کد خبر: ۱۹۷۱۶
تاریخ انتشار: ۳۱ شهريور ۱۳۹۹ - ۱۵:۴۰-21 September 2020
یادداشتی از الناز بایرام زاده و دکتر محمدرضا بهزادی، پژوهشگران دوره ناصری
عصراسلام: ناصرالدین شاهِ کتابدوستِ کتابدارِ هنرشناس، مولعِ نسخه دوستی و نقاشی و البته خاطره نویسی نیز هست. خاطراتش هر کدام دنیایی است از چطور و چگونه بودنها و توصیفهای دقیقِ همه کس و همه چیز. 

شورِ نوشتن در او، ریشه دارتر بود و همین باعث گردید تا روزنامه های متعدد خاطرات روزانه و شکاریه و سفرنگاری های فرنگستان و جاده های پر پیچ و خم ایران و بین النهرین، شکل بگیرد. پژوهش نیز بر این روزنامه ها، خود تاریخی مفصل دارد. 

این روزنامه ها بدون ترتیب وقایع به همان شکل اصلی خود تاکنون منتشر شده و شاید چندان گرته برداری از آنها صورت نپذیرفته باشد. مع الوصف در میان یکی از این دست نوشته ها، روزنامه‌ای را می توان یافت که بیشتر به گزارش یک مرکز هواشناسی یا یک شخص مطلع در این امر شباهت دارد تا روزنامه خاطرات. شاهِ هواشناس که به فراخورِ شاهزاده ی قاجاری بودنش، هم از چند و چون راه های صعب کوهستان اطلاع داشت و هم مهارتش در تیراندازی و سواری بسیار بود؛ در این میان علاوه بر شناخت کنام و جایگاه شَکَرگان و درندگان، هواشناس خوبی هم به شمار می آمد یا حداقل در توصیف هواشناسی دارالخلافه ی باهره و مضافات و بخشی از مازندران، برای خودش نام نخستین هواشناس تهران را به ثبت رسانیده است. این نسخه را در میان دست نویسهای او در آرشیو ملی ایران یافتیم و اکنون در دسترس شماست.  

كتاب روزنامه آب و هوا ، آب و هوا نگارى به روايت ناصرالدين شاه قاجار حاصل استنساخ بخشى از روزنامه خاطرات ناصرالدين شاه به قطع رحلى بزرگ است كه اصل آن در بخش اسناد خطى سازمان اسناد ملى ايران تحت در بخش آلبوم هاى بيوتات بايگانى شده است. 

" روزنامه مبارکه هوا و اثرهای آسمانی و زمینی "  کتابی است كه در طول يك سال از هجدهم شهر جمادی الاول سنه ١٢٩٩ ه.ق الى هجدهم شهر جمادى الاول سنه ١٣٠٠ ه.ق توسط ناصرالدين شاه قاجار تحرير شده است.

بخش هايى از اين روزنامه خاطرات به خط كاتب تحرير گردیده است. ناصرالدين شاه در اين روزنامه به ذكر وقايع آب و هوا و انقلابات آسمانى پرداخته و در خلال نگارش آب و هوا به شرح وقايع آن روز كه بعضى در دارالخلافه الباهره طهران در عمارت ارگ سلطنتى گلستان ، يا به ديد و بازديد خانه رجال و مهمانى هاى اعيانى و بعضى از آن در ييلاقات اطراف طهران به شكار گذشته و در طول اين يك سال شاه سفرى به نمارستاق مازندران نيز داشت كه به شرح وقايع سفر و آب و هواى نمارستاق نیز اشاراتی دارد. 

از جمله مطالب ديگرى كه شاه به آن اشاره کرده، ستاره دنباله دار و پديده خورشيد گرفتگى است. به نظر می رسد، كتاب حاضر تنها كتابچه ی مستقل آب و هوا نگاری از این دست باشد چرا که در ساير مجلّدات تنهابه ذكر وقايع روزانه، وقايع جارى كشور و شرح سفرهاى داخلى و خارجى پرداخته و در خلال آنها سخن از آب و هوا نیز به میان آمده است. از این لحاظ این نسخه را می توان منحصر به فرد به شمار آورد.


qajariranhistory
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان