کد خبر: ۲۱۰۷۲
تاریخ انتشار: ۲۶ آبان ۱۳۹۹ - ۱۵:۴۷-16 November 2020
این یک ضرب المثل روسی است. سر تیتر بسیاری از نشریات داخلی از جمله نشریات اینترنتی نشان می دهد که بسیاری از گروه های سیاسی یا تحلیل گران یا حتی مردم عادی مشغول پوست کندن از خرسی هستند که هنوز نگرفته اند
منظورم انتخابات آمریکا و پیروزی جو بایدن- کامالا هریس است. متاسفانه ممکن است این خوشبینی با دوام نباشد، امید وارم من اشتباه کنم. بی تردید دولت بایدن برای ایجاد ثبات و آرامش و صلح در جهان از دولت ترامپ بهتر خواهد بود. اما در ارتباط با کشور ما برخی ملاحظات را نمی توان از نظر دور داشت ؛

یکم این که این روز ها روز های پایان دولت اوباما نیست، مراحل باید بر اساس پایان دوران ترامپ و اثر انگشت و جای دست های او بر بسیاری از رخداد ها و شرایط شروع شود که، حتی برای یک دولت علاقمند به رابطه با جمهوری اسلامی در آمریکا، هم کاری بس مشکل خواهد بود پاک کردن بسیاری از آثار آن دست سیاه کار. به نظر می رسد جمهوری اسلامی نیز متاسفانه یک ماشین دیپلماتیک کار کردی نه در داخل و نه در خارج ندارد تا بتواند با پیچیدگی های شرایط روز آمریکا بده بستان کند و کلاف سر در گم موجود را به نفع کشور از هم باز کند. باز گشت به برجام مفید است اما بسیار دیر و بسیار کم بهره و مجدداً ابتدای یک فراگرد مشکل و پیچیده خواهد بود و تازه بازی از ازسر.

دوم، تیم بایدن - هریس احتمالاً چندان هم تیم دوستانه ای در ارتباط با جمهوری اسلامی نخواهد بود. زیرا بایدن مسن و کم بنیه است و به امور اولویت دار داخلی مشغول خواهد شد. احتمالاً تمرکز مسائل خارجی تا حدود زیادی در دست خانم هریس قرار خواهد گرفت. توجه کنیم که زمینه این خانم فاقد هر نوع سمپاتی و هم دردی با ایران است. او از مادر هندی است، هیچ وقت بر دوستی هندوان حساب نکنید- متاسفانه جنایات نادر شاه را از یاد نبرده اند. همسر او یهودی است به این دو دلیل حتماً سمپات بودن او با اسراییل بیشتر از ایران است و کمک خواهد کرد حلقه محاصره کشور هایی که با اسرائیل رابطه دارند در اطراف ایران تنگ تر شود. چون جمهوری اسلامی مقابله با اسراییل را اولویت خود قرار داده است، خواه نا خواه دشمن را در اطراف کشور در آستانه در خواهد دید. احتمالاً این سیاست کماکان از طرف دولت جدید آمریکا ادامه خواهد یافت.

سوم، تجربه دهه های اخیر هم به آمریکا و هم اروپا شامل روسیه و هم چین و کشور های منطقه درسی آموخته که یک ایران ضعیف قابل اعتماد تر است. جای تاسف است. بنابراین ازجانب هیچکدام حرکتی که موجب کاهش اساسی آلام ملت ایران شود پیگیری نخواهد شد. در سه کنجی که ما قرار داریم هر کدام امتیاز مورد نظر را طلب می کنند و امتیازی که بازی را تغییر دهد هم نمی دهند( قرار داد بیست و پنج ساله با چین!؟). هیچیک از چین یا روسیه یا اروپا به ما فرصت نخواهند داد از کارت آنان در مقابل آمریکا استفاده کنیم، چنین باوری ساده اندیشانه است. اما بازیگران عمده جهان  اجازه از هم پاشیدگی اقتصاد و اجتماع ایران را هم نخواهند داد.

چهارم، تصویر ‘دولت’ یا ‘نظام’ به عنوان طرف مذاکره. اخیراً یک تحلیل گر مسائل ایران که در کانادا اقامت دارند مطلبی نوشته اند با این پیام که به جای دولت بایستی "نظام” با آمریکا مذاکره کند. یک چنین ایده ای به کرات در برخی تحلیل ها و حلقه های سیاسی داخلی هم مطرح می شده و در جراید و منابع اینترنتی منعکس شده است. برای خارجی ها این که در یک کشور یک چیز به نام دولت وجود دارد و چیز دیگری به نام نظام قابل درک نیست. در هر کشور یک دولت وجود دارد که خصوصاً در روابط بین الملل نماینده حکومت و ملت است. در این مورد اگر نظام باید تصمیم بگیرد رافع مقبولیت دولت است و نشان از بی اعتباری دولت. اگر قرار است دولت تصمیم بگیرد اما نظام قبول نداشته باشد هم به همچنین. این نکته در گذشته و در آینده نیز یک عامل کندی و کم اثری دیپلماسی بوده و خواهد بود. اگر در این مورد دولت کاره ای نیست بهتر است کلاً تشکیلات وزارت خارجه زیر نظر ‘ نظام’ به هر معنی آن قرار گیرد و همه اختیار و مسئولیت در یک جا جمع گردد و برای خارجی ها هم مشخص گردد بدون ابهام که این وزیر خارجه نماینده نظام است و در این مورد نظام است که تصمیم می گیرد و تصمیم ها معتبر است و بعد از اتخاذ تصمیم کسانی به خنثی کردن آن اقدام نمی کنند و تصمیم ضربه خورده و مجروح را برای تضعیف دولت به کار نمی گیرند.

پنجم، این که بسیاری می گویند کلید حل مشکلات در داخل است درست است. اما هرکس و هر گروه سیاسی این را در مقابل دیگری می گوید و طرف مخالف را سر زنش می کند. به دلائلی که بحث آن طولانی می شود اهرم های توسعه اقتصادی و ‌سیاستگذاری اقتصادی کشور از کار افتاده بلکه نا موجود می باشد و سر درگمی و اقدامات بی نتیجه و کم نتیجه هم از همین ماخذ سرچشمه می گیرد. علاوه بر این، دولتِ دولت موجود عاجل است و دولت بعدی هم معلوم نیست چگونه است. اگر مشابه مجلس موجود باشد معلوم نیست خروجی مجموعه چه خواهد بود آیا برای حل مشکلات کشور و مردم یار شاطر  خواهند بود یا بار خاطر. به هر حال اندیشیدن عمیق و ارزیابی انتقادی لازم است (با مشارکت وسیع سر جنبانان سیاسی و کارشناسان غیر سفارشی) هر چه مشکل پیچیده تر، نیاز به اندیشه و برنامه ریزی سنجیده بیشتر.

دکتر محمد طبیبیان 
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان