کد خبر: ۲۲۰۵۴
تاریخ انتشار: ۰۶ دی ۱۳۹۹ - ۰۷:۱۷-26 December 2020
از نظر لغوی عبارت از مطالعه پدیده ها از هر نوع و توصیف آنان است با در نظر گرفتن نحوه بروز و تجلی آنان ، قبل از هر ارزش گذاری ، هر تاویل ویا قضاوت ارزشی. اما فلاسفه این واژه را در معانی گوناگونی بکار برده اند.
هوسرل که گاه نظرش مورد استناد جامعه شناسان قرار میگیرد معتقد است که پدیده شناسی اساسا یک روش در فهم جوهرهای مطلق و عینی و معناهای آرمانی از طریق امور تجربی است چون این روش بر پایه تجربه ناب جهانی که در آن زندگی میکنیم به منظور بازسازی آن در سطحی متعالی پدید می آید، مسلما یک نظریه و حتی یک آیین نیز هست. گذر از روش و به صورت نظام در آمدن پدیده شناسی اجتناب ناپذیر است. در این صورت و زمانی که به صورت نظام فکری درمی آید پدیده شناسی درصدد ارائه تأویلی کلی از تمامی امر واقع برمی آید و به صورت پدیده شناسی متعالی درمی آید که درآن اساس عینیت جهان « ذهنیت متعالی متقابل » تلقی میشود.

 در جامعه شناسی روش مبتنی بر پدیده شناسی از آن رو که نشان دهد عینی گرایی موجبات پنهان شدن ماهیت واقعی امر اجتماعی را فراهم میسازد مرجحا به هنگام نقد آثار و هم در عمل بسیار مورد استفاده قرار گرفته است. به بیان مونرو امور اجتماعی در زمره اشیاء نیستند امر اجتماعی اصلی بر پایه تفهم دیگری و جستجوی یک مفهوم، یک معنای مشترک شکل میگیرد.
پدیدارشناسی به طور کلی بر مفهوم کلیدی « پدیده ، phenomenon » پی ریزی شده است که از ریشه یونانی به معنای امر ظاهر و قابل رؤیت گرفته شده است. یک پدیده به طور کلی هرآن چیزی است که خود را نشان دهد و با وضوح کافی جهت ادراک در برابر حواس یا وجدان ظاهر شود. پس یک پدیده چیزی فراتر از یک امر ظاهری است چه واقعیتی ملموس یا مدرک را میرساند. در زبان جامعه شناسی کلمه پدیده یک واقعیت اجتماعی به هر شکل و صورت که باشد و صرفا با توجه به مسلم بودنش برای همگان، عینی بودن و تردید ناپذیریش اطلاق میشود. پدیده های اجتماعی موضوع دانشهای اجتماعی را فراهم میسازند. با اینهمه جامعه شناس در برابر پدیده های اجتماعی نمیتواند جز با توجه به انعکاس آنان در محدوده ادراکاتش سخن راند اما این میدان یا محدوده ادراکات برای همگان یکسان نیست.

جامعه شناسان از دیدگاههایی نایکسان و متمایز به واقعیت پدیده ها نظر کرده اند و از اینجاست که در دانش اجتماعی به سختی میتوان به وحدت دست یافت.

اساس مکتب پدیدار شناسی و خاستگاه تاریخی آن به چند ریشه فکری باز میگردد:
یکی ریشه های ایده آلیسم فلسفی است.

دیگری ریشه روش شناسی ذهن گرا که بویژه پس از کانت رونق یافته بود.
سوم انتقاد علیه رواج چشم انداز مکتب رفتارگرایی در روان شناسی، که در زمان هوسرل هنوز به عنوان مکتب رفتارگرایی نمود نکرده بود بلکه با گرایش به تحلیل روان شناختی از جهان یا روان شناسی گرایی شناخته میشد.
سرچشمه اصلی پدیدار شناختی در واقع مکتب تفهمی و سرسلسله دار آن هوسرل است.   ادموند هوسرل ، E.Husserl  ،  ( 1938 – 1859 )
ادموند هوسرل بنیانگذار فلسفه پدیدار شناسی و استاد دانشگاههای گوتینگن و فرایبورگ آلمان بود. وی مطالعات دانشگاهی خود را در زمینه ریاضیات و فیزیک انجام داد ولی به تدریج با مفهوم جدید روان شناسی که در آلمان توسط ویلهلم وونت تأسیس شده بود آشنا شده و شدیدا به تحقیقات تجربه گرایی و روان شناسی گرایی گرایش پیدا کرد ولی به تدریج دیدگاههای آزمایشگاهی و آزمونهای تجربی رفتارگرایانه را مورد انتقاد قرار داده وبا استفاده از مبانی و مفاهیم ایده آلیسم آلمانی پایه های مکتب پدیدارشناسی را استخراج و بنیان نهاد.

به این ترتیب پدیدارشناسی را در عصر حاضر هوسرل بنیان نهاد و پس از چندی سارتر و مرلوپونتی اساس فلسفی مکتب اصالت وجود خود را بر نظرات پدیدار شناسی هوسرل متکی ساختند. از نظر هوسرل وظیفه آگاهی رسیدن به جوهر و نفس اشیاء ست و این بسیار شبیه همان علم حضوری است که در فلسفه اسلامی از آن بسیار سخن رفته است. هوسرل به صراحت با اصالت دادن به روشهای مثبت گرایانه و به کارگیری روشهای علوم طبیعی در علوم انسانی به مخالفت برمی خیزد لیکن هدفش رد مطلق علوم تحصلی و روش آنها نیست. بلکه این شیوه ها را در علوم اجتماعی بی فایده میداند گویی میخواهد مانند گذشته دیدگاه فلسفی در این علوم همچنان حفظ شود. به عبارت دیگر میخواهد جدایی علم و فلسفه را به صورتی که در مثبت گرایی مطرح شد و به اعتقاد او آثار نامطلوبی به همراه داشت از بین ببرد.     
        .                                                     
مقولات یا مفاهیم اساسی پدیدارشناسی هوسرل را میتوان در مفاهیم زیر خلاصه کرد:

۱-مفهوم آگاهی یا وجدان ، ۲- نیت دار بودن یا جنبه ارادی آگاهی انسان ، ۳- نگرش طبیعی ، ۴- مفهوم جهان زندگی ، ۵- ذهن مشترک یا میان ذهنیت ، ۶- جهان فرهنگی


نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان