کد خبر: ۲۰۱۷۹
تاریخ انتشار: ۱۹ مهر ۱۳۹۹ - ۲۳:۰۰-10 October 2020
مراقبت‌های حمایتی- تسکینی نوعی مراقبت طبی و تخصصی برای افراد مبتلا به بیماری‌های صعب‌العلاج می‌باشد. این شکل از مراقبت، بر تسکین علائم و فشارهای ناشی از بیماری تاکید دارد و هدف از آن بهبود کیفیت زندگی در بیمار و اعضای خانواده وی می‌باشد.
سازمان بهداشت جهانی(WHO) اولین بار در سال ۱۹۸۹ تعریفی را در خصوص مراقبت های تسکینی ارائه داد که بر مبنای آن، دستیابی به کیفیت زندگی مناسب، به واسطه پیشگیری و تسکین رنج های بیماران حاصل می‌گردد که خود  با تشخیص زودهنگام و ارزیابی بی‌عیب و نقص و درمان مشکلات جسمی، روانی و معنوی امکان‌پذیر خواهد بود.

در سال ۲۰۱۴ سازمان بهداشت جهانی، نظریه تکمیلی خود را مبنی بر اینکه مراقبت‌های تسکینی وظیفه همه پزشکان می‌باشد، ارائه کرد و بدین ترتیب، شکل جامع‌تری از این مراقبت‌ها عرضه شد.  بنابراین مراقبت حمایتی- تسکینی یک مراقبت وابسته به چند رشته (Multidisciplinary) می‌باشد.  این مراقبت‌ها نباید محدود به مراحل پایانی حیات باشد بلکه باید در کلیه مراقبت‌های پزشکی و حتی در درمان بیماری‌های علاج‌پذیر، صرفنظر از مرحله بیماری، تلفیق گردد.

اساس کار در مراقبت‌های حمایتی- تسکینی، چه در مراقبت‌های مختص بیمار و چه در حمایت از اعضای خانواده ، برقراری ارتباط موثر اعضای تیم درمان، با آن‌ها می‌باشد.

به صورت خلاصه، فلسفه مراقبت‌های حمایتی- تسکینی همان فلسفه کلی مراقبت است که بر مبنای مراقبت همه جانبه (Holistic) و حمایت خانواده در تمامی مراحل و حتی زمان سوگ بنا نهاده شده است.  مراقبت‌های جامع (Total Care) به طور کلی شامل چهار بعد مراقبت‌های جسمانی، روانی، اجتماعی و معنوی است.

گروه‌های هدف در این مراقبت‌ها، شامل مبتلایان به بیماری‌های مزمن ناتوان‌کننده از قبیل سرطان، ایدز، آلزایمر، بیماری‌های مزمن ریوی، نارسایی مزمن قلبی و نارسایی مزمن کلیوی و... تعریف شده است.  این خدمات باید توسط تیمی ارائه شود که شامل پزشک یا پزشکان معالج، متخصص طب تسکینی، پرستار دوره‌دیده، روانشناس، روانپزشک، متخصص طب فیزیکی، مدد کار اجتماعی، مراقبین معنوی و متخصص تغذیه می‌باشند.

مراقبت‌های حمایتی- تسکینی باید از زمان تشخیص بیماری‌های تهدیدکننده حیات آغاز شود و در طول دوره درمان بیماری و پس از پایان درمان، حتی پس از مرگ و در دوره سوگ همراهان بیمار ادامه یابد.

در مراقبت‌های حمایتی-تسکینی باید یک خدمت مقرون به صرفه فراهم شود که با کاهش مداخلات تشخیصی و درمانی غیر ضروری، بستری‌های غیر موثر در بخش‌های مراقبت‌های ویژه و اورژانس همراه باشد.  در برخی مطالعات گزارش شده است که تلفیق مراقبت‌های حمایتی-تسکینی از مراحل ابتدایی بیماری، کیفیت مراقبت‌ها و طول عمر بیماران را افزایش می‌دهد.

معمولا این مراقبت‌ها در سه سطح به بیماران ارائه می‌گردد که در سطح اول خدمات باید توسط تمامی پزشکان و متخصصین حوزه سلامت عرضه شود، در این سطح باید پزشکان دانش و مهارت قابل قبولی از اصول مراقبت‌های حمایتی- تسکینی داشته باشند تا قادر به شناسایی نیازهای این بیماران باشند.  در سطح دوم مراقبت‌ها توسط پزشکان و پرستاران دوره‌دیده و آگاه به مراقبت‌های حمایتی-تسکینی عرضه می‌گردد.  این خدمات به بیمار و همراهان وی در مراکز خاص و یا به صورت مراقبت در منزل ارائه می‌گردد.

در سطح سوم، خدمات تخصصی بر مبنای نیاز بیمار یا خانواده وی و براساس امکانات موجود، توسط متخصصین این رشته در بیمارستان یا بخش‌های تخصصی مراقبت‌های تسکینی به صورت سرپایی یا بستری عرضه می‌گردد.

به طور کلی ارائه خدمات در طب تسکینی چهار مدل اصلی دارد که عبارتند از:  درمانگاه‌های سرپایی، مراقبت‌های تسکینی در منزل، بخش‌های بستری طب تسکینی، سرویس‌های مشاوره طب تسکینی بیماران بستری در سایر بخش‌ها.

 با توجه به افزایش بیماری‌های مزمن لاعلاج و بیماران نیازمند مراقبت‌های حمایتی- تسکینی، ادغام این خدمات با سایر مداخلات درمانی مرتبط با بیماری، در کل دنیا رو به افزایش است.  بنابراین روشی برای ارائه خدمات با کیفیت بالا و قابل دسترس جهت بهبود زندگی بیماران و خانواده‌های آنان باید طراحی گردد که حصول این مهم، با سیاست‌گذاری‌های صحیح نظام سلامت، ارتقای کیفیت آموزش کارکنان حوزه سلامت و هماهنگی بیشتر بین کشورها محقق خواهد شد.


در حال حاضر تعداد محدودی از پزشکان و پرستاران و سایر اعضای کادر درمان، در کشور عزیزمان مشغول ارائه مراقبت‌های حمایتی-تسکینی به بیماران مبتلا به سرطان هستند که ضمن ارج نهادن به خدمات ارزنده همکارانمان در این عرصه، امیدواریم با شناخت صحیح این علم نوپا و ریل‌گذاری مناسب توسط مدیران و صاحب‌نظران این رشته، در آینده‌ای نه‌چندان دور شاهد پیشرفت‌های چشمگیر در عرصه جهانی باشیم.

دکتر عادله رضاقلی زاده
متخصص بیماری های داخلی - طب تسکینی معاون آموزشی و پژوهشی مکسا (مرکز کنترل سرطان الا)
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان