کد خبر: ۲۱۳۹۹
تاریخ انتشار: ۰۹ آذر ۱۳۹۹ - ۲۳:۰۳-29 November 2020
شاید شما هم گاهی در موقعیت‌هایی قرار می‌گیرید و تصور می‌کنید دچار ضعف در اعتماد به نفس شده‌­اید و خیلی سریع به دنبال راهکار می­گردید. در این نوشتار در ابتدا به این موضوع خواهیم پرداخت که چرا اعتماد به نفس تا بدین حد مهم است و علائم عدم اعتماد به نفس چیست و مهم­تر از همه چگونه می­توان آن را درمان کرد.
عصر اسلام: شاید اگر چند دهه قبل‌تر به دنیا آمده بودیم، اینقدر نسبت به اعتماد به نفس پایین خودخوری نمی­کردیم.

آن روزها نه وسایل ارتباط جمعی بشکل امروزی در اختیار کسی بود و نه آدم­ها آن قدر احساس پوچی می­کردند. در جامعه­‌ی امروز، حتی در مذهبی‌­ترین آن­ها، افراد ممکن است خصوصی­ترین جنبه‌­های زندگی فردی خود را در معرض دید عموم قرار دهند، چه برسد به موفقیت­‌ها و دست­آور­دهای اقتصادی، تحصیلی و غیره. و موضوع دقیقا همینجاست.

موضوع اینجاست که شرایط دنیای امروز بیش از هر زمان دیگری اعتماد به نفس انسان­ها را تهدید می­کند، می­پرسید چگونه؟

خب! پاسخ آن مشخص است! با واژه­‌های به نام مقایسه!

هرچقدر هم نسبت به خودمان اعتماد به نفس داشته باشیم، کافی است 10 دقیقه در پیج‌­های سلبریتی­‌های اینستاگرام چرخی بزنیم تا از زندگی سیر شویم!

بله! این یکی از معضلات جامعه‌­ی امروز ماست. شاید شما هم گاهی در موقعیت‌هایی قرار می‌گیرید و تصور می‌کنید دچار ضعف در اعتماد به نفس شده‌­اید و خیلی سریع به دنبال راهکار می­گردید.

در این نوشتار در ابتدا به این موضوع خواهیم پرداخت که چرا اعتماد به نفس تا بدین حد مهم است و علائم عدم اعتماد به نفس چیست و مهم­تر از همه چگونه می­توان آن را درمان کرد.

در انتها نیز با چند پیشنهاد سعی خواهیم کرد نگرشتان نسبت به این موضوع را تغییر دهید. با پزشک خوب همراه باشید.


اعتماد به نفس و عزت نفس چه تفاوتی با هم دارند؟
پیش از آنکه بخواهیم مفهومی را به خوبی بررسی کنیم، باید بتوانیم آن را از دیگر مفاهیم تمیز دهیم.

یکی از مفاهیم بسیار نزدیک به اعتماد به نفس، مفهوم عزت نفس است. به طور مختصر، عزت نفس احساس رضایتی است که به طور کلی از رفتارها، فعالیت‌ها و روابط خود دارید، درحالیکه اعتماد به نفس توانایی و اطمینانی است که به شما اجازه می‌دهد در انجام هر یک از وظایفتان به طور خاص عملکرد عالی داشته باشید.

همانطور که اشاره کردیم در بسیاری از موارد این دو مفهوم در ارتباط نزدیک با هم قرار می‌گیرند اما نباید آن دو را یکی درنظر گرفت. هرچند در ادامه در ارتباط با اعتماد به نفس سخن خواهیم گفت، اما این موارد ممکن است در مورد عزت نفس نیز صادق باشند.

چرا اعتماد به نفس مهم است؟
شاید گمان کنید داشتن یا نداشتن اعتماد به نفس آنقدرها هم که تصور می‌شود مهم نیست. اما اگر اینطور فکر می­کنید باید بگویم سخت در اشتباه هستید. در واقع، اعتماد به نفس بالا به شما کمک خواهد کرد تا:

بتوانید مستقل عمل کرده و مثل یک فرد بالغ رفتار کنید.
وقتی مسئولیتی که بر عهده‌­ی شما بوده است را با موفقیت به پایان رسانده­‌اید، نسبت به خودتان احساس غرور کنید.
عصبانیت خود را بپذیرید و سعی کنید با مسئولیت­‌هایی که برعهده‌­ی شماست به خوبی کنار بیایید.
تجربیات جدید و چالش­‌های متفاوتی را تجربه کنید.
در شرایط مورد نیاز به دیگران هم کمک کنید.

اعتماد به نفس پائین چه اثراتی در پی دارد؟
وقتی یک شخص دچار اعتماد به نفس پایین باشد از قرار گرفتن در شرایطی که احتمال شکست، شرمندگی یا مرتکب اشتباه شدن در آن وجود داشته باشد دوری خواهد گزید. (اجتناب تجربه ای)

این موقعیت­‌ها ممکن است در هر مکانی به سراغ شما بیایند، مثل مدرسه، دانشگاه، محل کار یا هنگام پیدا کردن دوست‌های جدید یا انجام دادن فعالیت‌های جدید. بنابراین هر چقدر هم تلاش کنید از این موقعیت‌ها دوری کنید، یک جا زهر خود را خواهند ریخت و شما را شرمنده و عصبانی می‌کنند.

نکته مهم این است که تمامی موقعیت‌ها یا فعالیت‌های فوق اجزای اصلی و کلیدی یک زندگی اجتماعی سالم هستند و حتی اگر موفق به دوری از آن‌ها شوید، زندگی اجتماعی خود را به ورطه تباهی کشانده‌اید، آن‌ هم به دست خودتان!

بنابراین اگر عدم اعتماد به نفس خود را جدی نگیرید: در روابط اجتماعی خود با والدین، دوستان و دیگر افراد دچار مشکلات عدیده خواهید شد و احتمالا دوست پیدا کردن برای شما مثل نوعی شکنجه خواهد بود!
احساس افسردگی، اضطراب، شرمندگی و عصبانیت خواهید کرد.
انگیزه خود را بطور کل از دست می‌دهید، چراکه همه دنیا را از چشم یک انسان با احساسات منفی خواهید دید.
نسبت به بدن خود احساس خوبی نخواهید داشت. این احساس بد نسبت به بدنتان روی ارتباطتان با دیگران نیز اثر چشم­گیری دارد. اگر از بدن خود راضی نباشید، حتی در هنگام صحبت کردن با دیگران نیز دچار مشکل می­‌شوید چرا که زبان بدنتان هم به همان شکل معیوب خواهد بود.
ممکن است به اعتیاد روی بیاورید. وقتی اعتماد به نفستان پایین است دربه‌در به دنبال دلیلی خواهید بود تا احساسات منفی را از خود برانید. آسان‌ترین راه برای رسیدن به لذت‌های زودگذر مصرف الکل و مواد مخدر و وابستگی شدید بدان‌هاست.


تأثیر محیط و آموزش در این امر چیست؟
در واقع، تحقیقات زیادی در این خصوص صورت گرفته است. دانشمندان دلایل متعددی را ذکر کرده‌اند، از جمله:

وقتی والدین حمایتی که فرد در مراحل مختلف زندگی نیاز دارد را از او دریغ کنند.
دوستی با افرادی که اثرات منفی روی فرد می‌گذارند.
رخ داد اتفاقات استرس‌آور و ناراحت‌کننده همچون طلاق، جابجایی خانه، رفتن به یک مدرسه جدید و غیره.
مورد تجاوز جنسی قرار گرفتن و یا مبتلا شدن به یک بیماری خطرناک
عملکرد نامناسب در مدرسه یا داشتن آرزوهای بسیار غیرمنطقی
اضطراب و دلهره بیش از حد
مورد قلدری هم‌سالان قرار گرفتن یا احساس تنهایی شدید
موضوعات پزشکی پی‌در‌پی
 

علائم عدم اعتماد به نفس چیست؟
سؤال مهم بعدی از این قرار خواهد بود که با دیدن چه علائمی در افراد باید مشکوک شویم که آیا افراد عدم اعتماد به نفس دارند یا خیر. در ادامه علائم عدم اعتماد به نفس را با یکدیگر مرور خواهیم کرد:

وقتی یک فرد نسبت به موضوعات جدید بی‌علاقه است و از فرصت‌هایی که در زندگی پیش رویش قرار می‌گیرد به خوبی بهره نمی‌برد. 
برای مثال شما ممکن است ناگهانی ارتباط خود را با دوستی که جدیدا با او ارتباط برقرار کرده‌اید قطع کنید! آن‌هم بدون دلیل موجه! یا ممکن است یک فرصت شغلی مناسب را بدون دلیل رد کنید و سپس به شدت نسبت به تصمیم خود عصبانی شوید.

وقتی یک فرد حس کند دیگران اصلا او را دوست ندارند و یا تمایلی به برقراری ارتباط با آن ندارند، می‌توان آن را نشانه‌ای از عدم اعتماد به نفس در نظر بگیرید. این حس گاهی به سراغ همه‌ی ما می‌آید اما مشکل جایی شروع می‌شود که بدون هیچ دلیل از دیگران انتظار محبت و شقفت داشته باشیم، شاید به این دلیل که اعتماد به نفس کافی نداریم و دائماً نیاز به تأیید شدن از سوی دیگران داریم.

یکی دیگر از علائم عدم اعتماد به نفس عدم توانایی در کنار آمدن به عصبانیت و استرس‌هایی است که ممکن است در طول زندگی روزمره بارها و بارها برای همه اتفاق بیفتد. اما گاهی افراد این عصبانیت و استرس را کِش‌دار می‌کنند و تمایلی به پایان دادن به آن ندارند! این عصبانیت و استرس روی دیگر فعالیت‌های ما اثر گذشته و ظاهری بدون اعتماد به نفس از ما برجای می‌گذارد.

از دیگر علائم عدم اعتماد به نفس که شاید بیشتر از همه آزاردهنده باشد مقایساتی است که یک فرد با اعتماد به نفس پایین انجام می‌دهد. در واقع فردی با اعتماد به نفس پایین دائما شرایط اقتصادی، اجتماعی و فردی خود را با دیگران مقایسه کرده و بر همین اساس هر روز احساس سرخوردگی بیشتری میکند. این سرخوردگی منجر به بروز رفتارهای ناهنجار مثل صحبت کردن با خود می‌شود.

اگر شما از شکست خوردن یا احساس شرمندگی ناشی از درست انجام ندادن یک وظیفه ترس زیادی دارید، باید نگران این باشید که اعتماد به نفستان کافی نیست. این ترس اثرات مخرب زیادی روی زندگیتان دارد، چرا که دائما موقعیت‌هایی که برای موفقیت پیش‌رویتان قرار می‌گیرد را رد می‌کنید. علاوه بر این، این ترس باعث خواهد شد دیگران به شما اعتماد نکنند چون به اصطلاح جربزه لازم برای انجام دادن کارها را ندارید.

ترسی که از آن صحبت کردیم ممکن است در پیدا کردن دوست نیز گریبانتان را بگیرد. بنابراین، سخت‌گیری بیش از حد در انتخاب دوست هم ممکن است از نشانه‌های عدم اعتماد به نفس باشد.

در نهایت، یکی از علائم عجیب عدم اعتماد به نفس این است که هیچ‌گاه خود را مستحق تشویق و ستایش از سوی دیگران نمی‌دانید حتی اگر در کارتان بسیار موفق بوده‌اید. در واقع هنگامی که کسی از شما تعریف می‌کند نمی‌دانید چطور باید واکنش نشان دهید و احساستان سرراست نیست.
 

چگونه عدم اعتماد به نفس را درمان کنیم؟
همانطور که دیدید عدم اعتماد به نفس اثرات بسیار مخربی روی زندگی فردی و اجتماعی شما خواهد داشت. اما نگران نباشید! راه‌های متعددی وجود دارد که می‌توانید با پیروی از آن‌ها تلاش کنید اعتماد به نفس خود را بهبود بخشید.

دامنه‌ی اثرات مخرب عدم اعتماد به نفس را دست‌کم نگیرید. هیچ‌چیز به اندازه‌ی عدم اعتماد به نفس نمی‌تواند شما را به سمت گوشه‌گیری و منزوی شدن ببرد.

کارهای مورد علاقه­‌تان را بیشتر انجام دهید:
انجام کاری که انجامش را دوست دارید از چند جهت اهمیت دارد. اول آنکه باعث می‌شود دست از فکر کردن در مورد موضوعات منفی بردارید. دوم آنکه حس لذت ناشی از به پایان رساندن موفقیت‌آمیز یک کار را در شما تقویت می‌کند. برای مثال اگر آشپز خوبی هستید، برای غذا درست کردن بیشتر وقت بگذارید و دوستانتان را برای یک دورهمی دعوت کنید.

موضوعات مثبتی که برایتان اتفاق می‌افتد را یادداشت کنید:
با تمام اتفاقات ناراحت‌کننده و منفی که هر روزه به سراغمان می‌آیند، بد نیست گاهی به اتفاقات نه چندان مهم ولی بسیار تأثیرگذاری که برایمان اتفاق می‌افتند نیز فکر کنیم. برای مثال شاید بهتر است بیاد بیاورید روزی برای نجات دادن یک بچه گربه چندین ساعت تلاش کردید و سپس از سوپرمارکت شیر خریدید و تا آخر شب دلتان نیامد حیوان زبان‌بسته را رها کنید تا مادرش را پیدا کردید. اتفاقات این‌چنینی شاید چندان مهم نباشند اما پله پله اعتماد به نفستان را بهبود می‌دهند.

اکانت‌هایی که مطابق میلتان نیستند را فالو نکنید:
اگر افرادی که در صفحات اجتماعیتان دنبال می‌کنید حس خوبی به شما نمی‌دهند، دست از فالو کردنشان بردارید. مثلاً ممکن است از فرد بدن خودتان راضی نباشید و با مشاهده اندام جذاب و زیبای سلبریتی‌ها حس بیزاری از بدنتان را چند برابر کنید. یا ممکن است همیشه حسرت خودرویی را داشته باشید که فلان بازیکن فوتبال چندتا چندتا دارد! پس احساسات منفی خودتان را با فالو کردن این افراد تشدید نکنید.

بیشتر ورزش کنید:
ورزش و تمرین باعث می‌شود اندورفین در بدنتان آزاد شود. رهاسازی اندورفین در بدنتان موجب کاهش استرس می‌شود. این ورزش و تمرین می‌تواند شامل بدن‌سازی، ورزش‌های گروهی و یا حتی شرکت در کلاس‌های رقص باشد. این کاهش استرس قطعا منجر به بهبود اعتماد به نفس و معاشرت بیشتر با دیگران می‌شود.

برای خود اهداف کوتاه مدت تعریف کنید:
ممکن است شما بتوانید بر مشکلات و چالش‌های زیادی فائق آیید که از نظر خودتان بسیار کم اهمیت باشد. اما در عوض شما می‌بایست برای موفقیت‌های کوچکتان هم ارزش قائل شوید و به خود جایزه بدهید. این جوایز به ظاهر کم اهمیت حس از خود راضی بودن را در شما تقویت کرده و اعتماد به نفستان را بهبود می‌بخشد.

از دیگران تعریف کنید:
یکی از راه‌هایی که می‌توانید حس بهتری نسبت به خودتان داشته باشید، ایجاد این حس در دیگران است. با آگاهی از اینکه شما دیگران را خوشحال می‌کنید، از محبت خود نسبت به دیگران احساس لذت خواهید کرد که منجر به احساس بهتر از خودتان و افزایش اعتماد به نفس می‌شود.

از مشاوره نهراسید:
آن دورانی که با مراجعه به روان­شناس خود را در معرض استهزای دیگران قرار می­‌دادیم گذشته است.

حالا دیگر مراجعه به روانشناس خوب به علت عدم اعتماد به نفس برابر با مراجعه به دکتر بعد از سرماخوردگی است.

همه پذیرفته­‌اند افراد متخصص بهترین گزینه جهت کمک به افراد با اعتماد به نفس پایین هستند.

تنها چند جلسه رواندرمانی و مشاوره کافیست تا پزشکات دریابند ریشه‌های عدم اعتماد به نفس شما کجاست و تا چه میزان در شما نهادینه شده است.

تنها با شناخت ریشه و عمق عدم اعتماد به نفستان است که ‌می‌توانید به خود کمک کنید. هرچند فضای مجازی و اینترنت پر شده است از اطلاعاتی که شاید به شما کمک کند نقش پزشک خود را بازی کنید، اما هیچ‌چیز جای هم‌نشینی با یک متخصص را نخواهد گرفت. بنابراین، از مراجعه به روانشاس هراس نداشته باشید و سعی کنید بهترین استفاده را از آنها ببرید.

 میترا سیفان

 
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان