کد خبر: ۲۲۷۹۷
تاریخ انتشار: ۱۲ بهمن ۱۳۹۹ - ۱۰:۴۲-31 January 2021
اظهارات اخیر آقای دکتر عبدالکریم سروش در باره «دین و قدرت» و ارائه تصویری خشن و اقتدار طلب و بعضا سرکوبگر از اسلام و پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله موجی از اظهار نظرها و نقدها را از سوی صاحب نظران و از جمله روشنفکران و نواندیشان دینی در داخل و خارج بر انگیخته و همچنان ادامه دارد.
عصراسلام: عموم نقدها ناظر به دفاع از اصل معارف و آموزه های اسلام و قران و سیره قولی و عملی پیامبر ص و نیز متوجه استدلال‌های مطرح شده از سوی آقای سروش (به لحاظ روشی و محتوایی) بوده که حاوی نکات و حل و نقض‌های مفید و روشنگری بوده و توانسته است روایت «دین قدرت مدار و سرکوبگر» را به چالش گرفته و تضعیف کند. 

اما به نظر حقیر از زوایه ای دیگر نیز می توان به بحث پیرامون این روایت پرداخت و نشان داد که علی رغم وجود وجوهی از خشونت و برخورد از موضع قدرت با کفار و معاندان و مستکبران و طواغیت در متن اسلام و سیره پیامبر صلی الله علیه وآله، ظهور و بروز خشونت و تکفیر و خونریزی توسط اسلام شیعی در زمانه کنونی که عصرغیبت حجت و مفسر معصوم شریعت است، جز در مواردی کاملا موجه (مانند دفاع) منتفی می باشد و شیعه ـ لا اقل بر اساس قرائتی متقن و مشهور ـ نمی تواند دست به شمشیر ببرد و به قتل و خونریزی و برخوردهای تکفیری و آزار و اذیت انسانها حتی در جوامع غیر اسلامی بپردازد. 

ادله این مدعا عبارت است از:   

۱. بر اساس ده‌ها آیه و روایت معتبر، حجت هدایت خداوند بر انسانها به نحو مطلوب تنها با حضور مبسوط الید حجت معصوم و در مصدرِ حاکمیت، بر جوامع و جهان تمام می شود و در نتیجه کسانی که در عین آگاهی و فهم حقیقت و دریافت پیام انبیاء با آن ستیز کرده اند، سزاوار مجازات و عذاب الهی می شوند اما در صورت حضور و عدم قدرت معصوم (مانند اغلب دوران حیات اهل بیت علیهم السلام) و یا در زمانه غیبت، اتمام حجت بر اکثریت قاطع انسانها صورت نگرفته و در نتیجه در زمره قاصران و مستضعفان معنوی بوده و مستحق عناوینی چون کفر (از سر آگاهی و عناد) نبوده و واجد احترام و کرامت انسانی هستند و دولت یا افرادی نمی توانند نسبت به آنها خشونت بورزند و یا حقوق انسانی آنها را سلب کنند مگر در مواردی که افراد مرتکب جنایت و ظلم به دیگران و نقض قوانین مشروع ـ که قبح و زشتی آن با فهم عقلی و عرفی قابل درک است ـ شوند.

۲. در عصر غیبت، بیشترین اتمام حجت (به طور نسبی) بر شیعیان که مدعی حقانیت انحصاری هستند، به دلیل دسترسی به معارف قران و اهل بیت ع تمام می شود و آنان باید بیش از دیگران پروای خداوند و عمل به دستورات او را در حدی که برایشان روشن و واضح شده است، داشته باشند. 

۳. اتمام حجت بر اساس فهم عقلی و دسترسی به آموزه های انبیاء و قران و نیز اهل بیت علیهم السلام برای غیر شیعه در چنین زمانه ای در زمره محالات نیست اما بدون شک موارد آن بسیار محدود بوده و منحصر به معدودی از عالمان و آگاهان از حقایق از دیگر ادیان و مذاهب می باشد. 

۴. شیعه در عصر غیبت در باره به دست گرفتن قدرت سیاسی و تشکیل حکومت دو دیدگاه دارد: 

الف. تشکیل حکومت و اجرای احکام سیاسی و اجتماعی شریعت در صلاحیت امام معصوم می باشد و فقها جز در اموری محدود مجاز به دخالت در امر سیاسی و قدرت نیستند. (ولایت فقیه در امور حسبه)

ب. فقیه جامع الشرایط، مجاز و در صورت امکان موظف به تشکیل حکومت و اجرای احکام و حدود الهی است (ولایت مطلق فقیه) اما نکته مهم این است که همه معتقدان به دیدگاه دوم بر نقش مردم در پذیرش چنین حکومتی به عنوان مقبولیت یا مشروعیت تاکید داشته و تحمیل چنین حکومتی را بر جامعه مجاز نمی دانند. 

۵. قانون اساسی جمهوری اسلامی که توسط خبرگان و فقهای قائل به ولایت مطلق فقیه تدوین شده است حاوی موادی انسانی، مترقی و علوی مانند عدم جواز تفتیش عقاید، مشروعیت حق اعتراض و تجمع، ممنوعیت شکنجه و مجازات بدون دادگاه صالح و برگزاری رفراندوم و ... است که باب استبداد و خشونت را بر حکمرانان می بندد و البته موارد نقض فراوان این مواد مترقی و انسانی در جمهوری اسلامی ربطی به ذات اسلام و فقه شیعه نداشته بلکه ناشی از مسلمانی و شیعه گی ناقص و آفت زده ما و حاکمان بر ما است که متاسفانه تصویری بعضا زشت و خشن و استبدادی از یک نظام اسلامی و شیعی در داخل و خارج ارائه و زمینه پذیرش و اقبال به نظریاتی چون «دین و قدرت» را فراهم کرده ایم و اگر دست به بازنگری و اصلاح در گفتمان آفت زده و عملکرد ضعیف و پر از خطای چهل سال اخیر نزنیم باید منتظر دین گریزی های گسترده تری در سطح جامعه باشیم و تنها نظام سیاسی شیعی در دوران غیبت را عامل تخریب دین و دنیای مردمان کنیم و مایه عبرت و  سرزنش حال و آیندگان شویم.

مهدی نصیری
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان