کد خبر: ۲۴۲۹
تاریخ انتشار: ۱۲ مرداد ۱۳۹۷ - ۱۰:۰۸-03 August 2018
یش از دو ماه از انتخابات عراق می گذرد و روند دومینو وار تزلزل نهادهای دمکراتیک عراق به گونه ای رقم می خورد که هنوز نتایج انتخابات مشخص نشده است.
حوادث مهمی از جمله طرح پر دامنه مسئله تقلب از سوی گروه ها و افراد مختلف و در پی آن آتش سوزی مرکز نگهداری صندوق ها در بغداد و البته پیش از آن انفجار انبار اسلحه در شهرک صدر و نزاع های پارلمانی پیرامون بازشماری کلی یا جزئی آراء که چندین اصلاح به خود دید و داوری مبهم دادگاه قانون اساسی و تفسیر بحث برانگیز قاضیان متولی کمیساریای انتخابات پس از انداختن توپ به زمین کمیساریای قبلی و از فعالیت ممنوع شده که خود پس از بحث های فراوان چند ماه پیش از انتخابات تشکیل شده بود. تحول روزانه بلکه لحظه به لحظه ائتلاف ها و تفاهم و توافق بین گروه ها و در ادامه فرا رسیدن روزهای گرم تموز و آغاز قطعی برق که این بار کمبود آب نیز بر آن افزوده شد و شکل گیری اعتراضات سنتی و سالیانه عراقی ها به کمبود برق و آب و خدمات که اینبار با توجه به خدشه دار شدن عمیق فرایند دمکراتیک عراق با آتش زدن مراکز دولتی و حزبی از سوی تظاهرکنندگان همراه بود همه و همه گویا مسیر عراق را سمت و سویی دیگر داده است. در این بین تصدیق آراء صندوق ها از سوی کمیساریای جدید پس از تبلیغات وسیع پیرامون تقلب، اعتماد مردم را بیش از پیش نسبت به دمکراسی عراقی سست ساخته است. درواقع کسی نمی تواند دقیقا بگوید کدام یک از فرایندها و یا اینکه همه آن ها به گونه ای متقلبانه بوده و یا هستند، و این امر به صورت ذهنی پیش از عینیت، مشروعیت نظام دمکراتیک عراق را متزلزل ساخته است.

 در این بین صداهای خواستار تحول نظام به نظامی ریاستی، با رئیس جمهوری قوی و با اختیارات و حتی نظریه هایی نزدیک به نظریه استبداد منور یا استبداد عادلانه بیش از پیش به گوش می رسد. این خواسته ها دست کم شانس حیدرالعبادی برای رسیدن دوباره به نخست وزیری به عنوان شانس اول این منصب پیش از تحولات اخیر را با چالشی جدی مواجه ساخته است.

  در این بین سناریوهای مختلفی مطرح است که به آن ها اشاره خواهد رفت:

  نخستین سناریو و البته نه قوی ترین آن ها آن است که همچون دوره های قبل پس از گذشت زمانی طولانی گروه های شیعه در نهایت با هم کنار آمده و به سمت تشکیل کابینه توافقی پیش بروند که در عراق از آن با عنوان «محاصصه» (توزیع سهام دولت در میان گروه ها بر مبنای نسبت پیروزی آن ها در انتخابات) از آن یاد می شود. امری که از سوی برخی جریان های پیش رو پیش از انتخابات مورد انتقاد جدی قرار داشت.

  در صورت شکل گیری این سناریو بنا به گفته بسیاری از سیاستمداران و کارشناسان، سیکل معیوب و دور باطل دمکراسی عراق به سختی خواهد توانست چهار سال آینده را به ساحل آرام انتخابات بعدی برساند. پس محقق شدن این سناریو خود احتمال شکل گیری دو سناریوی دیگر را تقویت خواهد کرد. نخست و البته بسیار سست؛ اینکه این دوره چهارساله به سلامت پایان یابد و سناریوی دوم و از منظر کارشناسان با احتمال قویتر؛ اجرای طرح معروف به طرح «ب» که از سوی رئیس اسبق پارلمان عراق محمد المشهدانی مطرح شد یا طرح شماره 2 که عبارت است از گونه ای کودتای سپید و چه بسا سرخ در جهت تغییر نظام و قانون اساسی. قوی ترین نامزدان رهبری این طرح افسرانی هستند که گفته می شود از سوی ایالات متحده و در قالب نگاه جدید ترامپ حمایت خواهند شد. 

  لازم به ذکر است که امروز در عراق زمزمه هایی مبنی بر تکرار تجربه سیسی مصر در عراق به گوش می رسد. این امر با توجه به موفقیت سیسی در ایجاد راه حلی برای مشکل برق در مصر از طریق قرارداد با برخی شرکت های غربی و مقایسه این تجربه با تجربه شکست خورده سال های اخیر عراق حتی به گونه ای ستودنی نیز دنبال می شود. در این بین نام های مختلفی به عنوان رهبران طرح «ب» مطرح شده اند. شاید ایهم السامرائی وزیر اسبق برق عراق در دولت علاوی که به اتهام فساد از عراق گریخت و در حال حاضر در آمریکا حضور دارد محکم ترین سخنان را در این باره مطرح کرد. در این بین نام افسران مختلفی در داخل و خارج عراق مطرح است. از جمله طاهر جلیل حبوش مدیر امن العام عراق در زمان صدام که در آستانه حمله آمریکا به صدام پشت کرد و به آمریکایی ها روی آورد، عبدالواحد شنان آل رباط افسر شیعی و فرمانده ارکان ارتش عراق در زمان صدام نام دیگری است که از سوی برخی ها مطرح می شود و همچنین نام طالب شغاتی افسر بلندپایه شیعه عراقی و فرمانده دستگاه ضد ترور عراق نیز از چهره های داخل عراق مطرح شده است. اما برخی نیز با توجه به برخی سخنان رهبران حشد شعبی عراق تحول در نظام عراق را از سوی نیروهای شبه نظامی نزدیک به ایران احتمال می دهند.

 سید یاسر قزوینی حائری

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
رنگ خدا
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
پنجره
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان