کد خبر: ۱۹۸۰۹
تاریخ انتشار: ۰۵ مهر ۱۳۹۹ - ۱۷:۳۳-26 September 2020
بارداری خارج از رحم بدین معنی است که در آن تخمک در جایی به غیر از رحم لانه گزینی می‌کند.
عصراسلام: رحم تنها مکانی است که اجازه رشد و تکامل نرمال را به جنین می‌دهد؛ چراکه می تواند همراه با رشد جنین بزرگتر شود و هم چنین جنین را از طریق جفت تغذیه می کند. 

در صورتی که تخمک در مکان دیگری به غیر از رحم جایگزین شود، علاوه بر اینکه امکان تبدیل شدن به جنین نرمال را نخواهد داشت، رشد آن می تواند منجر به پارگی نواحی اطراف شود و خونریزی های داخلی ایجاد کند. 

شیوع حاملگی خارج رحمی حدود یک در هر ۱۰۰ حاملگی است و مهم ترین علت مرگ مادر در سه ماهه اول بارداری محسوب می شود. به همین دلیل حاملگی خارج رحمی یکی از اورژانس های پزشکی است و حتما باید به موقع تشخیص داده شود. 

بارداری خارج از رحم چگونه رخ می‌دهد؟

پس از لقاح، تخمک باردار شده، در یکی از لوله‌های فالوپ برای رسیدن به رحم حرکت می‌کند . اگر این لوله آسیب دیده باشد یا مسدود شده باشد ، حرکت تخمک به سمت رحم ناتمام می‌ماند و تخمک  در لوله کاشته شده و در همان جا به رشد خود ادامه می‌دهد.  چون اکثر بارداری‌های خارج از رحم در لوله فالوپ اتفاق می‌افتد، اغلب به آن بارداری در لوله می‌گویند. در موارد خیلی کمتر شایع، تخمک در تخمدان، سرویکس (دهانه رحم)، مستقیماً در شکم و یا حتی در زخم جوش‌خورده سزارین کاشته می‌شود.

همچنین این امکان وجود دارد که یک جنین به صورت طبیعی در رحم فرد و جنین دیگر در لوله یا هر جای دیگری جای‌گیر شده باشد. به این وضعیت بارداری هتروتروپیک می‌گویند که بسیار نادر است و در یکی از هر ۴۰۰۰ بارداری اتفاق می‌افتد.  

اگر بارداری خارج از رحم تشخیص داده نشده و درمان نشود، جنین ممکن است تا حدی رشد کند که لوله فالوپ پاره شده و منجر به درد و خونریزی شکمی شدید گردد. این ممکن است موجب آسیب همیشگی به لوله یا از دست دادن آن شود و در صورتی که خونریزی بسیار شدیدی اتفاق بیفتد که فوراً درمان نشود، حتی ممکن است منجر به مرگ بیمار شود. به همین علت است که تشخیص زودهنگام و درمان و معالجات متعاقب آن بسیار مهم است.

نشانه‌های حاملگی خارج از رحم

علائم آن ممکن است زودهنگام در بارداری ظاهرشده و از فردی به فرد دیگر متفاوت باشند. با این حال بسیاری از زنان هیچ علامتی ندارند تا این که بارداری خارج از رحم  پاره می‌شود. ممکن است یک سیکل قاعدگی نداشته باشید و برخی علائم مشابه بارداری طبیعی را تجربه کنید (مانند درد سینه ، خستگی، و تهوع). 

اگر تست بارداری خانگی را انجام دهید نتیجه ممکن است مثبت باشد. ابتدا شما ممکن است علائمی مانند حساسیت شکم یا درد و خونریزی از واژن را تجربه کنید که ممکن است خفیف و دوره‌ای باشند.

گاهی اوقات بارداری خارج از رحم اولین بار زمانی مد نظر قرار می‌گیرد که  زن به اولین معاینه دوره‌ای بارداری رفته و در حین معاینه شکم یا لگن، درد دارد یا ماما یا پزشک او متوجه توده‌ای می‌شود یا حتی ممکن است در حین اولتراسوندی که به دلیل دیگری در سه ماهه اول انجام می‌شود، مشخص شود. 

اگر هر علامتی دارید باید آن را جدی بگیرید. برای پیشگیری از پارگی (وضعیت زایمانی اورژانسی ) بسیار مهم است که همین که احتمال کمی به وجود یک مشکل می‌دهید هر چه زودتر تشخیص و درمان انجام شود.

روش‌های تشخیص حاملگی خارج رحم

تشخیص حاملگی خارج رحم چندان آسان نیست. اگر علائم اولیۀ حاملگی خارج رحم را داشته باشید، پزشک با معاینه، آزمایش خون و سونوگرافی برای تشخیص حاملگی خارج رحم اقدام خواهد کرد. این موارد تشخیصی در زیر آمده است:

معاینات پزشکی: پزشک ممکن است در طول معاینه با بررسی برخی از علائم حیاتی، احتمال حاملگی خارج رحم را بررسی کند. این علائم شامل معاینات واژینال و شکم است. اگر هنگام معاینۀ واژن و دهانۀ رحم، دردی در ناحیۀ لگن وجود داشته باشد، احتمال حاملگی خارج رحم بالا خواهد بود. پزشک هر گونه خونریزی یا ترشح واژینال را نیز بررسی خواهد کرد. 

همچنین پزشک در این معاینه به دنبال تغییراتی در اندازۀ رحم یا تخمدان و وجود هر گونه تودۀ شکمی خواهد بود. در صورت وجود درد هنگام معاینۀ شکمی نیز احتمال حاملگی خارج رحم بالا خواهد بود. درصورتی‌که پزشک احتمال حاملگی خارج رحم را در این معاینات بالا بداند، با انجام سونوگرافی و آزمایش خون از این موضوع مطمئن خواهد شد.

آزمایش خون و ادرار: پزشک به منظور بررسی سطح هورمون hCG ممکن است آزمایش خون یا ادرار تجویز کند. اگر سطح این هورمون به اندازۀ کافی بالا باشد که دلیلی برای بارداری است ولی در عین حال کمتر از میزان معمول در این مرحله از بارداری باشد، احتمال ابتلا به حاملگی خارج رحمی وجود دارد. 

با این حال، اگر سایر علائم مربوط به حاملگی خارج رحم را نداشته باشید و پزشک نتواند به طور قطع این موضوع را تشخیص دهد، آزمایش خون ظرف ۴۸ ساعت آینده نیز تجویز خواهد شد. اگر سطح hCG به اندازۀ مورد انتظار افزایش نیافته باشد، می‌تواند نشانۀ حاملگی خارج رحم یا سقط شدن جنین باشد.

سونوگرافی: اگر فرد در هفتۀ ششم بارداری باشد و آزمایش خون نشان‌دهندۀ بارداری است و همین‌طور در سونوگرافی عادی، جنین یا ساک حاملگی در رحم مشاهده نشود، می‌تواند به معنی حاملگی خارج رحم باشد. در این صورت پزشک با استفاده از سونوگرافی واژینال به دقت رحم و لوله‌های رحم را بررسی می‌کند. 

پزشک ممکن است به دلیل کوچک بودن تخمک لقاح‌یافته یا سایر مشکلات نتواند محل حاملگی خارج رحم را تشخیص دهد. اما وجود علائمی مانند خونریزی یا وجود توده در لولۀ رحم و تخمدان، احتمال وجود حاملگی خارج رحم را بالا می‌برد.

اگر هیچ‌کدام از علائم حاملگی خارج رحم را ندارید و پزشک نیز در سونوگرافی نتواند به طور قطع این موضوع را تأیید یا رد کند، ممکن است بارداری شما هنوز در مراحل اولیه باشد یا جنین شما سقط شده باشد. 

به همین دلیل تا زمانی که درد نداشته باشید، پزشک با انجام آزمایش هورمونی و سونوگرافی شما را تحت نظر خواهد داشت و این نظارت تا زمانی ادامه خواهد یافت که پزشک از تشخیص خود مطمئن شود یا علائم شما بیشتر شود. 

اگر پزشک نتواند در مورد سقط جنین یا حاملگی خارج رحم نظر قطعی بدهد، ممکن است با استفاده از عمل لاپاراسکوپی، لوله‌های رحم را با دقت بیشتری بررسی کند. در این عمل، دوربین کوچکی از طریق یک برش ریز وارد شکم شما می‌شود.

موارد موثر در ایجاد بارداری خارج از رحم

حاملگی خارج رحم ممکن است برای هر زنی رخ دهد، حتی اگر آنها فاقد عوامل خطرساز شناخته‌شده برای این عارضه باشند. با این حال، برخی زنان بیشتر در معرض ابتلا هستند. برخی از عواملی که احتمال حاملگی خارج رحم را افزایش می‌دهد عبارت است از:

جراحی‌های مشکل لوله‌های رحم: جراحی‌های مرتبط با مشکل لوله‌های رحم یکی از علت‌های احتمال وقوع حاملگی خارج رحم است.

سابقۀ قبلی حاملگی خارج رحم: پس از تجربۀ حاملگی خارج رحم، احتمال وقوع مجدد آن در بارداری بعدی ۱۰ درصد است. اگر سابقۀ دو یا چند حاملگی خارج رحم داشته باشید، احتمال وقوع مجدد آن حداقل یک به چهار است.

عفونت در دستگاه تناسلی فوقانی: این بیماری به نام التهاب لگن (PID) نامیده می‌شود و اغلب به دلیل درمان نشدن بیماری‌های آمیزشی مانند سوزاک یا کلامیدیا ایجاد می‌شود. با توجه به این که در برخی موارد این بیماری هیچ علامتی ندارد، ابتلا به هر یک از بیماری‌های آمیزشی می‌تواند خطر ابتلا به حاملگی خارج رحم را افزایش دهد، حتی اگر شما از وجود بیماری التهابی لگن آگاه نباشید.

مسائل مربوط به باروری: ناباروری در مواردی به دلیل آسیب‌دیدگی لوله‌های رحم است. اگر در زمان درمان این نوع ناباروری باردار شوید، احتمال وقوع حاملگی خارج رحم بیشتر از حالت عادی خواهد بود.

ابتلا به آندومتریوز: این بیماری ممکن است باعث ایجاد زخمی شود که بر لوله‌های رحم تأثیر بگذارد و خطر بروز حاملگی خارج رحم را افزایش دهد.

بارداری بعد از ۳۵ سالگی: افزایش سن، خطر حاملگی خارج رحم را افزایش می‌دهد. این امر می‌تواند به دلیل تغییر در نحوۀ عملکرد لوله‌ها با افزایش سن زنان باشد.

مصرف دخانیات: مصرف سیگار می‌تواند خطر حاملگی خارج رحم را افزایش دهد. اعتقاد بر این است که مصرف سیگار عملکرد طبیعی لوله‌های رحم را مختل می‌کند

درمان بارداری خارج رحم

چون جنین خارج از حفره رحمی قادر به بقا نیست، فورا باید از بدن مادر خارج گردد تا به بدن مادر آسیبی وارد نشود. 

روش های مورد استفاده جهت درمان حاملگی خارج از رحمی شامل استفاده از داروهایی نظیر متوترکسات، جراحی لاپاروسکوپی و جراحی لاپاروتومی می باشد. 

پس از درمان حاملگی خارج رحمی شما قادر به بارداری مجدد خواهید بود اما بارداری حتما باید زیر نظر متخصص ناباروری صورت گیرد و حداقل بین سه تا شش ماه پس از درمان حاملگی خارج رحمی می توان اقدام به بارداری نمود.


منابع: نی‌نی‌بان، مادرشو، طبینجا
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان