کد خبر: ۲۲۶۰۱
تاریخ انتشار: ۳۰ دی ۱۳۹۹ - ۲۱:۲۲-19 January 2021
سفیدک یا شوره آجر لکه سپید یا خاکستری رنگی می‌باشد که در اثر رسوب کریستالی بعضی نمک‌ها درون یا روی آجر پدیدار می‌ شود. البته این پدیده تنها مختص سطوح آجری نیست؛ شوره یا سفیدک را می‌‌توان بر روی سطح بتن، سنگ، اندودها و سایر مصالح بنایی مشاهده نمود.
عصراسلام: آجر از گذشته یکی از متریال مقاوم و پرکاربرد در صنعت ساختمان‌ سازی می باشد. کاربرد گسترده آن را می‌توانید در چینش مدولار قطعات آجر در دیوارچینی تا رنگ و بافت نوستالژیک نماهای ساختمانی مشاهده کنید. ولی این مصالح کاربردی نیز همانند سایر مصالح ساختمانی در شرایط نامطلوب از آسیب مصون نخواهد بود. یکی از این آسیب‌ها سفیدک یا شوره آجر می باشد که احتمالا آن را به شکل لکه‌ های سپید رنگ بر روی دیوارهای آجری دیده اید. 

شوره آجر (سفیدک آجر) در اصل به رسوب نمک های محلول در آب گفته می شود که در اثر تبخیر آب بر روی سطح اجرا شده آجر باقی می ماند. سفیدک معمولا در هنگام ساخت یا مدتی پس از اتمام ساخت بر روی نمای ساختمان به وجود می آید. علت های اصلی شامل موارد ذیل می باشد: 

نمک های محلول در سطح اجرایی کار 

رطوبت محیطی که نمک ها را به محلول نمکی تبدیل کند 

وجود مسیر تراوش محلول های نمکی به سمت سطح آجر 

در بسیاری از موارد و به اشتباه علت اصلی ظاهر شدن سفیدک آجر را به خود آجر نسبت می دهند و این در حالی است که مواد محلول در ملات عامل اصلی و غالب در ایجاد این پدیده می باشند. 

وجود برخی مواد در آب تولید گل، خاک رس و یا ملات بندکشی آجرها باعث می‌شود که برخی از آجرها دچار شوره شوند، این مواد به شرح زیر است: 

– سولفات کلسیم که منبع آن نمک آجر است. 

– سولفات پتاسیم که منبع اصلی آن واکنش آجر سفال و سیمان است. 

– سولفات سدیم که منبع آن واکنش آجر و سیمان است. 

– کربنات کلسیم که منبع آن ملات یا بتن است. 

– کربنات سدیم که منبع آن ملات بندکشی آجر است. 

– کربنات پتاسیم که منبع آن ملات بندکشی آجر است. 

– کلرید پتاسیم، کلرید وانادیم و سولفات وانادیوم که منبع آن شستشوی آجر نما اصفهان با اسید است. 

– هیدروکسید کلسیم که منبع آن سیمان است. 

– اکسید منگنز که منبع آن آجر است. 

– اکسید آهن که منبع ایجاد آن تماس با آهن است.

عوامل موثر در ایجاد شوره آجر 

ملات نامناسب 

همانگونه که گفته شد مهم ترین منبع ایجاد شوره در سطح آجر ملات می باشد. ملات مورد استفاده در اجرای آجر که از چهار یا پنج جهت با سطوح آجر در تماس است با فراهم آوردن رطوبت مورد نیاز به سهولت محیط ایده آلی را برای انتقال نمک های محلول ازملات به سطح آجر فراهم می کند. بنابراین به منظور حذف شوره از سطح آجر می باست در ساخت ملات مناسب که فاقد نمک های محلول باشد دقت فراوان نمود. 

جنس آجر 

در برخی موارد ممکن است خود آجر محتوی مقادیری نمک باشد. میزان پتانسیل شوره زدن آجر را می توان با استفاده از تست شوره مورد بررسی قرار داد. به طور کلی در میان تمامی انواع آجر، آجرهای رسی دارای پتانسیل بسیار بالاتری برای شوره زدن نسبت به آجرنسوز می باشند. استفاده از آجر توکار دارای شوره که نمای اصلی آجری روی آن اجرا می شود نیز می تواند منبع انتقال شوره به سطح نمای آجری گردد. همچنین دمای پخت آجر نیز به عنوان عامل موثری در بروز یا عدم بروز شوره تلقی می گردد. 

وضعیت جوی 

وضعیت جوی و شرایط آب و هوایی در زمان اجرای پروژه نیز از عوامل موثر در بروز سفیدک در سطح آجر می باشد. همانگونه که پیش تر ذکر گردید، هنگامیکه سطح آجری در معرض رطوبت قرار گیرد، رطوبت عناصر محلول را به سطح آجر خواهد آورد. همچنین هیدروکسید کلسیم ماده ای که در سیمان (و درنتیجه ملات) یافت می شود و یکی از عوامل موثر در ایجاد شوره می باشد دارای بیشینه حلالیت در دمای ۴ درجه سانتی گراد می باشد. بنابراین در فصول سرد سال با افزایش میزان رطوبت، امکان پدیدار شدن سفیدک آجر نیز تشدید می گردد. 

بند کشی غیر اصولی 

اجرای غیر اصولی بندکشی سبب می گردد تا ملات بندکشی سطح آجر را آلوده کند که این عامل عامل تشدید شوره خواهد بود. 

روش‌های کنترل شوره آجر 

کاهش سولفات های قلیایی در رس 

جلوگیری از نفوذ آب به داخل دیوار آجری 

عایق بندی در قسمت پایینی دیوار (کرسی چینی) 

استفاده از حداقل آب مورد نیاز هنگام ساخت دوغاب 

استفاده از نانو پوشش های آجر به منظور ضدآب کردن سطح آجر 

شوره‌ها با توجه به نوع مواد تشکیل دهنده به انواع گوناگونی تقسیم می‌شوند که عبارتند از: 

شوره‌های سولفاتی 

این شوره‌ها معمولا بعد از بارندگی ایجاد می‌شوند، آب باران به مرور در سطح دیوار نفوذ کرده و با تبخیر آن شوره‌ها ایجاد می‌شوند، اگر دیوار با ملات گچی ساخته شده باشد، یا برای ساخت ملات از آب سولفات‌دار استفاده شده باشد و یا برای این که ملات زودگیر باشد به آن آهک اضافه کرده باشند، آب باران باعث می‌شود که دیوار آجری دچار شوره‌های سولفاتی شود. توجه داشته باشید که این پروسه تا زمانی که تمام گچ موجود در دیوار به شوره تبدیل شود ادامه خواهد داشت. 

شوره‌های کربناتی 

اگر بعد از دیوارکشی، دوغاب آهک ملات آهکی و ملات سیمانی استفاده شده باشد، بعد از تبخیر شدن آب ملات، معمولا کربنات  موجود در آن باعث ایجاد شوره روی آجرها می شود. در صورتی که آبی که برای تهیه ملات استفاده می‌شود دارای ناخالصی از نوع آهک باشد، بعد از خشک شدن آب ملات ممکن است گرد سنگ آهک به شکل شوره روی آجرها باقی می‌ماند. 

شوره‌های کلروی 

اگر برای پاک کردن شوره‌های کربناتی از روی دیوار از جوهر نمک آبکی استفاده شود، این ماده شوینده با سفیدک آهکی موجود روی آجرها واکنش داده و کلرور کلسیم ایجاد می‌کند که باید حتما با آب شسته شود. 

در صورتی که جوهر نمکی که استفاده می‌کنید غلیظ باشد و یا قبل از شستشو دیوار نم‌زده نباشد، جوهر نمک لای درزهای دیوار باقی مانده و جذب آجر می‌شود و نهایتا به صورت شوره‌های بیشتر در سطح آجر نمایان می‌گردد. اگر در ساختن دیوار از آجر یا سنگ کلرور دار استفاده شود و یا آبی که برای ساخت آجر و یا ملات مصرف می‌کنید دارای کلر زیادی باشد، باعث ایجاد شوره‌های کلروی روی آجرها خواهد شد. 

شوره‌های نیتراتی 

اگر آجرها از خاک شوره‌دار ساخته شوند، یا ماسه ملاتی که استفاده می‌کنید دارای شوره باشد، این شوره‌ها رطوبت دیوار را جذب کرده به شکل لکه‌های سفید شوره ای روی دیوار مشخص می‌شود، بعد از خشک شدن نیز این لکه‌ها به صورت شوره‌های نیتراتی روی دیوار نمایان می‌شوند، در حالت کلی اگر آجر قبل از مصرف دارای مواد نیترات‌دار باشد، در هوای نم‌دار این نیترات‌ها آب را جذب کرده و نهایتا داخل کار به صورت لکه‌های شوره‌دار مشخص می‌شوند. 

در کل اگر می‌خواهید از شر شوره‌ها خلاص شوید باید از آب شیرین و با املاح کمتر استفاده کنید. برای مثال از آنجایی که آب قم دارای نمک زیادی است و املاح بالایی دارد، آجرهای قم به شوره زدن شهرت دارند. 

معمولا آجرهای نسوز از آنجایی که دارای اکسید آلومینیوم، آهن و سیلیس هستند و در ساخت آنها از آب مقطراستفاده می‌شود، شوره نمی‌زنند. 

بنابراین می توان گفت که شوره زدن بیشتر در مورد آجرهایی اتفاق می افتد که خاک رس در آنها دارای ناخالصی است و یا از آب دارای املاح در آنها استفاده شده است و همچنین آب موجود در سیمان و ملات بندکشی نیز می‌تواند باعث ایجاد شوره در آجرها شود. 

یکی دیگر از عواملی که باعث ایجاد شوره در آجرها می‌شود، انجام پروژه ساخت و ساز در فصل زمستان است. چرا که آب موجود در ملات به دلیل سرما دیرتر تبخیر شده و همین مسئله احتمال شوره زدن آجرها را افزایش می‌دهد.

روش‌های حذف شوره از سطح آجر 

سند بلاست 

استفاده از برس خشک 

استفاده از مواد شیمیایی 

اولین گام برای حذف شوره از سطح آجر شناسایی نمک است. توجه به این نکته ضروری است که تمیز کردن شوره از دیوار درمان شوره نیست. اینکار تنها علائم شوره را موقتا از دیوار حذف می نماید که امکان پدیدار شدن مجدد آن بر روی دیوار وجود دارد. توجه به این نکته ضروری است که استفاده از روش سند بلاست سبب افزایش خلل و فرج بر روی سطح آجری و درنتیجه افزایش جذب آب خواهد شد. بنابراین پس از اجرای سند بلاست می بایست سطح اجری با پوشش های ضد آب، آب بندی گردد.



منابع: یک‌دو سه سازه، نوین نمای اصفهان

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان