کد خبر: ۲۰۲۶۰
تاریخ انتشار: ۲۲ مهر ۱۳۹۹ - ۲۳:۳۳-13 October 2020
علی‌اکبر داور در ۱۳۰۲ در تهران به دنیا آمد. پس از گذراندن دوره تحصیلات مقدماتی، در دارالفنون در رشته پزشکی به تحصیل ادامه داد؛ اما آن را ناتمام گذاشت. فعالیت سیاسی خود را با عضویت در حزب دموکرات آغاز کرد.
به پشتیبانی حزب، در ایام جوانی وارد وزارت عدلیه شد و چندی پس از کار در محکمه ابتدایی و امور جزایی، رئیس دایره اجرای احکام شد. او در دوره وزارت مشیرالدوله در عدلیه، مدعی‌العموم بدایتِ تهران (دادستان تهران) شد و به میرزاعلی‌اکبرخان مدعی‌العموم شهرت یافت. 

او هم‌زمان، همکاری خود را با شرق (روزنامه‌ی سیدضیاء طباطبایی) آغاز کرد. سپس برای ادامه تحصیل، به سویس رفت و در رشته حقوق تحصیل کرد. در این دوران، مقالات انتقادی با امضای «عین ـ لام ـ بر» در مطبوعات اروپا چاپ می‌کرد. این مقالات غالباً در انتقاد از سیاست انگلیس در ایران، به‌ویژه مخالفت با قرارداد ۱۹۱۹ و انتقاد از رجال سیاسیِ عاقد قرارداد بود. 

پس از اطلاع از کودتای ۱۲۹۹، در حالی‌که مشغول تدوین رساله دکتری‌اش بود، بی‌درنگ به ایران بازگشت و هرگز از آن رساله دفاع نکرد. پس از چندی وارد وزارت معارف شد و در سِمَت ریاست تعلیمات عمومی و سپس ریاست کل معارف خدمت کرد. با الزامی شدن گرفتن شناسنامه در ایران، علی‌اکبرخان با مشورت سیدحسن تقی‌زاده، نام‌خانوادگی داور را برگزید. 

در ۱۳۰۱، حزب رادیکال را تأسیس کرد. اعضای حزب غالباً جوانانی بودند که بعدها به نمایندگی مجلس پنجم و منصب وزارت رسیدند. از جمله آنها مهدی ملک‌زاده، عیسی صدیق، علی‌اصغر حکمت و زین‌العابدین رهنما بودند. هم‌زمان با تأسیس حزب، روزنامه مرد آزاد را منتشر کرد.

در دوره چهارم مجلس شورای ملی، از ورامین انتخاب شد. در این دوره از حامیان رضاخان برای رسیدن به قدرت بود. در انتخابات دوره پنجم نیز، از لار نماینده شد. هنگام طرح مسئله جمهوریت در مجلس، با آن مخالفت کرد. در آن هنگام با نصرت‌الدوله فیروز و عبدالحسین تیمورتاش همکاری نزدیکی داشت. همکاری این سه تن که به «شرکت مثلث سیاسی» معروف شد، در به سلطنت رسیدن رضاخان و تحکیم قدرت او تأثیر بسزایی داشت. داور در مجلس پنجم یکی از رهبران اکثریت طرفدار رضاخان بود. با این‌همه، او در کنار سیدحسن مدرّس، با سرکوب شیخ خزعل مخالفت کرد. 

در ۱۳۰۴ در دولت فروغی، نخستین دولت دوره پهلوی، وزیر فواید عامه و تجارت شد. و لایحه تعیین خط اصلی و نقشه راه آهن را به مجلس فرستاد.  در اوایل ۱۳۰۵ش، مدرسه‌ای به نام مدرسه عالی تجارت تأسیس کرد و ریاست آن را به محمود افشار یزدی سپرد. 

در دولت مستوفی‌الممالک، در ۱۸ بهمن ۱۳۰۵، وزیر عدلیه شد، و نزدیک به هفت سال وزیر مقتدر عدلیه بود. برای برچیدن اساس عدلیه سابق، از همان آغاز، تشکیلات قضائی را ابتدا در تهران و سپس در شهرستانها منحل کرد و عدلیه جدید در ۵ اردیبهشت ۱۳۰۶ در حضور شاه گشایش یافت. از مهم‌ترین اقدامات داور در عدلیه، می‌توان به این موارد اشاره کرد: انفصال عده‌ای از مقامات عالی قضائی از وزارت عدلیه (مشهور به «کودتای عدلیه»)؛ تعیین قضات جدید؛ تأسیس تشکیلات عدلیه جدید؛ و تشکیل کمیسیون‌های اصلاح و تهیه لوایح. 

او در لغو کاپیتولاسیون در ۱۳۰۶ نیز سهم داشت. او قانون مجازات را که فقدان آن بهانه‌ای برای اروپاییان بود، برای لغو کاپیتولاسیون تدوین کرد. در ۱۳۰۷ برای تأمین کارشناسان قضائی و حقوقی در تشکیلات جدید عدلیه، مدارسی را با عناوین «کلاس قضایی» و «کلاس ثبت» تأسیس کرد و گروهی از قضات را برای تکمیل تحصیلات به اروپا فرستاد. 

در ۱۳۰۸، سازمانی به نام هیئت تفتیشیه مملکتی به ریاست خود تشکیل داد که در واقع هسته اولیه سازمان بازرسی کل کشور بود. 

پس از اعلام فسخ یک‌جانبه امتیاز نفت دارسی  در آذر ۱۳۱۱، دولت انگلیس به شورای جامعه ملل شکایت کرد که متعاقب آن، هیئتی متشکل از علی‌اکبر داور، حسین علاء و چند تن دیگر مأمور پاسخگویی و عنوان کردن دعاوی ایران شدند. داور در دولت محمدعلی فروغی، در ۱۳۱۲ش، وزیر مالیه شد و این سمت را در کابینه محمود جم حفظ کرد. 

وی در این وزارتخانه اقدامات بسیاری انجام داد که از آن جمله‌اند: تأسیس بیش از بیست شرکت سهمی؛ توسعه بازرگانی خارجی با شوروی و آلمان؛ توسعه و اصلاح کشت پنبه؛ افزایش قیمت خرید محصولات کشاورزی به انگیزه تشویق کشاورزان و افزایش تولید؛ افزایش عوارض کالاهای خارجی برای حمایت از تولیدات داخلی؛ حمایت از صنعت فرش؛ تشویق به استخراج معادن؛ انحصار درآمد بازرگانی به دولت؛ کمک به گردشگری در ایران و حمایت از اداره جلب سیاحان؛ و تأسیس شرکت سهامی بیمه ایران. 

علی اکبر داور نهایتا در پی خشم رضاشاه به قصد خودکشی تریاک خورد و در ۲۱ بهمن ۱۳۱۵ درگذشت. به دستور شهربانی، روزنامه‌ها علت مرگ داور را سکته قلبی اعلام کردند. جنازه وی در صفائیه، واقع در شهر ری، به خاک سپرده شد.

نقد حال
‌‌
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان