کد خبر: ۱۹۸۵۰
تاریخ انتشار: ۰۶ مهر ۱۳۹۹ - ۲۱:۴۶-27 September 2020
چرا جام زهر؟ تلخی کام امام خمینی از چه بود؟
سید‌حسن‌خمینی در مصاحبه با سردار محققي درباره نظر اولیه امام درباره ادامه جنگ پس از فتح خرمشهر می‌گوید که برای او سند قطعی وجود دارد که؛ «امام مخالف بودند. اما این‌که بعدا نظرشان عوض شده یک بحث دیگری است.»
این سخنی بود که سال‌ها پیش احمد خمینی در ابتدای دهه هفتاد گفت و سید‌حسن‌خمینی به سردار محققي می‌گوید پس از آن مصاحبه بعضی به حاج‌احمد بی‌ادبی کردند؛ «از جمله هم‌لباسی‌های شما... نسبت‌هایی به حاج‌آقا دادند.» سید‌حسن می‌گوید سخنان حاج‌احمد و سند دیگری که مصلحت نمی‌داند مطرح شود ماجرا را برای او قطعی کرده است. سند مورد‌اشاره نامه‌ایست که احمد خمینی به پدرش نوشته و ای‌کاش موسسه تنظیم نشر این نامه را منتشر کند. 

سردار علایی که موفق شده این نامه را بخواند پس از چند سال مضمون به‌یاد‌مانده از نامه را چنین روایت کرده است: «آقاسیداحمد آنجا خطاب به امام می‌نویسند: شما مخالف ادامه جنگ هستید؛ من می‌دانم. شما معتقد هستید که الان باید به جنگ خاتمه داد و مخالف عبور از مرز هستید اما به نظر متخصصین اهمیت می‌دهید و آن‌ها موافق هستند. من نگران این هستم؛ چون مرا فرزند خود می‌دانید و متخصص در این حوزه نمی‌دانید، بنابراین به حرف من توجه نخواهید کرد و حرف آن‌ها اثر می‌گذارد. لُب مطلبش این است که امام! نظر خود شما درست است... و روی نظر خودتان پافشاری کنید که معتقد هستید باید جنگ خاتمه پیدا کند. من هم موافق نظر شما هستم و نگران این‌که اگر از مرز عبور بکنیم، بعدا نتوانیم جنگ را جمع کنیم.» انتشار متن دقیق این نامه می‌تواند ماجرا را روشن‌تر کند.

یکی از تلخی‌های عمیق پایان جنگ این است که ما شش‌سال پس از فتح خرمشهر درحالی آتش‌بس را می‌پذیریم که موقعیت حضور طرفین در مرزها تفاوت چندانی با سال61 ندارد و از نظر روحیه و انسجام نظامی در یکی از بدترین موقعیت‌های تاریخ جنگ هستیم. جنگ از حمله دشمن تا آزادی خرمشهر حدود دو سال کشید و سه برابر آن، بسیار تلخ و سخت ادامه یافت. رزمنده‌های بسیاري شهيد و جانباز شدند يا به اسارت رفتند. ویرانی فراوان، خانواده‌های داغدار و آواره و.... 
امام کمتر از دو ماه مانده به پذیرش قطعنامه، 7خرداد67 نوشته بود: «سرنوشت جنگ در جبهه‌ها رقم می‌خورد نه در میدان مذاکره‌ها.» 13تیر کمتر از دوهفته مانده به پذیرش قطعنامه نوشته بود: «امروز تردید به هر شکلی خیانت به اسلام است، غفلت از مسایل جنگ خیانت به رسول‌الله(صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم) است.» و ده‌ها جمله‌ی دیگر از این نوع در سال‌های جنگ داشت. کار به جایی رسید که در پیامش نوشت: «از هر آن‌چه گفتم گذشتم.»(صحیفه امام، جلد21، ص95) و این جمله یکی از تلخ‌ترین جمله‌هایی است که ممکن است یک رهبر به زبان بیاورد و البته شهامت فوق‌العاده‌ای می‌خواهد. 

یک تلخی بزرگ دیگر هجوم گزارش‌های ناامیدکننده بود. اواخر سال66 دولت میرحسین موسوی طرحی برای دفاع طولاني مدت آماده کرده بود؛ اما حالا به تعبیر امام؛ «آقای نخست‌وزیر از قول وزرای اقتصاد و بودجه وضع مالی نظام را زیر صفر اعلام کرده‌اند.» 

مهم‌تر از آن سپاهی بود که امام هموار برای تعیین سرنوشت جنگ روی آن حساب می‌کرد. امام در نامه‌اش به مسولان درباره نامه فرمانده سپاه تعبیري تکان‌دهنده به‌کار برد؛ «با توجه به نامه‌ی تکان‌دهنده فرمانده سپاه پاسداران... این فرمانده مهم‌ترین قسمت موفقیت طرح خود را تهیه به‌موقع بودجه و امکانات دانسته است. البته با ذکر این مطالب می‌گوید باید باز هم جنگید که این دیگر شعاری بیش نیست.»

12خرداد67 امام ستاد فرماندهی کل را تشکیل داده بود تا جنگ با قوت پیگیری شود اما جانشین فرماندهی کل قوا هاشمی رفسنجانی بیش از همه تلاش می‌کرد امام را برای پایان جنگ متقاعد کند. معتقدم هاشمی باید زودتر توانش را برای متقاعدکردن امام و پایان جنگ می‌گذاشت.

 هاشمی باید زودتر از سایر مسوولان متوجه می‌شد که جنگ پایان خوشی نخواهد داشت هرچند او نیز توجیه خودش را دارد و در مصاحبه‌ای که با او داشتم گفت: «بعضی‌ها بودند که نمی‌خواستند واقعیت وجودی ذهن خود را پیش امام رو کنند. به من می‌گفتند که نیازهای زیادی داریم و نمی‌توانیم بجنگیم، اما به امام که می‌رسیدند، می‌گفتند عاشورایی می‌جنگیم.» اما بااین‌حال مسوولیت و جایگاه هاشمی در جنگ بالاتر از هر کس دیگری بود و باید زودتر چاره‌ای می‌اندیشید.
نکته آخر این‌که جو انقلابی شدید و گاه غیرمنطقی نیز در تلخی پایان جنگ موثر بود. وقتی جو سنگین باشد برخي افراد برای حفظ جایگاهشان از گفتن حقیقت‌ها پرهیز می‌کنند و به ناچار حقیقت انباشته‌شده به‌صورت ویرانگر و فلج‌کننده‌ای ظهور می‌کند.

 امام در پیام قطعنامه نوشت به «تعهد و دلسوزی و صداقت» مسولان اعتماد دارد و امروز نیز نیازمندیم بدون آن‌که افراد را خائن معرفی کنیم عملکردها را نقد کنیم تا شاید در حال و آینده به کارمان بیاید.

جعفر شیرعلی نیا
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان