کد خبر: ۲۲۲۱۴
تاریخ انتشار: ۰۹ دی ۱۳۹۹ - ۲۱:۲۹-29 December 2020
اولجایتو از ایلخانان مغول واز نوادگان چنگیز خان مغول بود که بعد از مسلمان وشیعه شدن، نام محمد را برگزید ونزد مردم آن زمان به "خدابنده" معروف شد.
عصراسلام: او که در سال  ۷۱۶ قمری وفات یافته و مزارش امروز در سلطانیه زنجان قراردارد، در ذیقعده سال ۷۰۶  هجری قمری( اردیبهشت ۶۸۶ هجری شمسی ) به گیلان، که پیشتر در پی حملهٔ مغول به تسخیر آنان درنیامده بود، حمله کرد. 

اولجایتو در این حمله تلفات بسیار داد، از جمله قُتلُغشاه امیرالامرای وی کشته شد. اما حدود دوماه بعد در حمله دیگری، موفق به شکست گیلانیان شد. در خصوص نتیجهٔ این حمله اختلاف نظر وجود دارد.برخی آن را یک پیروزی پیریک (پیروزی شکست آمیز)می دانند واز جمله عوامل این حمله را ثروت گیلان و خصوصاً تولیدات ابریشم آن بر شمرده‌اند.

به گواهی تاریخ, گیلان در آن زمان با دو بخش عمده ومستقل: بیه پس(غرب گیلان به مرکزیت فومن) و بیه پیش (شرق گیلان به مرکزیت لاهیجان) بود که هر یک از بخش‌های آن مانند: لاهیجان، فومن، گسکر، طالش، تولم، رانکوه، تمیجان و ... در دست یکی از سلاطین و فرمانروایان محلی قرار داشت. 

بعنوان نمونه فومن در دست امیر دباج فومنی از خاندان حکومتگر اسحاقوندان و لاهیجان در دست امرای سادات کیاییه بود.قطب‌الدین شیرازی مولف کتاب «دره التاج لغره الدباج» در این رابطه می‌نویسد: در دوره استیلای مغول دوازده شهر ولایت گیلان هر یک امیری مستقل داشتند. 

حافظ ابرو نیز به همین نکته اشاره کرده که هرگوشه از گیلانات فرمانروایی مستقل داشته است. این فرمانروایان پیوسته با یکدیگر در زدوخورد و کشمکش بودند اما هیچ‌یک از آنان برای دفاع از خاک گیلان در برابر تجاوز بیگانگان تردیدی به خود راه نمی‌داد.

همانطور که گفته شد، تا زمان اولجایتو هیچ‌یک از سرداران مغول بر گیلان دست نیافتند. مولف روضه‌الصفا می‌نویسد: «پیش از الجایتو سلطان، از اولاد چنگیزخان هرکه بر ولایت ایران استیلا یافته به‌واسطه راه‌های سخت و بیشه‌های پردرخت مطلقا تعرض به مملکت گیلان نکرد.» قطب‌الدین شیرازی در همین زمینه می‌نویسد: «گیلانات در تمام دوره استیلای مغول از دستبرد سلطنت ایلخانی در امان مانده بود... چون نوبت سلطنت به اولجایتو رسید...».

به همین خاطر به الجایتو گفته شده بود که بدگویان و دشمنان او را، از آن‌جهت که بر گیلان تسلط نیافته است مورد طعن و تمسخر قرار می‌دهند. این سخنان بر سلطان مغول گران آمدکه چرا نتوانسته گیلان را تسخیر نماید. او بعد از مشورت با سران، گیلان را ازچهار طرف مورد حمله قرارداد. بطوریکه امیر چوپان با سپاهیانش از طریق اردبیل به گسکر و اسپهبد حمله کرد.

امیر قتلغشاه از راه ماسوله به سوی فومن و رشت و تولم عزیمت نمود و بالاخره امیر طغان و امیر مؤمن از قزوین و ری به طرف رستمدار و کلاردشت به سوی گیلان روان شدند. جنگ سختی دردو مرحله بین ایشان درگرفت. در مرحله اول در محدوده تولم شکست سختی از جانب سپاهیان امیره دباج فومنی بر نفرات الجایتو وارد شد و پیروز میدان شدند،اما در دو ماه بعد در حمله دیگر اولجابتو، گیلانیان شکست خوردند و تا زمان مرگ الجایتو در سال  ۷۱۶  قمری مجبور به پرداخت خراج ابریشم شدند.


کانال گیلان قدیم
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان