کد خبر: ۲۲۲۶۲
تاریخ انتشار: ۱۱ دی ۱۳۹۹ - ۲۳:۰۱-31 December 2020
خانه‌داری مستلزم داشتن دانش و مهارت گسترده است زیرا زندگی خانگی امروز شدیدا تکنولوژیک و دیجیتال شده است و برای خوب زیستن باید مجموعه گسترده‌ای از دانش‌های فنی داشت.
عصراسلام: اغلب کارهای مربوط به خانه به کمک وسایل الکترونیکی و مکانیکی مانند مایکرویو، ماشین لباسشویی، مخلوط کن، اجاق گاز، پلوپز برقی، کتری برقی، اتو، تلویزیون، رادیو، ماهواره، دوربین‌های فیلم‌برداری و عکاسی، کامپیوتر و اینترنت، اتومبیل و امثال این‌ها انجام می‌شود. 

از این رو، باید با طرز کار و تا حدودی شیوه تعمیر و دستکاری این ابزارها آشنا بود در غیر این‌صورت نمی‌توان زندگی کرد و بقای انسان دستخوش خطر جدی می‌شود. در کنار این ابزارها و لوازم خانگی، ساختار خدمات ساختمان شدیدا صنعتی شده است و سیستم‌های آب، برق، حمام، سرویس‌های بهداشتی و تلفن به‌صورت صنعتی و مکانیکی هستند. شاید در نتیجه عادت‌کردن و آموزش تدریجی کار با ابزارهای فوق، ما نسبت به میزان دانش فنی و صنعتی و دیجیتالی که در زندگی روزمره نیاز داریم، غافل باشیم. 

انسان عادی امروز ناگزیر باید هوشمند و مطلع باشد و تا حدود زیادی در زمینه مدیریت و کار در خانه صاحب "تخصص" باشد تا بتواند گذران زندگی کند. در خانواده‌های ایرانی اغلب خانم‌ها بنا بر ضرورتِ ایفای نقش‌های خانگی و کدبانوگری‌شان صاحبان این تخصص هستند اما اغلب مواقع، این بُعد دانش و مهارت آن‌ها دیده نمی‌شود و به چشم نمی‌آید.

خانه‌داری مستلزم درک زیبایی‌شناختی و توان خلاقه بالاست زیرا، زندگی خانگی امروز شدیدا سبک‌مند شده است. سبک زندگی از مفاهیمی است که جامعه‌شناسان و محققان اجتماعی اغلب به‌صورت یک مفهوم نظری برای توصیف و تبیین شیوه زندگی انسان مدرن در جامعه مصرفی امروز به‌کار می‌برند. اما این محققان تا زمانی که خود مسئولیت و تجربه تعیین و تعریف سبک زندگی خانوادگی‌شان را عهده‌دار نشده باشند، نمی‌دانند دقیقا نقش سبک زندگی در زندگی چیست. 

من به‌عنوان یک محقق فرهنگی این نکته را بر اساس تجربه می‌گویم. من درباره سبک زندگی پیش از دوره اخیر زندگی‌ام، چیزهایی نوشته و تحقیق کرده بودم، اما به واقع، درک زیسته‌ای از این مفهوم نداشتم زیرا، همواره عادت داشتم که همسرم درباره کم و کیف سبک زندگی‌ام تصمیم بگیرد. او تمام چیزها و نیازهای مرا تعیین می‌کرد. از این رو من حتی با اسم برخی غذاها یا مد و سبک لباس‌های مردانه آشنایی نداشتم. من هرگز نمی‌دانستم خانه چگونه و کی آراسته و زیبا می‌شود. 

شاید به‌همین دلیل مانند بسیاری از مردان چندان درکی از زیبایی‌ها و ظرافت‌های خانه نداشتم و هنوز هم آشنایی عمیقي ندارم. اما حال می‌دانم سبک زندگی یک مفهوم انتزاعی نیست و با عمیق‌ترین لایه‌های احساس و ادراک انسان سروکار دارد. اکنون وقتی به خانه‌ای وارد می‌شوم کاملا متوجه وجوه سبک‌مند آن خانه می‌شوم. نه تنها گل‌ها، تزئینات و لوازم خانه، بلکه وجوه ظریف‌تر خانه را که بیان سلیقه و سبک است تا حدودی درک می‌کنم. 

خانه‌داری نیازمند درک کامل و درستی از مفهوم تمیزی است زیرا، تمیزی از مفاهیم کلیدی در خانه‌داری است و معانی گوناگونی دارد. شاید هیچ چیز به اندازه تمیزی در فرهنگ خانه اهمیت نداشته باشد. اما بین درک مردانه و زنانه از این مفهوم تفاوت وجود دارد. زنان تمیزی را در چندین معنا به کار می‌برند. یک معنای تمیزی، پاکی یا نجس‌نبودن یا دوری و پرهيز از نجاست است. تقریبا همه زنان مسلمان ایرانی نسبت به این مقوله فرهنگی و دینی حساسیت دارند. حتی زنانی که چندان مقید به شریعت و مذهب نیستند، نسبت به لکه‌های خون، ادرار و چیزهای نجس حساس‌اند. 

مفهوم دیگر تمیزی، آلوده یا کثیف نبودن است. یعنی چیزهای کثیف، آلوده به میکروب و آشغال در خانه نباشد. در این زمینه زنان حساس‌اند اما نه به اندازه پاکی و دوری از نجاست. سومین معنای تمیزی، مرتب‌ بودن است و این‌که هر چیزی سرجای خودش باشد. مثلا، وقتی جوراب‌ها روی مبل یا میز غذاخوری است، خانم‌ها فریادشان بلند می‌شود که از این همه کثافت‌کاری و بی‌نظمی آقایان و بچه‌ها خسته شده‌اند. 

درک مقوله نظافت و تمیزی نزد آقایان بیشتر معطوف به مفهوم کثیف نبودن است. از این رو، اغلب متوجه حساسیت خانم‌ها در زمینه مرتب‌بودن یا منظم‌بودن نیستند. اما تجربه زیسته من نشان می‌دهد خانه وقتی زیباست، که هر چیزی در آن تميز و پاك بوده و در جای خودش قرار داشته باشد. به‌خصوص قرارداشتن هر چیز در جای خودش، اهمیتی کلیدی در طراوت و نشاط محیط خانه دارد زیرا، نجاست و آلودگی بندرت اتفاق می‌افتد و با توجه به خطراتی که برای سلامتی انسان دارد، لاجرم همه اعضای خانه آن را کم و بیش رعایت می‌کنند اما به‌نظر می‌رسد آقایان، نامرتب‌بودن را خطری برای بقای زندگی نمی‌دانند!

روایتی مردانه از خانه‌داری

از مهر سال ۱۳۸۳ به دلیل تنها زیستن و دور بودن از همسرم ناگزیر هم نقش «مرد خانه» و هم نقش «کدبانوی منزل» را توأمان ایفا می کنم و مسوولیت خانه به تمام معنا بر عهدة من است. 

برای من که در محیط مردسالار روستا تربیت و پرورش یافته‌ام، در ابتدا ایفای نقش «کدبانويي» نوعی تعارض با مفهوم «مردانگی» من داشت و برايم دشوار بود تا با شرایط تازة زندگی ام سازگار شوم زیرا از یک سو آشنایی لازم با «مهارت های زندگی» نداشتم و از تهیة غذا و رسیدگی به نظافت و کارهای خانه عاجز بودم، و از سوی دیگر فاقد آمادگی های روحی لازم برای ایفای این نقش بودم. 

اما کم‌کم ناگزیر شدم خودم را با شرایط «پدر مجرد» سازگار کنم. از همان ابتدا دریافتم که به محیط تمیز و آرام که همسرم مهیا می کرد خو کرده ام و درهم ریختگی خانه برایم تحمل ناپذیر است. از این رو، سعی کردم نسبت به نظافت و مرتب بودن خانه حساس باشم. 

از طرف دیگر، برای بقا ناگزیر باید راه های تهیة غذا را فرا می گرفتم. کم کم دستور تهیة برخی غذاها مثل «پلو»، «کتلت»، «ماکارونی» و امثال اینها را یادگرفتم. بعد هم شستشوی لباس ها با ماشین لباسشویی، اتو کردن و خشک کردن لباس ها، مرتب نگهداشتن کمد لباس ها و تجهیز کردن خانه با امکانات فنی و تکنولوژیک را آموختم.

این مورد اخیر بسیار مهم بود زیرا وقتی با خانواده برای ادامة تحصیل راهی انگلستان شديم گمان می کرديم هنگام بازگشت باید وسایل تازه اي براي زندگی تهيه كنيم از این رو، اغلب وسایل زندگی را دور ریختیم. من در زمینة مسائل فنی و خرده کاری ها و تعمیرات ساختمانی یا صنعتی بسیار عاجزم و در این سال ها، تنها امور مربوط به خانه که هیچ تجربه ای در آن نیاموختم و پیشرفتی نکردم، همین انجام خرده کاری های فنی و ساختمانی بود. گویی استعداد ذاتی لازم برای این کار در وجودم نیست! 

بهر حال، در این دو سال و اندی تجربه های بسیاری آموخته و اندوخته ام، چنانکه حیرت و تعجب اطرافیانم را برانگیخته است. خانواده ام نمرة کدبانوگری ام را حدود 20 ارزیابی می کنند و تمیزي و ذوق و سلیقه ام تحسین برانگیز شده است. نشان داده ام از توان «خود مديریتی» بالایی برخوردارم، به کسی وابسته نیستم و می توانم حتی «کدبانوی» خوبی باشم! 

بسیار دوست دارم روزی تجربه های خانه داری  ام را به صورت «قواعد فرهنگی و جامعه شناختی خانه داری» تئوریزه کنم. 

مردان تا زمانی که مسوولیت تام و تمام خانه را عهده دار نشوند و خود تجربة زیسته از خانه داری نداشته باشند، قادر به درک درست و تمام زندگی و فرایندهای آن نخواهند بود. 

دکتر نعمت‌الله فاضلی
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان