کد خبر: ۲۰۷۶۸
تاریخ انتشار: ۱۵ آبان ۱۳۹۹ - ۰۹:۰۶-05 November 2020
دی‌شب یادم افتاد که دو، سه هفته پیش خواب دیدم یکی از دندان‌های پسین فک بالام شل شده و به کشیدنِ مختصری از جایش درمی‌آید. صبح به هم‌سرم گفتم که سابقاً خواب‌گزاران گفته‌اند که یکی از تعبیرهای اصلیِ افتادنِ دندانْ مرگ است؛
 فک بالا مرگ مردان و فک پایین مرگ زنان. هرچه جلوتر باشد از مرگ خلف خبر می‌دهد و هرچه عقب‌تر باشد از مرگ سلف. بعد همان‌جا گفتم از میان اقرباء ذکوری که گمان مرگ‌شان را دارم فقط پدربزرگ‌م است که حال و روز خوشی ندارد. البته خدا به خیر کنادی گفتیم و کلاً خواب و تعبیرش فراموش شد تا دی‌شب که یادم افتاد مرگ پدربزرگ یکی، دو هفته بعد از این خواب اتفاق افتاده است. 

البته ماجرای خواب و تعبیرش برای من آن‌قدرها حاکی از آینده نیست. مثلا شاید بتوان تبیینی کرد از این هم‌زمانی که من در هفته‌های منتهی به فوت پدربزرگ، نگرانِ حال‌ش بودم و ذهنِ ناخودآگاه من این نگرانی را در قالبِ نمادها به خودم عرضه کرده است. اما نکته‌ی جالب در این‌جا این است که ما با نظامی نسبتاً بین‌الاذهانی از نمادهای رؤیایی مواجه‌ایم که میان حرف آن خواب‌گزارها و حرف من این پیوند را برقرار می‌کنند. 


فارغ از این بحث‌ها، مقوله‌ی خواب و مواجهه‌ی انسان‌ها با خواب برای‌م جذاب است. در یک نگاه کلی، احساس می‌کنم که مواجهه‌ی تاریخی ما با خواب تطوراتی داشته که پژوهش درباره‌ی آن می‌تواند زوایای پنهانی از برخی مقولات دیگر را هم برای‌مان روشن کند. مثلا در اعصار پیشین، خواب را دروازه‌ای به حقیقت می‌دیدیم که گاهی با سفر به جهان خواب می‌توانستیم دانسته‌هایی از جهانِ بیداری را با خود بیاوریم. ابراهیم در خواب دستور می‌گیرد. شاهنامه آکنده است از خواب‌هایی که صرفا خواب نیستند بلکه دستورالعملی را پیش روی صاحب‌خواب می‌گذارد. سروش وحی نبوی را نوعی رؤیا می‌داند که حقیقت را در قالب نمادهای خواب می‌دیده و به مخاطب عرضه می‌کرده. اما در دوره‌ی مدرن که آن ساحت متعالی به مُحاق رفته دیگر قرار نیست خواب از آن‌جا حکایت کند. خواب پدیده‌ای است که درونِ این ساحتِ درون‌ماندگار ما معنا می‌یابد و باید آن را با تکیه به داده‌های این‌جهانی تبیین کنیم. 

البته من از این حوزه شناخت کافی ندارم اما آرزو داشتم ای کاش یک تبارشناسی خوب و پرداده از تطور مواجهه‌ی تاریخی انسان‌ها با مقوله‌ی خواب در دست‌رس‌مان بود. نمی‌دانم چنین کاری شده است یا نه اما می‌دانم که دست‌کم وجودش برای بررسی نسبت انسان با دین چه‌قدر راه‌گشاست. والله اعلم. 

 حامد قدیری
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان