کد خبر: ۲۳۳۲
تاریخ انتشار: ۲۹ تير ۱۳۹۷ - ۱۹:۵۲-20 July 2018
درست ۶۶ سال قبل فرداروزی (۳۰ تیر ۱۳۳۱) با قیام مردم ایران دولت چندروزه احمد قوام (قوام‌السلطنه)، که از ۲۶ تیر ۱۳۳۱ و با نظر مساعد محمدرضاشاه پهلوی جایگزین دولت مستعفی دکتر محمد مصدق شده بود، سقوط کرد و بار دیگر مصدق در مقام نخست‌وزیری قرار گرفت.
 البته که با «ای کاش» نمی‌توان تاریخ را تغییر داد اما کمابیش می‌توان از تاریخ عبرت‌ها گرفت و مسیر آتی زندگی را عاقلانه‌تر تعیین کرد. برای نیل به‌همین هدف اخیر، عرض می‌کنم «ای کاش» استعفای مذکورِ دکتر مصدق به‌دوران نخست‌وزیری ایشان برای همیشه خاتمه می‌داد و احمد قوام‌السلطنه که به‌اندازه دکتر مصدق وطن‌پرست بود، اما و اما بارها و بارها بیش از او سیاستمدار و دوراندیش بوده و با منطق روابط بین‌الملل و دنیای دیپلماسی آشنایی بسنده داشت، 

در مقام نخست‌وزیری باقی می‌ماند. تردید ندارم اگر قوام در مقام نخست‌وزیری باقی می‌ماند، علاوه بر این‌که کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ بلاموضوع می‌شد و به‌تبع آن دستاوردهای ملی شدن صنعت نفت ایران تا حد زیادی محفوظ می‌ماند، حتی مسیر تاریخ ایران عوض می‌شد. واقع‌گرا باشیم: دکتر مصدق اگرچه وطن‌پرست بزرگی بود و در مقام نمایندگی مجلس نقش کم‌نظیری در دفاع از منافع ملت ایران ایفا کرد؛ اما او سیاست‌مدار خوبی نبود؛ عوامگرا بود؛ دفاع از حقوق ملت ایران در عرصه بین‌المللی را با لج‌بازی و سیاست «همه یا هیچ» اشتباه گرفته بود. 

در آن برهه جامعه ایرانی نیازمند نخست‌وزیری بود که زبان دیپلماسی جهانی را بشناسد و از آن مهمتر دریابد که ایران در کجای سیاست‌های جهانی و منطقه‌ای قدرت‌های تعیین‌کننده شرق و غرب قرار دارد. همان اشتباه را حاکمیت ما کمابیش همین روزهایی که در آن قرار داریم، دارد تکرار می‌کند. مصدق این‌کاره نبود؛ ولی قوام‌السلطنه بود و خوبش هم بود. حاصل این‌که تاریخ آن برهه را دیگر نمی‌توان تغییر داد اما می شود طی ۴- ۵ ساله گذشته از آن تجربه تلخِ تاریخی  عبرت گرفت و برای تأمین منافع ملی ایران در عرصه جهانی و بین‌المللی (بالاخص از هنگام امضای برجام به‌بعد) عاقلانه‌تر و مدبرانه‌تر تصمیم بگیرند؛ که می‌دانیم تا الان متأسفانه کمابیش همان راهِ «یا همه یا هیچِ» لج‌بازانه دوران نخست‌وزیری دکتر مصدق را طی کرده‌اند.

مظفر شاهدی/مورخ
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
رنگ خدا
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
پنجره
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان