کد خبر: ۲۳۴۴۵
تاریخ انتشار: ۲۱ اسفند ۱۳۹۹ - ۱۰:۵۲-11 March 2021
اوکالیپتوس درختی از تیره موردی‌ها که اصلش از استرالیا است و در آن سرزمین تشکیل جنگل‌های انبوهی می‌دهد و ارتفاع آن به ۱۴۵ متر و محیط تنه آن به ۲۵ متر می‌رسد. درخت اکالیپتوس با انواع شرایط آب و هوایی سازگاری پیدا کرده و به خصوص با آب و هوای گرم کاملا راحت است.

عصراسلام: درخت اوکالیپتوس به سرعت آب و مواد مغذی را از خاک می‌گیرد و گیاهان دیگر را تشنه و گرسنه می‌گذارد. روغن اوکالیپتوس قدرتمند است اما این تنها بخشی از مشکل است و می‌توان با انتخاب گیاه مناسب، آماده سازی خاک و مراقبت صحیح بر مشکل غلبه کرد. 

درخت اوکالیپتوس برگ ریزش فراوان دارد و بستر برگی ایجاد می‌کند. در مورد درخت اوکالیپتوس بزرگ که برگهای زیادی بر روی خاک اطراف خود می‌ریزد و همچنین پوسته ریزی می‌کند، گیاهان کوچک زیر آن ممکن است از دسترسی به هوا محروم بمانند و در این شرایط رقابتی سخت، ناکام شوند. بنابراین اگر می‌خواهید گیاهان دیگری در پای اوکالیپتوس بکارید، برگهای روی آنها را بردارید و بگذارید نفس بکشند. 

 دستورالعمل کاشت اکالیپتوس: 

برای کاشت و پروش اکالیپتوس توصیه می‌شود که از گونه مناسب و سازگار با منطقه خود استفاده نمایید. در اواخر تابستان تا اوایل پاییز بایستی شاخه های دارای بذر اکالیپتوس خوب و سالم را که رنگشان مایل به قهوه ای شده است را جدا نمایید و سپس بر روی آن پلاستیک با پارچه ضخیم پهن نمایید. توجه داشته باشید که برگ‌های سالم و خوب به راحتی از شاخه جدا خواهند شد. بهتر است بدانید که در دو زمان مختلف یعنی فصل بهار و پاییز می‌توان بذرها را کاشت. 

در اواخر اسفند ماه تا اواسط فروردین ماه می توانید بذرها را در گلدانی پلاستیکی به طور ۲۵ و قطر ۱۵ سانتی متر که دارای خاکی سبک و کود حیوانی پوسیده باشد به نسبت ۱ به ۳ بکارید و مرتب آبیاری نمایید. پس کاشت بذرها بایستی سطح گلدان را با سبوس برنج بپوشانید و در فصل تابستان که فصل اول جوانه زنی گیاه می باشد بایستی مراقبت های لازم را انجام دهید و علف‌های هرز را به طور کامل بچینید. 

فاصله نهال‌ها و آماده سازی زمین: 

توجه داشته باشید که بایستی فاصله کشت نهال‌ها بین ۲ در ۲ تا ۵ در ۵ متر باشد. پیش از کشت نهال‌ها باید علف‌های هرز را از زمین جدا نمایید و شخم و دیسک لازم را انجام دهید. بایستی در زمین های فقیر از ۳۰ الی ۴۰ تن کود دامی استفاده نمایید. اکنون داخل گودال مقداری کود دامی پوسیده بریزید تا در فصول پاییز و زمستان رطوبت کافی را به خود جذب نماید و به طور کلی نهال‌های اکالیپتوس برای گلدان مناسب اند و به همین دلیل هنگام کاشت محدودیتی ندارند. 

فصل برداشت اکالیپتوس: 

توجه داشته باشید که زمان برداشت گیاه اکالیپتوس بایستی همزمان با خواب درختان باشد یعنی اواسط تا اواخر بهمن ماه شما می توانید اقدام به برداشت محصول خود نمایید. زیرا در این دوره به دلیل استحکام بیش از اندازه شاخه های درخت جداسازی آن دشوار خواهد بود و برای برداشت آن می توانید از اره های مکانیکی و یا تیغه که تاثیر منفی بر روی درخت ندارند استفاده نمایید. 

شرایط لازم برای پرورش گیاه اکالیپتوس: 

همانطور که می‌دانید تمامی گیاهان برای طی کردن روند رشد خود نیازمند به فراهم کردن شرایط و محیط مناسبی دارند که در ادامه به بیان آن پرداخته‌ایم: 

آبیاری: 

توجه داشته باشید که گیاهان جوان و تازه کشت شده را بایستی در طول یک سال اولیه مرتب آبیاری نمایید و زمانی توصیه می شود آبیاری را انجام دهید که سطح خاک به طور کامل خشک شده باشد. پس از گذشت این مدت و رشد کردن کامل گیاه نیازی به آبیاری نیست زیرا ریشه های گیاه می توانند نیاز آبی خود را برطرف نمایند و به طور کلی می توان گفت که اکالیپتوس نسبت به خشکی مقاومت بسیار خوبی دارند. 

نور: 

بهتر است بدانید که درختان اکالیپتوس نیاز به مکانی با نور مستقیم دارند و در مکان های سایه و فاقد نور ساقه‌های آن بلند و بدون استحکام خواهند بود. به طور کلی می‌توان گفت که این گیاه با وزش باد مشکل دارد و به راحتی می شکند و اگر در فضایی فاقد نور پرورش داده شود بیش از پیش شکننده و ضعیف بار خواهد آمد. 

خاک: 

بهتر است بدانید که گیاه اکالیپتوس در مورد خاک بسیار سخت گیر نیست و برای آماده سازی بستر کشت آن تنها لازم است از خاک معمولی به همراه خاک برگ استفاده نمایید. توجه داشته باشید که میزان خاک برگ بایستی از خاک کمتر باشد. 

دما: 

به طور کلی می‌توان گفت که درختان اکالیپتوس درختانی حساس به سرما هستند و قادر می باشند تا سرما را تا حدود ۵ درجه زیر صفر تحمل کنند. البته معدود گونه‌هایی از این گیاه در برابر سرما مقاومت خوبی از خود نشان می دهند و از بین نخواهند رفت. 

کوددهی: 

توجه داشته باشید که برای تقویت و افزایش سرعت رشد درختان با استفاده از آزمایش های مختلف می‌توانید که از کودهای متفاوت استفاده نمایید. بهتر است بدانید که کودهای حیوانی مورد استفاده برای این گیاه بایستی کاملا پوسیده باشند و دارای علف‌های هرز نباشند. توجه داشته باشید که کودهای حیوانی هم در زمان کاشت و هم در سال‌های بعد برای تقویت نهال قابل استفاده خواهد بود. 

تکثیر: 

جالب است بدانید که تکثیر گیاه اکالیپتوس از طریق دو روش بذر و قلمه زدن امکان پذیر است:

تکثیر از طریق بذر: برای استفاده از این روش پس از تهیه بذر مناسب یکی از کارهای مهم پیدا کردن درخت مادر می باشد و پس از پیدا کردن آن بذر را درون گلدانی بکارید که حاوی خاکی نرم و نسبتا مرطوبی باشد و همچنین نور خورشید به آن بتابد. 

تکثیر از طریق قلمه: توجه داشته باشید که تکثیر اکالیپتوس از طریق قلمه از اهمیت فراوانی در گسترش و انتشار پایه‌های مرغوب برخوردار است. به همین دلیل می توانید برخی از صفاتی که در برخی از پایه های ایجاد شده را حفظ نمایید و توسعه دهید. 

مالچ اوکالیپتوس برای گیاهان سمی است؟ 

مالچ اوکالیپتوس به سمی بودن برای گیاهان دیگر شهرت دارد اما سمی محسوب نمیشود. اگر چه این خاصیت سبب میشود علفهای هرز در زیر بستری از برگهای اوکالیپتوس از بین بروند اما باید بدانید این خاصیت نسبتا کوتاه مدت است. تراشه های چوب درخت اوکالیپتوس میتوانند علفهای هرز و گیاهان دیگری که رقیب اوکالیپتوس شده اند را از بین ببرند اگر چه این مزیت آن موقتی است. اما اگر نگران خاصیت سمی برگها و چوب اوکالیپتوس برای گیاهان دیگر اطراف آن هستید، نگران نباشید. کارهای زیادی میتوانید برای جلوگیری از آسیب دیدن گیاهان اطراف اوکالیپتوس انجام بدهید. 

برخی از باغبانان به دنبال مالچ اوکالیپتوس هستند تا آن را اطراف گیاهان مورد علاقه خود بریزند و با این کار علفهای هرز و آفتها را از گیاه دور کنند. علت این است که درخت اوکالیپتوس از آن دسته گیاهانی است که حاوی ترکیبی به نام الِلوکِمیکال ( allelochemical ) هستند که تاثیر منفی بر برخی موجودات زنده دارند. از نظر تدوری اگر مالچ چوب اوکالیپتوس و الوار آن اطراف گیاهان بالغ قرار داده شود از رویش علفهای دیگر جلوگیری میکند و حشرات آفت را دفع مینماید. 

ماهیت زیان بخش اللوکمیکال مالچ اوکالیپتوس برای برخی باغبانان که گیاهان محبوبی در باغچه دارند نگران کننده است. چرا که این ماده نه تنها باعث میشود برخی از گیاهان اطراف اوکالیپتوس نتوانند خوب رشد کنند بلکه ممکن است ضعیف شده یا حتی بمیرند. بنابراین باید مشخص شود آیا این پدیده که برای گیاهان اطراف درخت اوکالیپتوس رخ میدهد قابل استفاده به عنوان علف کش و آفت کش نیز هست یا نه. 

بررسی خاصیت سمی بودن اوکالیپتوس 

بر اساس توصیه های California Cooperative Extension Service ، فایده مالچ اوکالیپتوس که از چوب تنه آن به دست می آید کوتاه مدت است. اگر چه با این روش میتوانید علفهای هرز و آفتها را بلافاصله پس از ریختن مالچ بر روی بستر اطراف گیاه، از گیاه دور کنید اما خیلی زود اللوکمیکالها از مواد اوکالیپتوس خارج میشوند و از دست میروند و تنها چیزی که از این مواد گیاهی می ماند تراشه چوب مشابه تراشه های دیگر است. 

با این حال اگر چه نمیتوانید از خاصیت سمی بودن آن علیه علفهای هرز استفاده کنید اما میتوانید از خاصیت جلوگیری از تابش نور به بستر خاک بهره ببرید و نگذارید بذرهای علفهای هرز جوانه بزنند. 

آیا باید نگران گیاهان اطراف اوکالیپتوس باشم؟ 

اگر می‌خواهید بدانید مالچ اوکالیپتوس اطراف گیاهان جوان آنها را مسموم میکند یا گلها و درختان اطراف آن که با هزاران امید کاشته اید صدمه می بینند یا نه، باید به محتوای اللوکمیکال اوکالیپتوس توجه کنید. در واقع تا جایی که میتوانید باید برگها و چوبهای اوکالیپتوس را از اطراف گیاهان جوان دور کنید. در شرایط آب و هوایی خشک تر باید آب کافی در اختیار گیاهان اطراف اوکالیپتوس قرار بدهید تا بتوانند با این شرایط مقابله کنند. مواد شیمیایی اللو در واقع در شرایطی که نور، مواد مغذی یا آب محدود باشد به نفع گیاه عمل میکنند. همه گیاهان تا حدی اللوپاتیک هستند و هنگام ریزش مواد آلی، ترکیبات شیمیایی آلی آزاد میکنند که به خاک نفوذ میکند و با عناصر دیگر اطراف شان برهم کنش دارد. 

آیا آللوپاتی اوکالیپتوس برای گیاهان دیگر سمی است؟  

خیر، چنین نیست. در استرالیا که اوکالیپتوس گیاه بومی آن به شمار می آید و خاصیت اللوپاتی در محیط اطراف خود دارد میتوانید گیاهان دیگری را نیز ببینید. در هر زیستگاه طبیعی میتوانید گیاهان بومی را ببینید که به نوعی چنین تاثیر آللوپاتی از خود در محل زندگی شان بر جای میگذارند که درجات مختلف دارد. آللوپاتی و سمی بودن دو چیز متفاوت هستند و ارتباط علی معلولی ندارند. تاثیر آللوپاتی در درختان به صورت سازگاری و برتری در رقابت خود را نشان می‌دهد. 

این گیاه در مقایسه با گیاهان دیگر به سرعت ریشه تولید میکند تا سریعتر بتاند رطوبت را از خاک بگیرد بنابراین برای گیاهان دیگری که نیاز به آب دارند و ضعیف تر هستند (در شرایط محدودیت آب) رقیب قدری محسوب می‌شوند و مانع رشد آنها میشوند. از طرفی به علت رشد سریع شاخ و برگها بر روی گیاهان اطراف خود سایه می اندازند. در نتیجه برای گیاهانی که آفتاب زیادی نیاز دارند محیط را نامساعد می‌کنند. همچنین ترشح مواد آللوکمیکال آلی در خاک باعث میشود برخی از بذرهای گیاهی نتوانند جووانه بزنند و مستقیم یا غیر مستقیم باعث میشود برخی دیگر رشدشان به نفع گیاهان دیگر کندتر شود. به این ترتیب این چهار ویژگی، ارتباط پیچیده اوکالیپتوس با محیط خود را توضیح می‌دهد. 

پس هر گیاهی که میخواهید اطراف اوکالیپتوس بکارید، موفقیت آن بستگی به تحمل سایه، میزان نیاز به مواد مغذی و آب و تحمل مواد آزاد شده توسط اوکالیپتوس و گیاهان دیگر در خاک دارد. حتما در روزهای گرم سال و به خصوص تابستان، آبیاری کافی برای گیاهان اطراف اوکالیپتوس داشته باشید تا از کم آبی صدمه نبینند. 

مزایای برگ اکالیپتوس: 

۱- غنی از آنتی اکسیدان 

اگرچه نمی‌توان برگ های تازه اکالیپتوس را خورد اما از برگ‌های خشک آن می‌توان در تهیه چای یا دمنوش استفاده کرد. البته دقت کنید که چای اکالیپتوس را با عصاره یا روغن اوکالیپتوس اشتباه نگیرید که مصرف آن می تواند سمی باشد. از چای هایی با برچسب برگ اوکالیپتوس استفاده کنید و عصاره یا روغن اکالیپتوس را به چای یا دمنوش اضافه نکنید. 

برگ‌های اکالیپتوس منبع آنتی اکسیدان بخصوص فلاونوئیدهاست که از بدن در برابر استرس اکسیداتیو و آسیب رادیکال های آزاد محافظت و مراقبت می کند. فلاونوئیدهای موجود در اکالیپتوس شامل: کاتکین، ایزورامنتین، لوتئولین، کامفرول، فلورتین و کوئرستین می باشد. رژیم های غذایی غنی از این این فلاونوئیدها می توانند با سرطان، بیمارهای قلبی و زوال عقل مقابله کند.  به عنوان مثال یکی از مطالعاتی که روی ۳۸ هزار و ۱۸۰ مرد و ۶۰ هزار و ۲۸۹ زن انجام شد، نشان داد که رژیم غذایی غنی از فلاونوئیدها با کاهش ۱۸ درصدی خطر ابتلا به بیمارهای قلبی کشنده ارتباط دارد. 

چای اکالیپتوس منبع خوبی از آنتی اکسیدان هاست که مصرف آن برای بزرگسالان، امن و بی خطر می باشد. با این حال کودکان بیشتر در معرض خطر سمیت اکالیپتوس هستند لذا والدین قبل از استفاده این نوع چای باید حتما با پزشک مشورت کنند. 

۲- تسکین علایم سرماخوردگی 

از گیاه اوکالیپتوس برای درمان سرماخوردگی استفاده می شود و این گیاه در داروهای سرماخوردگی و شربت سرفه نیز کاربرد دارد. تحقیقات نشان دادند که اکالیپتوس می تواند مخاط را کاهش دهد و مجاری ریه را باز کند. این گیاه خاصیت ضدالتهابی دارد.   

یکی از اجزای اصلی این گیاه که خاصیت ضدالتهابی دارد، اوکالیپتول، همچنین معروف به سینئول است که در روغن یا عصاره اوکالیپتوس یافت می شود. برخی تحقیقات نشان دادند که اوکالیپتول می تواند علایم سرماخوردگی مثل دفعات سرفه کردن، احتقان بینی و سردرد را بواسطه کاهش التهاب و تشکیل مخاط بهبود دهد. به علاوه اوکالیپتول می تواند به بهبود علایم آسم کمک کند. نتیجه یک مطالعه ۱۲ هفته ای روی ۳۲ فرد مبتلا به آسم که ۶۰۰ میلی گرم اوکالیپتول یا دارونما را مصرف کردند، نشان داد که بیماران گروه اوکالیپتول برای کنترل علایم آسم خود به ۳۶ درصد کمتر دارو نسبت به گروهی که دارونما دریافت  می کردند و ۷ درصد کمتر دارو  نیاز داشتند.

با استنشاق روغن اکالیپتوس از راه بینی می توان علایم سرماخودگی را کاهش داد. از روغن این گیاه در بیشتر داروهای ضد احتقان نیز استفاده می شود. از آنجایی که حتی دوزهای کم این روغن می تواند سمی و خطرناک باشد، لذا باید از خوردن آن اجتناب کرده و  قبل از استعمال اکالیپتوس یا هر گونه تغییر در داروها با پزشک یا مراقبین سلامت مشورت کنید. 

۳- درمان خشکی پوست 

اکالیپتوس می تواند خشکی پوست را بهبود بخشد و میزان سرامید آن را افزایش دهد. سرامیدها نوعی اسید چرب در پوست هستند که باعث حفظ رطوبت پوست می شوند. افرادی که دچار خشکی پوست یا پوسته پوسته شدن یا بیماری های پوستی مثل درماتیت و پسوریازیس هستند، معمولا سطح سرامید در پوست آنها نسبت به پوست های سالم کمتر است. اوکالیپتوس موضعی می تواند تولید سرامید، ظرفیت نگهداری رطوبت و حفاظت از پوست را تقویت کند. عصاره این برگ حاوی ترکیبی بنام ماکروکارپال-آ است که تولید سرامید را تحریک می کند.

در یک مطالعه روی ۳۴ نفر از لوسیون کف سر حاوی عصاره اوکالیپتوس و سرامید مصنوعی استفاده شد که نتیجه مصرف این ترکیب، کاهش قرمزی پوست، خارش، خشکی پوست و پوسته پوسته شدن بود. از همین رو بیشتر محصولات پوست و مو حاوی عصاره برگ اکالیپتوس هستند. 

۴- احتمال تسکین درد 

استنشاق روغن اکالیپتوس می تواند درد را کاهش دهد. اوکالیپتوس حاوی ترکیبات ضدالتهاب مثل سینئول و لیمونن است که به عنوان مسکن عمل می کنند. یک مطالعه ۳ روزه روی ۵۲ نفر که تحت جراحی تعویض مفصل زانو قرار گرفته بودند، نشان داد که استنشاق محلول روغن اوکالیپتوس به مدت ۳۰ دقیقه در روز می تواند سطح درد و فشار خون را نسبت به روغن بادام در بیماران بیشتر پایین بیاورد. 

مطالعه دیگر روی ۱۲۳ نفر مبتلا به سرطان نشان داد که استنشاق روغن این گیاه به مدت ۳ دقیقه قبل از یک اقدام پزشکی موجب کاهش درد نمی شود. این نتایج نشان می دهد که در این زمینه هنوز نیاز به تحقیقات بیشتری است. 

۵- تقویت آرامش روحی

باورها نشان می دهد که اکالیپتوس می تواند علایم استرس را کاهش دهد. نتیجه یکی از مطالعات که روی ۶۲ فرد سالم انجام شد، نشان داد که این افراد با استنشاق روغن اکالیپتوس، اضطراب کمتری قبل از عمل جراحی دارند. اکالیپتوس حاوی اوکالیپتول است که خاصیت ضداضطرابی دارد.  

به علاوه استنشاق روغن اوکالیپتوس به مدت ۳۰ دقیقه با کاهش فشار خون بیماران بعد از جراحی زانو ارتباط دارد که این نشان دهنده اثر آرامبخشی این گیاه می باشد. محققان معتقدند که این گیاه می تواند فعالیت سیستم عصبی سمپاتیک –سیستم پاسخ به استرس- را کاهش دهد و فعالیت سیستم عصبی پاراسمپاتیک را افزایش دهد و موجب آرامش شود. 

۶- کمک به حفظ سلامت دندان‌ها 

عصاره برگ اکالیپتوس معروف به اوکالیپتول می تواند سلامت دندان را بهبود بخشد. برگ‌های اوکالیپتوس حاوی مقادیر زیادی اتانول و ماکروکارپال-سی است که نوعی پلی فنول است می باشد. این ترکیبات، با مقادیر کمتر باکتری های ایجاد کننده پوسیدگی و یا مسبب بیماری های لثه در ارتباط هستند. 

نتیجه یک مطالعه روی ۹۷ نفر نشان داد افرادی که روزی ۵ بار و حداقل به مدت ۵ دقیقه، آدامس حاوی عصاره اکالیپتوس را می جوند، کمتر دچار پوسیدگی و جرم دندان، خونریزی و التهاب لثه می شوند. در صورتی که در گروه کنترل هیچ بهبودی مشاهده نشد. به همین دلیل است که از اوکالیپتول در محلول های دهان شویه استفاده می شود. 

۷- دفع کننده حشرات 

روغن اکالیپتوس به دلیل داشتن اوکالیپتول، یک حشره کش طبیعی است و می توان از آن در دفع حشرات استفاده کرد. تحقیقات نشان دادند که استفاده از اسپری حاوی اوکالیپتوس می تواند به دفع مگس و پشه و سایر حشرات گزنده کمک کند و این تاثیر تا ۸ ساعت ماندگار است. بنابراین هرچه میزان اوکالیپتول در روغن اکالیپتوس بیشتر باشد، تاثیر آن در دفع حشرات بیشتر و موثرتر است.

به علاوه روغن اوکالیپتوس می‌تواند شپش سر را درمان کند. نتیجه یکی از مطالعات تصادفی نشان داد که روغن اوکالیپتوس در درمان و معالجه شپش سر ۲ برابر موثرتر از درمان های معمول عمل می کند. با این وجود برای اثبات این ادعا نیاز به مطالعات بیشتری است.



منابع: آرگا، نارگیل، ایران داروک


نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان