کد خبر: ۲۰۰۷۹
تاریخ انتشار: ۱۵ مهر ۱۳۹۹ - ۱۶:۲۲-06 October 2020
ناصرالدین شاه قبل از خواب چه کار می کرد؟
عصراسلام: خواب شبانه و حضور در خوابگاه در دوران پادشاهی ناصرالدین شاه قاعده و تشریفات خاصی داشت.

ناصرالدین شاه یکی از سلاطینِ تا حدودی با ذوق و اهل بزم قجری بود و رامشگران مرد و زن، مجالس بزم او را رونق می بخشیدند، از این رو دوستعلی خان معیرالممالک فرزند عصمت الدوله دختر ناصرالدین شاه خاطره ی جالبی را درباره ی یکی از آیین‌های قبل از خواب ناصرالدین شاه، بدین نحو بیان کرده است؛ وی در این زمینه می‌نویسد:

خوابگاه شاه چندان بزرگ نبود و چهار اتاق اطرافش بود که از هر یک، دری به آن باز می شد. یکی به رامشگران (نوزاندگان)، دیگری به پاسداران و سومی به خواجه سرایان...

ناصرالدین شاه قبل از خواب عادت داشت داستانی همراه با آهنگ موسیقی می شنید، به این ترتیب که نقیب الممالک که بیانی (صدایی) شیرین داشت، در یکی از اتاق ها می‌نشست و در را اندکی باز می گذاشت تا شاه صدایش را بشنود، آنگاه پیشانیش را بر عصای خود می گذاشت و شروع به سخن گفتن می نمود، قبل از شروع داستان، جوادخان قزوینی با کمانچه چند پنجه نرم می نواخت و ساکت می شد.

در خلال داستان، چون به قسمت های عشقبازی یا هجران می رسید، نقیب الممالک بیتی چند زمزمه می کرد و جوادخان به شیرینی ای تمام جواب می داد...

با آنکه شاه هرگز نمی خواست آهنگی حزن انگیز بشنود، این سبک از نوازندگی جوادخان را دوست داشت، نوازندگان دیگر خوابگاه ناصرالدین شاه یکی، سرورالملک استاد موسیقی بود که دستمالی بر سنتور خود می افکند و چنان نوایی از ساز بیرون می آورد که برای خواب شاه بهتر و خوش تر از آن وجود نداشت. 

دیگری غلامحسین، استاد تار بود که در فن نواختن از چیره دستان روزگار بود. سومی اسماعیل خان کمانچه کش و چهارمی حاج کریم آوازخان بود که پس از او دو دانگ را کسی به خوبی آن نخواند.

اینان ساعتی ساز می زدند و سپس ساکت می شدند و اگر نوایی از شاه برمی آمد، نوازندگی را از سر می گرفتند و هرگاه صدایی از ناصرالدین شاه برنمی آمد و مطمئن می شدند که شاه به خواب رفته است، آهسته خوابگاه سلطانی را ترک می نمودند و این کار پیوسته در طول حکومت شاه ادامه داشت.


منابع:
۱- شمیم، علی اصغر. ایران در دوره سلطنت قاجار، تهران: بهزاد، ۱۳۸۹.
۲- راوندی، مرتضی. تاریخ اجتماعی ایران، تهران: مؤلف، ۱۳۶۸، جلد ۷.
۳- معیرالممالک، دوستعلی. یادداشت هایی از زندگی خصوصی ناصرالدین شاه، بی جا: ۱۳۶۱.
۴- امان الهی بهاروند، سکندر. خنیاگری و موسیقی در ایران، تهران: آرون، ۱۳۸۷.


وبلاگ‌تاریخ‌و‌هنر
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان