کد خبر: ۲۲۷۸۹
تاریخ انتشار: ۱۱ بهمن ۱۳۹۹ - ۲۳:۱۶-30 January 2021
هشتم بهمن سال‌روز درگذشت سید حسن تقی‌زاده است. از شخصیت‌های برجسته‌ی دو ساحت سیاست و فرهنگ قرن اخیر ایران است.
عصراسلام: در عالم سیاست، از رهبران فعال جنبش مشروطیت بود در تبریز و تهران، که بعدها در عهد حکمرانی پهلوی اول و دوم نیز نقش‌های فعالی ایفا کرد. هم سفیر شد، هم وکیل، هم وزیر که تا ریاست مجلس سنا نیز رسید. 

در عالم فرهنگ، از دقیق‌ترین محققین زمان خود بود که حجاب سیاست مانع آن شد تا در عداد مفاخر ملی کشور محسوب شود. اتقان تحقیقاتش تا آن حد بود که امثال میرزا محمد قزوینی و سید محمدعلی جمالزاده ستایشش کردند. نظرات مثبت و منفی موجود را درباره‌ی او خوانده و خود به‌یک جمع‌بندی رسیده‌ام. 

دلایل این جمع‌بندی را در حاشیه‌ی کتاب "جمال‌الدین شهید" شرح داده‌ام: تقی‌زاده نیز جست‌وجوگری بود به‌ تعبیر شهید بهشتی، "در مسیر شدن". دیدگاه‌هایش روز به‌روز کامل‌تر و پخته‌تر شد. حرکتش از تندروی صادقانه به‌سوی اعتدال بود. هم عاشق ایران بود، هم فردی متدین. هرگز خواهان وابستگی ایران به‌غرب نبود و از این منظر به‌راستی بد فهمیده شد. اگر و اگر و اگر عضو یک لژ فراماسونری بود، این عضویت مطلقاً معنای سرسپردگی نداشت. بالعکس، او از منتقدان جدی و صریح سیاست انگلیس و غرب در ایران بود. 

در دینداری‌اش فردی روشنفکر بود. استقلال رأی داشت و آزاداندیش بود و هیچ‌گاه عقلش را دست روحانیت نسپرد. خصوصیاتی داشت که میان مسئولان سیاسی امروز ایران حقیقتاً کیمیاست: اولاً، با عقیده‌اش زندگی کرد و هرگز خود را به قدرت نفروخت. ثانیاً، منصف بود در حد اعلای انصاف. مثلاً مصدق قبولش نداشت، او اما به‌مصدق ارادت تام داشت. ثالثاً، بی‌نهایت پاک‌دست بود و شاید ریالی مال شبهه‌ناک در زندگی‌اش وارد نشد. نهایت اینکه با شناخت کامل و از صمیم قلب می‌گویم: در اخلاق و حتی تقوی، یک موی او، بر خیلی ها شرف داشت. 

محسن کمالیان
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان