کد خبر: ۱۹۵۶۱
تاریخ انتشار: ۲۵ شهريور ۱۳۹۹ - ۱۱:۱۷-15 September 2020
نگاه سنتی به ایران کشوری تجاری و نه تولید کننده است یعنی رونق و رفاه در آن به ارتباط خوب با اقتصادهای بزرگ و آزادی تجارت وابسته است.
عصراسلام: ایران هم از نظر بازرگانی در موقعیت بسیار خوبی قرار گرفته و هم از نظر فرهنگی مردمش به خرید و فروش و دلالی و کاسبی تمایل بیشتری دارند. اگر به اینها خشک و بیابانی بودن ایران را اضافه کنیم که حتی توان تأمین غذای خودش را ندارد ضعف تولیدی و لزوم داد و ستد با دیگران بهتر روشن می‌شود.

فرضیه سنتی بیشترین نزدیکی را با لیبرالیسم پیدا می‌کند که طرفدار آزادی بازار و جهانی شدن اقتصاد است. چون موانع و قوانین جدید در سنت پیدا نمی‌شود نتیجه می‌گیرند که سیاست‌های حمایتی و دخالت‌های دولت بدعت هستند و اقتصاد وقتی اسلامی خواهد بود که در حد صدر اسلام آزاد باشد و آنچه رسوبات سوسیالیسم و مرام اشتراکی می‌دانند از اداره حکومت حذف شود. فرضیه سنتی در روابطِ کار هم مایل به آزادی کامل و حتی تندتر از لیبرالیسم است. 

تجارت گسترده نیاز به ارتباط گسترده دارد و بدون دوستی با قدرت‌هایی مثل آمریکا و انگلیس نمی‌توان بازار پررونقی داشت. سنتی‌ها طبیعتا طرفدار اعتدال در روابط بین‌الملل می‌شوند و همه چیز را به هموار کردن مسیر تبادل با ابرقدرت‌ها پیوند می‌زنند: اگر توانستیم تنش‌زدایی کنیم و راه‌ها را باز کنیم اقتصاد پررونقی خواهیم داشت والا راهِ نجاتی وجود ندارد. تنها یک روش در اداره کشور می‌تواند عملی باشد و آن هم تلاش برای بهبود روابط خارجی است.

تمرکز در سیاست خارجی حتی اگر با فرضیه سنتی یا لیبرالیسم پیوندِ فکری نداشته باشد نتیجه‌ای جز آنچه گفته شد ندارد که: ایران در تولید ضعیف است و نمی‌تواند خودکفا باشد پس باید از مزیت تجاری‌اش استفاده کند. 

این باوری است که بسیاری از وارد کنندگان بزرگ و صاحبان نفوذ در اتاق‌های بازرگانی و مناطق آزاد به آن معتقدند. تبدیل شدن همه ایران به یک منطقه آزاد بزرگ رویای همه کسانی است که به یک جامعه مصرفی و بی‌اعتنا به استقلال فکر می‌کنند.

نگاه مقابلِ این تفکر نیازی به تشریح ندارد و چالش جایی رخ می‌دهد که این اختلاف بنیانی در مدیریت کلان پذیرفته شود. نگاهی که اقتصاد ایران را مستقل، تولیدی و خودکفا می‌خواهد در رأس نظام با قاطعیت از استمرار دولتی که بر سیاست خارجی متمرکز است حمایت کرده. اگر آن سیاست خارجی موفق بود و راه‌های ارتباط باز می‌شد باز این تناقض چالش‌آفرین می‌بود اما معجزه این است که دیپلماسیِ شکست خورده و بحران در اقتصاد هم این حمایت را تغییر نداده.

اما سقوط پول ملی که ممکن است ادامه داشته باشد فضایی برای آشتی این دو نگاه ایجاد کرده: قدرت خرید ایرانی آنقدر ضعیف شد که واردات مزیتی ندارد و بهای کارِ ایرانی آنقدر پایین آمد که ایران به بهشت جناح دیگرِ سرمایه‌دار یعنی تولیدکنندگان و صادرکنندگان تبدیل شده. به ظاهر راه برای الگوی چین و هند یعنی بهره‌کشی برای تولیدِ انبوه باز است اما بی‌ارزش شدن درآمدها مهاجرت گسترده و فقر و ناامیدی داخلی را دامن می‌زند که در واقع آستانه شورش هستند. 

ساده‌بینی کسانی که به انباشت سرمایه در دست صادرکنندگان امیدوار بودند تا باعث رونق شود با داده‌های بانک مرکزی درباره ۲۷ میلیارد دلار ارز وارد نشده به کشور، آنهم در اوج بحران اقتصادی و همه‌گیری کرونا، پاسخ درخوری گرفت. بارها ثابت شده که خوشبینی به سرمایه چه تاوان‌ها هنگفتی دارد و با استفاده از نام تولیدکننده و کارآفرین هیچ واقعیتی تغییر نمی‌کند اما همچنان شاهد امیدواری‌هایی هستیم که اساسا واهی هستند نه واقعی.

دانشطلب
مکتوبات
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان