌اش فرود آید.

آن‌گاه (خداوند) چهل روز به آن مرد مهلت می‌دهد و بعد به او پیغام۲ می‌دهد:
«به‌راستی که خداوند غیرت‌مند است و غیرت‌مندان را دوست دارد.»
اگر آن مرد غیرت ورزید و دگرگون شد و بی‌غیرتی‌اش را کنار گذاشت، قفندر نیز او را رها می‌کند، اما اگر چنین نکرد، آن پرنده پرواز می‌کند و بر سرش فرود می‌آید و با بال‌هایش به چشمان او می‌کشد. سپس از روی او می‌پرد (و می‌رود.)
بعد از این، خداوند (عزّوجلّ) «روح ایمان» ۳ را از او می‌گیرد و فرشتگان او را «دیّوث» ۴ می‌نامند.»


پاورقی:
۱. «قفندر» در لغت یعنی: چیزی که ظاهری زشت و سری بزرگ و بدقواره دارد. ان‌شاءالله در مطلب بعد، ملاحظه می‌فرمایید که این موجود، یکی از شیاطین است.

۲. این پیام به شکل ندایی درونی و از قبیل نهیب‌هایی است که انسان در درون خود می‌شنود.

۳. بر اساس روایات، پنج روح ممکن است در انسان‌ها جاری باشد؛ روح حیات (زندگی)، روح قوت (قدرت)، روح شهوت، روح ایمان و روح القدس. از این میان، روح ایمان مخصوص مؤمنان و روح القدس مخصوص انبیاء و اوصیاء (صلوات‌الله‌علیهم) است. ان‌شاءالله در آینده به تفصیل مباحثی پیرامون «روح» ذکر خواهد شد.

۴. «دیّوث» مردی است که - نعوذ بالله - نسبت به خانواده‌اش غیرت نمی‌ورزد و از این‌که مورد تعرض واقع شوند، ناراحت نمی‌شود و گاهی استقبال نیز می‌کند!

حـدیـثـنـا
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان