کد خبر: ۲۱۰۴۱
تاریخ انتشار: ۲۵ آبان ۱۳۹۹ - ۰۷:۰۷-15 November 2020
واژه آذربایجان از لحاظ لغوی به معنی( سرزمین آتش هاست ) و اشاره به شعله های آتش آتشکده های میکند که نظر جغرافی دانان یونانی را در عصر باستان به خود جلب میکرد.
  نام آذربایجان را به ( آتروپات ) قهرمان ایرانی نیز منسوب میکنند که در برابر حمله یونانیان به ایران مقاومت شجاعانه ای کرد. قیام بابک خرمدین علیه اعراب در آذربایجان به وقوع پیوست. زرتشت در آذربایجان متولد شد .

آذربایجان از کلمه آذر به معنی آتش می اید که واژه ای است فارسی. بر اساس این دیدگاه این منطقه سنگر مستحکم و مرکز مقدس و مذهبی ایران باستان بوده است. در دوران حکومت سلسله یونانی سلوکی در ایران ( اذربایجان مرکز ایرانیت در برابر یونانی گری ) بود. اذربایجان برای سلسله ساسانیان اهمیت استراتژیک و مذهبی داشت. زیرا نه تنها مرکز اصلی دین زرتشت٫  دین رسمی دولت ایران در زمان ساسانیان بود بلکه به دلیل رشادت های مردم آذربایجان از قلمرو ایران مرکز پایگاهای عمده نظامی ایران در برابر امپراتوری رومیان در چند دهه جنگ بود.

تنها وجه تمایز آذری ها از دیگر ایرانیان زبان است. در سایر موارد از جمله برخورداری از یک میراث مشترک تاریخی فرهنگی همانندی کامل دارند. مسله زبان در گذشته و حال یک عامل مجادله میان افراطی های ترک در آذربایجان شوروی سابق و آذربایجان ایران بوده است. زبان آذربایجان آذری یکی از زبان های باقی مانده ایران عصر ساسانی بوده است. ترکی کنونی به تدریج توسط ترکان مهاجر از آسیایی کنونی در دوران حکومت سلجوقیان و به دنبال تهاجم مغولان وارد آذربایجان شد. حکومت ایلخانیان مغول و تیموریان جایگزینی زبان آذری قدیم با ترکی کنونی را تسهیل کردنند. صفویه این تغییر و تحول را استحکام بخشید.

بسیاری از آثار ادبی و کلاسیک مدرن فارسی در زمینه شعر متعلق به ایرانیان آذری بوده است. از میان این چهره ها میتوان به شعرای کلاسیکی چون نظامی گنجوی ٫ خاقانی شیروانی ٫ قطران تبریزی و صایب تبریزی اشاره کرد. ایرج میرزایی تبریزی را میتوان درخشان ترین چهره شعر فارسی نه تنها در انقلاب مشروطه بلکه در قرن بیستم دانست. 

شهریار در مقام غزل پرداز ایران معاصر چهره منحصر به فرد به شمار می رود و اهمیت وی از اینجا ناشی می شود که بدانیم او در برابر همه فشار های پان ترکسیم های آذربایجان شوروی مقاومت میکرد و هرگز نپذیرفت آذربایجان هویتی جدا از ایران دارد.

 او همواره به ایرانیان آذری یادآوری میکرد آذربایجان نه تنها بخش جداناپذیر ایران بلکه (قلب آن ) بوده است. پروین اعتصامی که برخی او را بزرگترین شاعر زن ایران میدانند اهل آذربایجان بوده است. نکته جالب اینجاست اغلب روشنفکران ایران  نظیر  سید حسن تقی زاده احمد طالب زاده فتحعلی آخوند زاده همه ریشه آذربایجانی داشتند.

سلسله های مهم ایرانی نظری صفویه و قاجاریه اساسا از آذربایجان ظهور کرده اند. تبریز بهمراه شیراز هر کدام با چهار مرتبه بیشترین دوران پایتختی قلمرو سرزمینی ایران بزرگ را تجربه کرده اند. آذربایجان همواره نقش فعال سیاسی در تاریخ ایران بازی کرده است. انقلاب مشروطه مدیون رشادت های آنان است. بعد از انقلاب مشروطه ( در مرداد ۱۲۸۵)  ایران برای اولین بار صاحب مجلس و قانون اساسی شد.

 کل کشور به ۱۵۶ حوزه انتخاباتی تقسیم شد . هر ۱۲ نماینده ایالت پرجمعیت ( آذربایجان ) رای دادند که نمایندگان مجلس می بایست بتوانند به زبان فارسی بخوانند ٫ بنویسند و گفتگو کنند.سید حسن تقی زاده روشنفکر و سیاستمدار بزرگ آذری در قرن بیستم این اندیشه را مرتب عنوان میکرد که زبان فارسی بعنوان ابزاری جهت احیای مجدد ملت بزرگ ایران باید تقویت شود. شعرای کلاسیک آذربایجان نظیر نظامی گنجوی قطران تبریزی خاقانی شیروانی حتی یک بیت شعر به زبان ترکی نگفته اند. نظامی در یکی اشعارش درباره ایران چنین می‌گوید :

همه عالم تن است و ایران دل     نیست گوینده زین قیاس خجل
چون که ایران دل زمین باشد.      دل زتن به ٫ بود یقین باشد


 علی شیرازی
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان