کد خبر: ۱۹۳۸۷
تاریخ انتشار: ۱۶ شهريور ۱۳۹۹ - ۰۷:۱۵-06 September 2020
یکی از ویژگی‌هایی که قرآن برای دین حنیف برمی‌شمرد، راحتی و دور بودن از تنگنا و دشواری است. (حج، ۷۸ )
خدای این دین با سختگیری میانه‌ای ندارد و جز آسانی برای بندگانش نمی‌خواهد. (بقره، ۱۸۵ ) پیامبرش نیز مأموریت خود را برداشتن بارهای سنگین از دوش مردم می‌داند. (اعراف، ۱۵۷)

اما این واقعیت را هم نمی‌توان نادیده گرفت که در شریعت الهی واجباتی چون نمازهای پنج‌گانه با مقدماتی همچون غسل و وضو و رعایت نجاست و طهارت و احکامی چون روزه‌، حج، جهاد، حجاب و مانند آن وجود دارد که دینداری را برای برخی با دشواری‌ همراه ساخته است.

راه حل این تعارض ظاهری توجه به نسبی بودن مفاهیمی چون دشواری و آسانی است. چرا که هیچ کاری به خودی خود، نه آسان است و نه سخت. این ذهن و روان ماست که با مقایسهٔ هزینه و فایدهٔ یک موضوع، گاهی آن را آسان و در شرایطی دیگر، همان را دشوار جلوه می‌دهد.

قرآن معمولاً در هنگام تشریع هر حکم به فایده و دستاورد پایبندی به آن اشاره می‌کند تا انجامش را زحمت و هزینه ندانیم و همان‌گونه که برای رسیدن به منافع گوناگون زندگی از جان و دل تلاش می‌کنیم، کوشش برای رسیدن به منفعت‌هایی مهم‌تر را نیز دشوار و سنگین نپنداریم. (مانند: مائده، ۶ 

تدبیر دیگر قرآن برای آسان‌سازی دینداری، در نظر گرفتن شرایط و ظرفیت افراد و ایجاد تفاوت در تکالیف آنهاست. (مانند: بقره، ۲۸۶ ) کتاب خدا با معاف دانستن کسانی که انجام برخی احکام برایشان دشوار است (مانند: بقره، ۱۸۵ ) و اعلام رضایت به اندازهٔ مقدور، (مزمل، ۲۰ ) این مسیر را تسهیل می‌کند.

با این همه، مبنا و معنای اصلی آسان بودن دین را باید در نکته‌ای مهم‌تر جستجو کرد و آن، اختیاری و داوطلبانه بودن ایمان و ناسازگاری آن با هر گونه زور و اجبار است. (بقره، ۲۵۶ ) زیرا وقتی کسی راهی را از صمیم دل برگزیده باشد، دشواری و تنگنایی در آن احساس نمی‌کند. (نساء، ۶۵)

  قرآن در این‌باره از رازی مهم‌تر نیز پرده برمی‌دارد و با معرفی فراخی و تنگی دل به‌عنوان حقیقت دشواری و آسانی، (انعام، ۱۲۵) پروامداری را رمز گشایش در زندگی می‌داند (طلاق، ۲ تا ۴ ) و بر همین مبنا اساس دین، یعنی اخلاق‌مداری را معیار هموار شدن این مسیر اعلام می‌کند. (لیل، ۵ تا ۱۰ )

سید حمید حسینی

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان