کد خبر: ۲۲۷۱۱
تاریخ انتشار: ۰۸ بهمن ۱۳۹۹ - ۱۱:۵۹-27 January 2021
روز نخست بهمن ماه ۱۳۴۳ «حسنعلی منصور» نخست وزیر وقت پس از افتتاح یکی از سالن های جدید فروشگاه تعاونی ارتش به همراه مدیر کل نخست وزیری به بهارستان رفت تا در جلسه علنی «مجلس شورای ملی» برای ارائه گزارشی درباره «مذاکرات اخیر با شرکت های نفتی» حضور یابد.
عصراسلام: در این جلسه معاونین نخست وزیر و مهم تر از همه «امیرعباس هویدا» وزیر دارایی که مسئولیت مذاکرات را بر عهده داشت حضور داشت و به گزارش روزنامه «کیهان» یک بهمن ۴۳، «سرحال به نظر می رسید.» کیهان، ۱ بهمن ۱۳۴۳، صفحه ۱۵

از جزئیات و چگونگی ترور نخست وزیر بگذریم به نکات جالبی در حاشیه می رسیم که مهم تر از متن به نظر می رسند؛ 

یک: روزنامه های «اطلاعات»، «کیهان»، « ایران نوین» ارگان مطبوعاتی حزب نخست وزیر،  «تهران مصور»، «سپید و سیاه» و باقی نشریات در گزارش های مبسوط چند صفحه‌ای به ارائه جزئیات لحظه به لحظه از قبل و بعد ترور می پردازند حتی از ذکر جزئیاتی چون اصابت گلوله به شلوار و پیژامه نگهبان مجلس فروگذار نمی کنند [رک تهران مصور، ۹ بهمن ۱۳۴۳، صص ۱۳-۳] هیچ اشاره ای در این گزارشات مبسوط به نقش محافظین نخست وزیر در جلوگیری از ترور و یا ادامه آن نمی شود.

بر اساس گزارشات روزنامه‌ها به نقل از حاضران در صحنه «بخارایی» با آزادی مطلق دست به تیراندازی زده و حتی با هجوم مستخدمین مجلس برای گرفتن اسلحه از وی تیراندازی ادامه می یابد و حتی « محافظین نخست وزیر آقای منصور را سوار اتومبیل بنز اسکورت کردند، آقای منصور در صندلی عقب اتومبیل قرار گرفت در این موقع مجددا به طرف اتومبیل نخست وزیر سوء قصد شد گلوله از شیشه جلوی سمت راست گذشت و به آقای نخست وزیر اصابت کرد. اتومبیل اسکورت بدون توجه به سرعت آژیرکشان میدان بهارستان را ترك كرد.» رک اطلاعات، ۱ بهمن ۱۳۴۳، صص ۱ و ۱۷

چنان چه دیده می شود گلوله ها پشت سر هم به منصور اصابت می کند و محافظین کاری انجام نمی دهند و تنها او را با مسامحه سوار خودرو کرده و تیرهای بعدی به وی اصابت می کند.

دو : گزارشات از صحنه ترور بسیار مشوش است،  روزنامه «اطلاعات» به نقل از راننده موسسه که خبرنگار این جریده را به بهارستان رسانده بود می نویسد: ««سعید» راننده موسسه اطلاعات که خبر مجلس را از خبرنگار روزنامه می گیرد و به روزنامه می آورد می گوید: من موقعی که به نزديك در ورودی مجلس رسیدم اتومبیل نخست وزیر هنوز توقف نکرده بود. تامل کردم تا آقای نخست وزیر از اتومبیل پیاده شده به مجلس وارد شود تا من هم به لژ مطبوعات برای گرفتن خبر بروم، آقای منصور مقابل در بزرگ مجلس از اتومبیل پیاده شد و عازم مجلس گرديد نزديك در ورودی جوانی که پاکتی در دست داشت به طرف آقای منصور حرکت کرد.»

این نشان می دهد که منصور از خودرو پیاده شده و عازم مجلس بود که نزدیک در ورودی ترور اتفاق می افتد.

در همین شماره روزنامه «اطلاعات» می خوانیم: «یکی دیگر از خبرنگاران ما که چند دقیقه پس از وقوع این سوء قصد به مقابل مجلس رفته و تحقیقاتی نموده است گزارش می دهد، یکی از کسانی که در مقابل مجلس حضور داشت و خود شاهد سوء قصد به نخست وزیر بود گفت:  آقای منصور نخست وزیر در اتومبیل را باز کرد و يك پایش را بیرون گذاشت، دراین موقع جوانی که پاکت به دست داشت به طرف اتومبیل نخست وزیر رفت...» و باقی ماجرا که اصابت تیر و ... است تقریبا در همه گزارشات مشترک است.

بعد از مرگ منصور «تهران مصور» نیز در گزارشی می نویسد: « دراین وقت اسداللهی (یکی از نگهبانان مجلس) جلو آمد و دستگیره در اتومبیل نخست وزیر را از دستم گرفت و آن را باز کرد. من خودم را کنار کشیدم در این وقت نخست وزیر از اتومبیل پیاده شد بعد یکی از همراهان نخست وزیر (دکتر شیفته مدیر کل نخست وزیری) که در اتومبیل ایشان بود پیاده شد. سپس سروان سلطانی و سلیمی مستحفظين نخست وزیر و سایرین از اتومبیل اسکورت پیاده شدند نخست وزیر در حالی که این عده در اطرافش بودند به سمت در كوچك مجلس به راه افتاد. 

من چند قدم دورتر از نخست وزیر بودم نخست وزیر از نگهبان مجلس سوال کرد که آیا هویدا وزیر دارایی به مجلس آمده است؛ نگهبان پس از دادن سلام جواب مثبت می دهد. استوار حداد اضافه کرد: چون جلوی در کوچک مجلس يخ زده بود، نخست وزیر به آهستگی از جلوی پل گذشت. در این وقت جوانکی که دفترچه ای در دست داشت از فاصله پانزده متری به نخست وزیر نزدیك شد.» رک تهران مصور، ۹ بهمن ۱۳۴۳، صص ۱۳-۳

دلیل مغشوش بودن گزارشات مشخص نیست، شاید افرادی که در محل ترور بودند نمی خواستند اصل واقعه و این که چه شد و چرا محافظین منصور تنها شاهد ماجرا بودند؟ برای مردم مشخص شود.

سه: حال منصور پس از رسیدن به بیمارستان و عمل های متعدد جراحی به گزارش جراید رو به بهبود می رود تا حدی که پزشکان در مصاحبه با جراید برای ارائه گزارش و انتساب بهبود حال نخست وزیر به خود دست به رقابت می زنند!

اعلامیه دولت که در ساعت ۱۱ و چهل و پنج دقیقه صادر شد حال منصور را به نقل از پزشکان معالج رضایت بخش خوانده می شود. 
  
ساعت دو و نیم بعد از ظهر نخستین اعلامیه پزشکی به امضای آقایان پرفسور عدل، دکتر شاهقلی، دکتر توران، دکتر سعید اهری و دکتر ماونداد در مورد حال مزاجی نخست وزیر انتشار یافت. به موجب این اعلامیه اعمال جراحی گردن وشکم انجام یافته و پارگی روده كوچك و مثانه مرمت شده است و فشار خون آقای نخست وزیر ۱۱/۶، نبض ۱۱۰ و تنفس ایشان ۲۰ می باشد.  

اعلامیه دوم پزشکی در ساعت شش و چهل و پنج دقیقه بعد از ظهر روز ترور از طرف پزشکان معالج آقای منصور نخست وزیر به شرح زیر انتشار یافت « پس از انجام عمل جراحی حال عمومی جناب آقای منصور نخست وزیر رضایت بخش است فشارخون و نبض طبیعی و ثابت می باشد.»
این اعلامیه توسط افراد زیر امضا می شود: «دکتر سعید اهری، دکتر عبدالحسین سمیعی، دکتر منوچهر شاهقلی، دکتر توران»

گزارش ها به اندازه ای امیدوار کننده هست که «بعد از ظهر روز ترور هیئت اجرائیه حزب ایران نوین يك جلسه فوق العاده تشکیل داد و در پایان این جلسه اعلامیه ای بدین شرح منتشر کرد: منصور دبیرکل حزب ایران نوین امروز ناجوانمردانه هدف تیر دشمنان ترقی و تعالی ملت ایران قرار گرفت ولی خدای بزرگ نخواست که از پای درآید و خوشبختانه تا آن جا که اعلامیه های پزشکی حاکی است جان این خدمتگزار شاهنشاه و وطن آسیبی نرسید...» رک شماره فوق العاده روزنامه «اطلاعات»، ۲ بهمن ۱۳۴۳ 

روز دوم پس از ترور یعنی جمعه، روزنامه «اطلاعات» شماره فوق العاده منتشر می کند و می نویسد: یکی از اعضای حزب ایران نوین در باره حادثه دیروز به خبرنگار ما اظهار داشت: طبق اطلاع دقیقی که در دست است فقط دو گلوله به آقای نخست وزیر اصابت کرده است گلوله اول از سمت چپ گردن وارد و از سمت راست آن خارج شده و خوشبختانه این گلوله از کوچک ترین نوع گلوله ممکنه (۷ میلیمتری ) بوده است و آقای پرفسور عدل که در موقع عمل حضور داشت اظهار نمود که خوشبختانه گلوله در قسمتی وارد کردن شده است که بی خطر ترین قسمت گردن است و اگر کمی از مسیر فعلی خود خارج می شد به عروق و اعصاب گردن لطمه کلی می زد. 

جراحت گردن نخست وزیر مرمت گردید و از زیر گلو سوراخی برای تنفس باز گذاشته اند. گلوله دوم به ناحیه شکم اصابت کرده و در چهار قسمت روده را پاره کرده و مجموعا در حدود بیست سانتیمتر از روده را در طی عمل جراحی خارج کرده اند. این گلوله به علاوه به مثانه نیز صدمه ای زده و وارد لگن خاصره شده است که آن را طی عمل جراحی خارج کرده اند و از این ناحیه به هیچ وجه خطری متوجه نخست وزیر نیست و فقط ازلحاظ «انفکسیون» در ناحیه گردن تا چهار روز مراقبت زیادتری باید بشود.  روحیه آقای نخست وزیر خیلی خوبست و وقتی ایشان را صدا می کنند چشمان خود را باز می کند و کاملا متوجه می شود منتهی پزشکان حرف زدن را برای ایشان ممنوع کرده اند.

مهندس عبدالله ریاضی رئیس وقت مجلس شورای ملی که به عيادت نخست وزیر رفته بود نیز ضمن يك گفت و گوی تلفني به «اطلاعات» می گوید: وضع مزاجی آقای منصور طبق اظهار نظر پزشکان معالج رضایت بخش است و جای نگرانی باقی نیست. چنان چه تا صبح جمعه محل زخم خون ریزی نکند و جوش بخورد به کلی رفع خطر از آقای نخست وزیر خواهد شد.

حال منصور خیلی خوب است و امید زیادی داریم!

روزنامه «اطلاعات» در شماره فوق العاده جمعه خود همچنین می نویسد: خبرنگار ما موفق شد در ساعت ۹ و چهل و پنج دقيقه دیشب با آقای دکتر توران یکی از پزشکان معالج آقای منصور در بیمارستان صحبت کند. 

آقای دکتر توران گفت حال نخست وزیر نسبت به چند ساعت قبل خیلی بهتر شده و ما به بهبودی ایشان امیدواری زیادی داریم. 
آقای دکتر توران اضافه کرد: ضایعات زیادی در بدن آقای منصور ایجاد شده است ولی با انجام يك عمل دو ساعته که به وضع رضایت بخشی انجام شد کلیه مواضع مرمت شد. 
آقای دکتر توران در جواب این سوال خبرنگار ما که ممکن است محل زخم خون ریزی کند و یا خطری بعدا آقای منصور را تهدید کند؟ گفت: محل زخم طوری عمل شده است که جلوی هر گونه خون ریزی گرفته شده است و از این جهت ما کاملا مطمئن هستیم، پزشك مزبور اضافه کرد که آقای نخست وزیر هم اکنون قادر به شناختن آشنایان و نزدیکان خود می باشد.

کاملا رضایت بخش و همه چیز عادی هست!

سومین اعلامیه پزشکی در مورد وضع مزاجی منصور ساعت ۱۱ شب یکم بهمن به شرح زیر انتشار می یابد؛ طی پنج ساعت گذشته وضع مزاجی آقای حسنعلی منصور نخست وزیر رضايت بخش بوده است، فشار خون و نبض در وضع کاملا رضایت بخشی است و علائم بهبودی مشهود است.

دکتر شاهقلی درباره بریدگی روده می گوید: در حدود ۱۲ سانتی متر از روده بریده شده و زخم وارده به گردن خوشبختانه عمیق نیست و وضع مزاجي ایشان کاملا رضایت بخش است.
پروفسور عدل هم که سرپرستی پزشکان معالج را به عهده داشت می گوید: بحمد الله حال آقای نخست وزیر خیلی بهتر است و خطر رفع شده است.جراحت گردن آقای نخست وزیر سطحی است و عمل جراحی شکم نیز با موفقیت انجام یافته است. در این جراحی قسمتی از روده ها که پاره شده بود برداشته شد و مثانه را دوختند.  خطر خون ریزی وجود ندارد و حال آقای نخست وزیر رو به بهبود می رود.

قاطعیت هویدا در بهبود منصور!

روزنامه «اطلاعات» با هویدا هم مصاحبه می کند: «هویدا در حالی که با قاطعیت سخن می گفت اظهار داشت: خوشبختانه حال آقای نخست وزیر رو به بهبود است، می توانید بنویسید که همه ما امیدوار هستیم، خانم آقای نخست وزیر و آقایان پزشکان نیز همچنان در بیمارستان حضور دارند و من نیز تا صبح در اینجا خواهم ماند.»

شرح اقدامات تیم پزشکی 

آقایان دکتر توران و دکتر سعید اهری درباره عمليات جراحی اطلاعاتی در اختیار خبرنگار ما گذاشته و نکته قابل توجه در اینگونه موارد کمک ها و توجهاتی است که در دقایق اولیه انجام می شود. این اقدامات اهمیت حیاتی فوق العاده ای برای بیمار دارد. بایستی اعتراف کرد که خونسردی و سرعت عمل آقای سلیمی و سایر محافظین مخصوص جناب آقای نخست وزیر در رساندن فوری معظم له به بیمارستان و همچنین مراقبت های فوری و اولیه که توسط آقای دکتر شاهقلی به عمل آمده است از هر نظر شایان تقدیر و توجه است. 

از نظر جراحی چون ورود گلوله از طرف راست شکم و قرار گرفتن آن در طرف چپ و پائین شکم قطعی بود و احتمال وجود ضایعاتی از قبیل پارگی احشاء داخل شکم موجود بود عمل جراحی شکم در اسرع وقت ضروری به نظر آمد. تزریق خون به مقدار کافی از طریق باز کردن ورید مچ پا (چون پیدا کردن رگ باز و درحال شوك مقدور نیست) انجام گرفت و پس از دادن خون و بالا بودن فشار خون بیهوشی توسط خانم دکتر شاهقلی و آقای دکتر محمد فتوحی انجام گرفت و عمل جراحی توسط اینجانبان و دکتر ماونداد با حضور آقایان پرفسور عدل و دکتر هاشمیان و دکتر منصور و دکترشفیع امین و دکتر محمود ضیائی ودکتر طباطبائی پزشک قانونی شروع شد. پس از باز کردن شکم مقداری خون و محتویات روده کوچک در آن وجود داشت. 

در تجسس بعدی قسمت انتهایی روده کوچک در چهار نقطه به اندازه سکه دهشاهی سوراخ شده بود مثانه در سطح فوقانی خلفی به اندازه سه سانتی متر پارگی داشت با توجه به ضایعات موجود و حال عمومی قسمتی از روده آسیب دیده به طول ۲۰ سانتیمتر برداشته شد و پارگی مثانه مرمت گردید و به ملاحظه زخم مثانه سیستوستومی به عمل آمد. بستن زخم شکم طبق معمول انجام گرفت. ناحیه زخم گردن توسط آقای دکتر شاهقلی، آقای دکتر امیری متخصص گوش و گلو و بینی و آقای دکتر ترگری متخصص جراحی اعصاب مورد معاینه قرار گرفت و در اثر تورم زبان و گرفتگی مجرای تنفس و عمل تراکتومی ضروری تشخیص داده شد و انجام مدت عمل بیش از دو ساعت به طول انجامید. 

حال عمومی آقای نخست وزیر در پایان عمل رضایت بخش بود و پس از پایان عمل به اتاق مخصوص خودشان انتقال داده شدند. 

آقای دکتر سمیعی نیز توضیحاتی داد و گفت: در موقع حادثه آقای نخست وزیر با سر به زمین افتاده و پس از اتمام عمل جراحی و خارج شدن از حال شوك متوجه شدیم که در اثر این افتادن علائم خفيف ضربه مغزی ظاهر شده است که تا حدی از بیداری و هشیاری کامل ایشان جلوگیری کرده و در اثر ضربات وارده اشکالات زیر به وجود آمده است: 

۱- حالت شوك در اثر خونریزی شدید و پاره شدن روده و مثانه.
 ۲- دشواری تنفس در اثر خون ریزی داخل دهان و گرفتگی مجاری تنفس 
پس از انجام عمل جراحی و انتقال خون آقای نخست وزیر از حال شوك بیرون آمده. فشار خون تا ساعت ۱۲ روی ۸ و ثابت بوده است. در اثر مراقبت فوری و اولیه هیچ گونه ناراحتی قلبی به وجود نیامده و امتحانات الکتروکاردیو گرافی با حضور آقای دکتر پرتو اعظم که بلافاصله پس از عمل جراحی و در ساعت ۷ صبح امروز انجام شد کاملا طبیعی بود. 

حجم میزان ادرار با وجود آنکه معمولا در این نوع موارد کار کلیه مختل می شود معذلك در مدت ۲۴ ساعت گذشته کلیه کار طبیعی خود را انجام داده است. معاینات پزشکی امروز صبح نشان داد که هشیاری جناب آقای نخست وزیر نسبت به شب گذشته بهبودی نشان داده و میزان فشار خون و ضربان نبض نیز کاملا عادی و طبیعی است. 

در پایان مصاحبه آقای دکتر شاهقلی به خبرنگاران اظهار داشتند با وجود این که خوشبختانه عمل جراحی از هر جهت با موفقیت انجام گرفته و حال عمومی جناب آقای نخست وزیر رو به بهبودی است معهذا حسب الامر اعلیحضرت همایون شاهنشاه و تمایل بعضی از کشورها از چند تن از متخصصین معروف خارجی از کشور های فرانسه انگلیس و آمريکا دعوت به عمل آمده است که برای مشاوره پزشکی به تهران سفر نمایند مورد انتظار چنین است که این آقایان ظرف امروز و امشب وارد تهران شوند.

چهار روز می گذرد؛ حال نخست وزیر بهتر از قبل و رو به بهبود!

یک ساعت بعد از ظهر ۴ بهمن دهمین اعلامیه پزشکی در مورد حال مزاجی نخست وزیر به شرح زیر انتشار یافت: حال عمومی جناب آقای نخست وزیر رو به بهبودی است، جراحات وارده به طور رضایت بخشی در حال التیام است، درجه حرارت بالا ضربان نبض هنوز سریع است، احتقان خفیفی در ریه ها موجود است که درمان در آن موثر واقع شده است.

روز پنج بهمن به مناسبت شهادت امیرالمومنین تعطیل عمومی و از شش بهمن ورق بر می گردد و روزنامه ها تیتر می زنند «حال نخست وزیر سخت وخیم است.» [اطلاعات] و «پزشکان از نخست وزیر قطع امید کردند.» [کیهان] و نخست وزیر ساعت ۲۲، ۶ بهمن ۱۳۴۳ از دنیا می رود و روزنامه «اطلاعات» در نخستین لحظات هفتم بهمن در یک شماره فوق العاده تک صفحه‌ای مرگ منصور را به اطلاع همگان می رساند و این سوال باقی می ماند که چرا علیرغم همه گزارشاتی که نشان می داد حال منصور کاملا مطلوب و رو به بهبود هست در یک آن ورق بر می گردد و او از دنیا می‌رود؟!


مطبوعات قدیمی
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان