کد خبر: ۲۲۴۴۶
تاریخ انتشار: ۲۰ دی ۱۳۹۹ - ۲۱:۴۲-09 January 2021
سبک پیشرو، آمیخته‌ای از سبک‌های سنتی و نو است و همچون فرزند آنها.
عصراسلام: این آمیختگی هم ممکن است گاهی در همه ی شعرهای گونه ای پیشرو، دیده شود. مثل هر شعری در گونه ی آمیزه و گاهی در کلّیّت گونه ای دیگر از شعر پیشرو مثل شعر سروش که گاهی بصورت سنتی و گاهی بصورت نو می آید و در مجموع، قالب یا گونه ی شعری سروش با زیرگونه های مختلفش، هماهنگ با چارچوب هیچکدام از دو سبک سنتی و نو نیست و از هر دو، بیرون می‌‌زند و این یعنی گونه‌ی شعری سروش، زیرگونه‌های مختلفی دارد که بعضی از آنها سروش سنتی‌اند و بعضی سروش نو و از این نظر در کلیت قضیه، گونه‌ی شعری سروش، در چارچوب هیچیک از سبک‌های شعر سنتی و نو به تنهایی نمی‌گنجد و از تعریف هریک از آنها بیرون می‌زند.

 
اضافه کنیم که گونه‌های شعر پیشرو از جمله شعر سروش، تنوع پذیری های فراوانی دارند و بعنوان مثال، نمونه هایی از شعر سروش حتی به تنهایی و همزمان آمیخته ای از هر دو سبک سنتی و نو هستند، 

مثلا در زیرگونه ای از شعر سروش، همه یا بیش تر مصراع های غیرپایانی دارای قافیه اند و طول یکسانی هم دارند یعنی به سبک سنتی اند اما مصراع واره ی پایانی، کوتاه‌تر از آنها و به سبک نو است و حتی در برخی زیرگونه های سروش، این آمیختگی سبک های سنتی و نو بیش تر از این مقدار می شود، مثلا در مصراع واره های غیرپایانی، قافیه، رعایت می شود (مثل سبک سنتی) اما طول مصراع واره ها نابرابر می گردد (مثل سبک نو). در این موارد، لَخت پایانی هم گاهی بصورت مصراعی کامل است (سنتی) و گاهی بصورت دیگری مثل نیم مصراع (نو) 

خلاصه‌ی مطلب:

شعر پیشرو، آمیخته ای از شعر سنتی و نو اما جدا از آنهاست همچون فرزند - که موجودی همانند اما جدا از پدر و مادر خود است. 

شعر پیشرو، گونه های چندگانه ای دارد مثل 
سه گانی
آمیزه
(غزل پست مدرن) 
سروش 
سه گلشن 
شعرسبز یا چندآهنگ 
و شعر تک. 

آمیختگی همزمان سبک‌های سنتی و نو در سبک پیشرو، این سبک شعری (پیشرو) را سبکی جداگانه از هریک از آن دو (سنتی و نو) قرار می دهد. مبنای استقلال سبک پیشرو از هریک از سبک های سنتی و نو، گاهی برپایه ی کلیت قضیه در گونه هایی از شعر پیشرو است و گاهی فراتر از این، یعنی در خودِ این نمونه های شعری ممکن است در یک زمان(در یک شعر)، هم از سبک سنتی استفاده شود و هم از سبک نو و در نتیجه، آمیخته ای باشد از هر دو و سبکی جداگانه به نام سبک شعری پیشرو. 

قالب شعری سروش

سروش، قالب یا مجموعه قالب‌ها یا به عبارت بهتر، شیوه و دستگاهی تازه و توانمند در سرایش پارسی ست. سروش، دارای انواع مختلفی ست مانند:

۱. سروش قافیه منظم دارای عروض سنتی در لخت های غیرپایانی و دارای عروض ویژه ی سروش در لخت پایانی:

کهکشان، بی تو، خالی از نور است/
بی تو، خورشید، هلیومِ کور است/
نور، گرم و لطیف و پرشور است/
دور از این نور، کفرِ مهجور است/
هستی از نور عشق، مسرور است/
الله نور السموات (السموات) 
و الارض.//
وزن این سروش
در لَخت های غیر پایانی:
فاعلاتن مفاعلن فعلن
و در لَخت پایانی (در پی دگرگونی مرتبط با کوبش پایانی) بصورت:
مفعولُ مفعولُ مفعولُ فعلن.

۲. سروش دو لَختی بدون قافیه، با عروض نیمایی و از لَخت بلند به کوتاه:

کم تر از آفتابگردان ام؟/
گر بتابی./

۳. سروش دو لَختی بدون قافیه، با عروض نیمایی و از لخت کوتاه به بلند:

می رود قایق/
و نمی کاهد عزت دریا./

۴. سروش مسمّطی:

غنچه ای می شکفت و  
می خندید/
همه جا را بهارگون می دید/
باد، پیش آمد و از او پرسید:/
"این جهان را چگونه
 می بینید؟" /
پاسخش را نداده، برچیدش. //

۵. سروش قافیه منظمِ کوتاه پايان:

غم به غم شد دلم، غماغم شد/
اهل غمّاً بِغمّ، دمادم شد/
پیشِ دل، ارزش جهان، کم شد/
مَحرم رازهای عالم شد/
پیله ها را شکست./

۶. سروشِ کوتاه پایانِ تمام قافیه:

من سمرقندم و زرافشان ام/
سُغد و خَتلان ام و بدخشان ام/
کابل و بامیان و بَغلان ام/
مشهد و بابل و مریوان ام/
ایران ام./

۷. سروش دارای عروض ویژه ی سروش، قافیه مند و همچنین  رازگون (به ترتیب از لخت بلند به کوتاه):

و باز، گل های آفتابگردان که باز می شوند/
آوازهای رازِ دل، آغاز 
می شوند/
رو به سوی نور./

۸. سروش بی قافیه، با عروض آزاد و با طول رازگون(از بلند به کوتاه):

باز، رازِ سرافرازِ سکوتت/
سربلندترین فرا-فریاد/
بر چکادِ شوکتِ تاریخ/
آی قله ی بلند!/

۹. سروش بی قافیه یا نیم قافیه، با عروض نیمایی و طول رازگون (از لخت بلند به کوتاه):

رفتم از کوهپایه تا قلّه/
وقت برگشت گشت/
(وای!) تا پایین/
درّه-درّه./

۱۰. سروش هایکویی، قافیه مند و دارای عروض سنتی-نیمایی:

برکه، آرام، رام، باد خزان/
نقش ها، بی نگاه رهگذران/
شاعری در شبی..../

(توضیح: در لخت دوم، حرکت حرف آخر واژه ی "نگاه" هر یک از سکون و کسره می تواند باشد تا از این راه به چند بُعدی و قابل تفسیر بودن سروش، کمک کند.)

۱۱. سروش هایکویی قافیه مند با عروض آزاد:

حال خراب/
ترک خواب/
تازه عاشق./

۱۲. سروش هایکویی بدون قافیه با عروض آزاد:

آرام آرام/
بدن بدون حرکت/
آغاز پرواز./

توضیح: در پاسخ به این که چرا این سروده های همانند هایکو را در قالب سروش می دانیم،
پاسخم این است که: با وجود ساخت معنایی و ژرف ساخت هایکو مان در آنها ساختار لفظی یعنی روساخت، برخلاف اصول هایکوواره، ویژگی هایی مربوط به شعر سروش دارد، از جمله: تأکید بر کاربرد آرایه‌های ادبی.

امیر نورمحمدی

علوم و فنون ادبی

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان