کد خبر: ۲۲۷۷۱
تاریخ انتشار: ۱۰ بهمن ۱۳۹۹ - ۲۲:۵۷-29 January 2021
خشام "جورج حسوانی" متولد ۱۹۵۷ که با بورس دولت سوریه دکترای مکانیک از شوروی گرفته بود پس از بازگشت به تدریس در دانشگاه پرداخت و سپس مدیر پالایشگاه بانیاس شد.
عصراسلام: با ترک پالایشگاه شرکت "هیسکو" را بنا نهاد و به لطف روابطش با بشار اسد به سرعت به یکی از شرکتهای بزرگ نفتی سوریه تبدیل شد. شرکت در میدان نفتی "توینان" سرمایه گذاری کرد که با شروع اعتراضات در سوریه اوایل ۲۰۱۳ میدان از کنترل نظام خارج شد. حسوانی به استناد قراردادش ۱۲۰ میلیون دلار غرامت از دولت دریافت کرد. معارضین "لواء اويس القرني" و "جبهة النصرة" به صورت مشترک کنترل این میدان را در دست گرفتند. 

‏مخالفین مسلح پس از چند ماه با ارائه تضمین‌هایی به مهندسین سوری و روس توانستند آنها را مجاب به ادامه فعالیت در میدان کنند و در ژانویه ۲۰۱۳ استخراج از سر گرفته شد. میدان توینان در سال ۲۰۱۵ به دست داعش افتاد ولی پرسنل با توافق با داعش کار خود را ادامه دادند. 

‏میدان گاز مورد نیاز نیروگاه حلب که در اختیار داعش بود را تأمین میکرد و مابقی به حمص و دمشق ارسال می‌شد. تمامی این توافقات و معامله تقسیم منابع میدان با وساطت حسوانی صورت می‌گرفت! 

متن توافق حسوانی با داعش اینگونه بود که پرسنل میدان در پایگاه ارتش در حماه مستقر شده و دولت دمشق برای تولید ۵۰ مگاوات برق گاز دریافت می‌کند. سهم داعش نیز  گاز لازم جهت تولید ۷۰ مگاوات برق و روزانه ۳۰۰ بشکه مشتقات نفتی بود. علاوه بر این شرکت "هیسکو" ماهیانه مبلغ ۵۰،۰۰۰ دلار در ازای تأمین امنیت میدان به داعش پرداخت خواهد کرد! 

همزمان حسوانی به میدان نفتی "عمر" و پالایشگاه "کونیکو" چشم دوخته بود. میدان عمر بزرگترین میدان سوریه واقع در شرق فرات و در ۱۰ کیلومتری "المیادین"  است. این میدان در منطقه سکونت قبیله "العقیدات" قرار دارد و افراد این قبیله از دیرباز نسبت به اجحاف دولت به آنها گلایه مند بودند. با آغاز هرج و مرج در سوریه افراد عشیره "الظاهر" از قبیله العقیدات که در شهر کوچک "الشحیل" ساکن بودند به "جبهة النصرة" پیوستند و به کمک این گروه میدان نفتی العمر را اشغال کردند. 

این میدان نیز به مانند توینان تحت کنترل جبهة النصرة به کار خود ادامه داد. از سوی دیگر قبیله "البکیر" که آنها نیز همان حوالی ساکن بودند خواستار سهمی از درآمدهای نفتی بودند که با مخالفت عقیدات مواجه شدند. مردان قبیله پالایشگاه "کونیکو" را اشغال کردند که النصره آنها را از آنجا بیرون راند. 

با ظهور داعش در عراق افرادی از البکیر جهت تقابل با عقیدات و النصره به این گروه پیوستند و فردی از عشیره به نام "عامر الرفدان" عضو منشق از النصره از طرف ابوبکر البغدادی به عنوان والی دیرالزور منصوب شد.

الرفدان با جمع آوری مردان مسلح به میدان العمر حمله کرد که با مقاومت النصره مواجه و ضمن عقب رانده شدن، منزل او برخی از بستگانش نیز تخریب شد. الرفدان پس از گسترش داعش به سوریه این بار با قدرت به منطقه بازگشت. عشیره "شعیطات" که کنترل چند میدان نفتی کوچک را در دست داشت از ترس تسلط داعش به کمک "الظاهر" رفت ولی الرفدان این بار هر دوی این عشایر و البته النصره را از مقر اصلی آنها یعنی شهر "الشحیل" اخراج کرد. 

شعیطات تسلیم نشدند و داعش روستاهای آنان را یکی پس از دیگری تصرف کرد. شعیطات در مقاومت در برابر داعش بیش از ۱۰۰۰ تن از مردانش را از دست داد. پس از آن البغدادی برای کنترل احساسات عشائری منطقه، الرفدان را به عراق فراخواند و منطقه را به امرای غیر سوری سپرد. الرفدان بعدها در جولای ۲۰۱۵ در حمله پهپادهای امریکایی در جاده حسکه-دیرالزور کشته شد.

بدین ترتیب میدانهای نفت و گاز شرق فرات به دست خلیفه افتاد. دوباره سر و کله حسوانی پیدا میشود و با مذاکره با داعش میدان آغاز به کار میکند. به این ترتیب که داعش بخشی از گاز و نفت مورد نیاز حکومت را تأمین میکند و حسوانی مابقی را به ترکیه می‌فروشد.

۱۴ مارس ۲۰۱۵ اتحادیه اروپا به اتهام همکاری با داعش و رژیم حسوانی و شرکتهایش را تحریم می‌کند. با ورود نظامی روسها در ۳۰ سپتامبر به سوریه حسوانی که طبق برخی شایعات "باجناق پوتین" بوده این بار به عنوان واسطه میان نظامیان روس و کابینه اقتصادی دمشق وارد صحنه می‌شود.

با وجود پیشنهاد نظامیان روس که توسط سرمایه داران نفتی شارژ میشدند مبنی بر اولویت تحرک نیروهای زمینی در بادیه بشار اسد بازیابی حیثیت از دست رفته را جای دیگر می‌دید: حلب. با اصرار بشار اسد بر اهمیت حلب (که وجه دشمنی شخصی با اردوغان نیز در آن تجلی می یافت) روسها تمرکز خود را آنجا گذاشتند و قافیه را در بادیه به امریکا و "قسد" باختند. ۲۲ اکتبر ۲۰۱۷ و در ادامه عملیات طوفان جزیره قسد اعلام می‌کند میدان نفتی العمر را "آزاد" کرده است. 

عملیات علیه داعش به سرعت پیش میرفت و کردها توانستند شرق فرات را به تصرف خود در آوردند و نیروهای نظام در ساحل غربی متوقف شدند و حسوانی و نظام عایدات میدانهای نفت را از دست دادند. ‏تلاش نیروهای دولتی برای عبور از رودخانه با هشدار جدی امریکا مواجه شد و پس از اولین برخورد نظامی بین دو طرف، امریکا و روسیه اعلام کردند خط ارتباط مستقیمی جهت پیشگیری از حوادث مشابه به کار گرفته خواهد شد. 

محور دمشق-مسکو-ایران که اهمیت حیاتی منابع انرژی را میدانست با تحلیل حوادث منتهی به ۲۰۱۷ تصمیم گرفت به جای مواجهه مستقیم با قسد و ائتلاف با ایجاد پیوند با عشائر عرب بادیه که از قسد ناخشنود بودند آرام آرام گلیم را از زیر پای قسد بکشد. قسد که در طول عملیات طوفان جزیره صدها نفر از منتسبین به داعش که از عشایر عرب بودند را دستگیر کرده بود آنها را به اردوگاه "الهول" منتقل کرد و از آن سو روسها با پیشنهاد جذب جوانان در سپاه پنجم با پرداخت حقوق و مزایا سراغ عشائر منطقه رفت. این تحرکات ادامه داشت و دو طرف بر استعداد نیروهای خود در دو سمت رودخانه می افزودند و تنش هر روز بیشتر می‌شد.

حسوانی با ورود به ماجرا سراغ "یوگنی پریگوژین" سرمایه دار روس نزدیک به پوتین و اسپانسر اصلی نیروهای "واگنر" میرود. پریگوژین پس از تحقیقات اولیه با وزارت دفاع تماس می‌گیرد. و پس از دریافت چراغ سبز به فرماندهان واگنر اطلاع می‌دهد. گویا وزارت دفاع روسیه به پریگوژین گفته آنها مخالفتی با تحرک به سمت شرق فرات ندارند مشروط بر اینکه موافقت دولت دمشق کسب شود و دوم سربازان روس در این تحرکات حضور نداشته باشند. 

در هر صورت شب ۷ فوریه ۲۰۱۸ کاروانی متشکل از نیروهای واگنر و افراد عشایر سپاه پنجم با پشتیبانی تانکها و راکت اندازها از فرات گذشته و به سوی پالایشگاه کونیکو که نیروهای قسد در آن مستقر بودند حرکت کردند.

با شروع آتش روی کونیکو، توپخانه ارتش امریکا مستقر در منطقه نقطه اطلاق آتش را در هم کوبید و کاروان در ۸ ک.م فرات بین روستای خشام و الطابیه متوقف شد. با توقف کاروان ارتش امریکا نقطه را مورد هدف توپخانه قرار داد. بلافاصله ارتباط بین امریکایی و پایگاه روسها در دیرالزور برقرار شد. 

روس‌ها که طی توافقات قبلی فرات را به عنوان خط فاصل پذیرفته بودند از حضور کاروان اظهار بی اطلاعی کردند و با اعلام اینکه هیچ نیروی نظامی روسی از فرات عبور نکرده خواستار فرصت برای پیگیری مسئله شدند. در همین هنگام نیروی هوایی امریکا با اعزام جنگنده های F-15، رپتور، هواپیمای AC-130، هلیکوپترهای آپاچی و پهپاد ریپر به یکباره جهنمی از آتش ساخت. امریکاییها که چند روز قبل به طرف روس اخطار داده بودند این بار عزم قاطع خود را برای حفاظت از متحدان و البته میدانهای نفتی به رخ کشیدند. 

در جریان این تهاجم بیش از ۱۰۰ نفر از کاروان که حداقل ۱۵ نفر از آنها عضو واگنر بودند کشته شدند. واکنشها به این حمله پس از چند روز آغاز شد. دولت دمشق اعلام کرد متجاوزان امریکایی نیروهای مردمی که با داعش میجنگیدند هدف قرار داده است. روس‌ها با اظهار بی اطلاعی از حضور اتباعشان در منطقه اعلام کردند ۱۴ تبعه روس کشته شده اند.

ژنرال "جفری هاریگیان" فرمانده ستاد نیروی هوایی در قطر ۱۳ فوریه اعلام کرد با مشاهده افزایش نیروها و تحرکات در ساحل غربی رودخانه از طریق خط مستقیم به روسها تذکر دادیم که نیروهای ائتلاف و قسد ر آن سوی رودخانه حضور دارند و این عملیات پاسخی عملی به عبور از خطوط قرمز توافق شده بود. 

چند روز پس از این حادثه یکی دو حادثه دیگر در شرق فرات روی داد ولی در کل منطقه به وضعیت سابق بازگشت. قسد در جولای ۲۰۲۰ با حمایت پمپئو با شرکت Delta Crescent Energy LLC موافقتنامه توسعه میدانهای شرق فرات را امضا کرد و محور مقابل به تلاشهای نرم خود و استفاده از اختلافات عشایر عرب و کردها ادامه می‌دهد.

عدنان مطوری

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان