کد خبر: ۲۰۳۱۰
تاریخ انتشار: ۲۶ مهر ۱۳۹۹ - ۱۹:۵۹-17 October 2020
(۱۳۱۳-۱۲۶۴)ه.ق دوره حکومت ناصرالدین شاه قاجار
عصراسلام: سلطنت چهارمین پادشاه قاجار از بسیاری جهات بیانگر ماهیت انتقالی حکومت قاجار بود. دوران قاجاریه در واقع پلی بود میان صفویه و اخلاف آن و ایران قرن بیستم. ۱ 

دوران بحرانی این انتقال سلطنت پنجاه ساله ناصرالدین شاه بود. شاهی که هم سلطنت او و هم مرگش در تاریخ ایران سنبلیک شد. شاهی که گوش چشمی اگر نگویم تجدد به پیشرفت های جهانی داشت. 

بنیان دارالفنون، بنیان دارالترجمه ناصری، بنیان رورنامه‌های دولتی، بنیان اولین نیروی دریایی، بنیان اولین بانک در ایران، ساخت اولین خط راه آهن، کشیدن اولین خط تلگراف و تلفن و غیره... .

هرچند هر کدام فقط در حد سنبل باقی ماندند و بسیاری هم به اجبار دول استعماری بنا شدند، ولی نشان دهنده‌ این بود که راس هرم قدرت علاقمند به مدرن سازی ایران بود و مهم‌تر آن نشانگر این بود که ایران عصر ناصری اولین بارقه های مدرنیزاسون را تجربه می‌کرد. 

اما در عین حال همین پادشاه خود را وارث پادشاهی ایران زمین و شاه شیعه می‌دانست و انتظار داشت که همانطور که رعایا  به شاه عباس می نگرند به وی نیز بنگرند. و اینچنین تصور کنند که حکم شاه همان حکم خدا است. و می‌خواست همچون اسلاف پادشاهی ایران خودکامگی خود را به نمایش گذارد. وزیر کشی، داغ نهادن بر یاغیان، کشیدن پیکر محکومین در خیابان و مانند این نمایشگر این خود کامگی بود. 

اما او نه می توانست نمایشی از خودکامگی مطلق برگذار کند و نه پیشرفت. دخالت همسایگان شمالی و جنوبی و سیاست‌های استعماری آنها به هیچ عنوان اجازه پیشرفت به ایران نمی داد. نمونه آن ممانعت از خرید کشتی جنگی و ساخت راه آهن بود. و همچنین قدرت گرفتن علمای شیعه که دیگر شاه را به عنوان شاه شیعه نمی خواندند. و همچنین  تماس های فرهنگی ایرانیان با اروپاییان سبب شد که معانی جدیدی از فلسفه سیاسی و حکومت در ایران رایج شود. این نگاه‌های نو موجب شد که استبداد مطلق پادشاه نیز به چالش کشیده شود. 

گلوله ای که از اسلحه یک رعیت عادی از پایین‌ترین اقشار جامعه ایرانی خارج شد و بر پیکر شاه نشست، نه تنها ناصر الدین شاه را کشت بلکه موجب شد که تصویر باستانی شاه به عنوان "قبله عالم" و "ظل الله" نزد توده مردم ترک بردارد و از آن پس دیگر هیچ یک از اخلاف حکومت ناصری نتوانستند حکومتی استبدادی مطلق داشته باشند. 

از این رو شاید عنوان "آخرین سلطان ایران" برای ناصر الدین شاه که از سوی مجله "مهرنامه"۲ انتخاب شده بود، عنوانی درست باشد. 


۱.  عباس امانت، قبله عالم، ترجمه  حسن کامشاد، نشر کارنامه ۱۳۹۳ صفحه۳۷
۲. مجله مهرنامه  شماره ۴۷، خرداد ۱۳۹۵


کانال عصر ناصری
نظرات بینندگان
انتشار یافته: ۱
غیر قابل انتشار: ۰
ناشناس
|
United States
|
۱۶:۵۵ - ۱۳۹۹/۰۷/۲۸
0
0
قاجاریه که بازماندگان ایل اشاقه باش ترکمن تبار و مغول تبار بودند . آخرین زخم تازیانه ترک و مغول بر پیکر ایرانیان بودند . قبل از آن . افشاریه و صفویه و آل جلایر و آل تیمور و ایلخانان مغول تا توانسته بودند ترکتازی کرده بودند .
پیکر مجروح ایران زمین که رمقی براثر تجاوز برایش نمانده بود . تتمه پیکر نحیفش زیر تازیانه این مغول و ترک تبارها آش و لاش شد .
حیثیت و غرور و اصالت این ملت را عرب و مغول و ترک از بین برده اند .
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان