کد خبر: ۱۹۳۷۸
تاریخ انتشار: ۱۵ شهريور ۱۳۹۹ - ۱۸:۲۹-05 September 2020
مانند طعمه‌ای نیمه‌جان بود که در گلۀ گرگ‌ها گیر افتاده بود. با لباس راه‌راه زندان بین همه مشخص بود. بیشتر اوقات زمین را نگاه می‌کرد و با آنکه همیشه قلدر و پرخاشگر بود، در جلسات دادگاه بی‌رمق و ساکت بود.
در پاسخ به پرسش‌ها با صدای خفیفی «بله» و «نه» می‌گفت، گاهی هم حتا در حساس‌ترین لحظات دادگاه چرت می‌زد. اما با آن اعترافی که کرده بود دیگر دعوا سر این نبود که آیا او مجرم است یا نه! بلکه دعوا سر این بود که آیا همدستانی هم داشته است یا یک‌تنه مرتکب آن جرم شنیع شده است! و البته همۀ این دادگاه و غوغا بهترین نمایش تبلیغاتی برای حکومتی بود که منتظر بهانه‌ای بود تا با رقبای سیاسی چپ تسویه‌حسابی اساسی کند! 

اما پرسش دادگاه این بود: «چه کسی مجلس آلمان را به آتش کشید؟» شامگاه ۸ اسفند ۱۳۱۱ (۲۷ فوریۀ ۱۹۳۳) مردم برلین از دور و نزدیک شعله‌ها را می‌دیدند که از ساختمان مجلس آلمان زبانه می‌کشید. صدای آژیر آتشنشانان خواب را از چشم شهر ربوده بود و همه می‌دانستند این آتش‌سوزی مقدمۀ رخدادهای بزرگی است. در محل آتش‌سوزی فقط یک نفر بازداشت شد، جوانی هلندی به نام مارینوس لوبه که بی‌درنگ به متهم ردیف اول تبدیل شد.

 فقط ۳ هفته بود که هیتلر پس از بندبازی‌های فراوان سرانجام به قدرت رسیده بود و اکنون صدراعظم آلمان بود. درست از همان شب آتش‌سوزی بگیروببندهای گسترده آغاز شد. هیتلر و حزبی که خود دشمنان شمارۀ یک پارلمان و دموکراسی بودند و با نفی پارلمان‌گرایی به قدرت رسیده بودند، حالا به بهانۀ آتش‌سوزی پارلمان، خانه‌تکانی سختی به راه انداخته بودند. وقت آن بود چپ‌ها، به خصوص کمونیست‌ها را از حیات سیاسی و اجتماعی کشور حذف کنند و از قضا آن جوان خام که به عنوان متهم ردیف اول بازداشت شد، چپ‌گرا بود، چپ‌تر از کمونیست‌ها! علاوه بر او رهبر حزب کمونیست آلمان و چند کمونیست شاخص دیگر هم بازداشت شدند تا محاکمۀ «عاملان آتش‌سوزی مجلس» تماشایی‌تر باشد. اما آن جوان هلندی که بود؟ یکی از جذاب‌ترین موردهای مطالعاتی برای سیاست‌شناسی ماجرای آتش‌سوزی مجلس آلمان است. 

جوانی بی‌خانمان سنگی در چاه انداخت که همۀ عُقلای تاریخ هم نمی‌توانستند آن را درآورند. مرور برخی حوادث تاریخی مانند کالبدشکافی در کلاس کالبدشناسی است؛ وقتی کالبد چنین رخدادهایی را می‌شکافید اندرون و رگ‌وریشه‌های جامعه‌شناسی و نظریه‌های سیاسی را به چشم می‌بینید. مارینوس نمایندۀ قشری از مردم اروپا بود که به اصطلاحِ مارکسیست‌ها بدنۀ «پرولتاریا» را می‌ساختند؛ یعنی رنجبرانی که استخوانبندی اصلی جامعه را تشکیل می‌دادند و خود هیچ سهمی از ثروت و امنیت و آسایش آن نداشتند. مارینوس زندگی ناگواری را پشت سر گذاشته بود. در خانواده‌ای فقیر به دنیا آمد، پدرش فروشنده‌ای دوره‌گرد بود که به زودی حق نگهداری بچه‌هایش را هم از دست داد. مارینوس شوربخت وقتی ۱۲ ‌ساله بود مادرش را هم از دست داد. یتیم بزرگ شد. کارگر بنایی شد اما حین کار دچار سانحه شد و سوی چشمانش تا حد زیادی از دست رفت، کم‌وبیش نابینا بود. در چنین زندگی فلاکت‌باری مگر راهی جز نفرت از جامعه باقی می‌ماند؟ و کدام ایدئولوژی سیاسی بود که این حق‌خواهی لبریز از بیزاری را به تندترین بیان دنبال می‌کرد؟ «کمونیسم». پس مارینوس به شاخۀ جوانان حزب کمونیست هلند پیوست، اما به زودی کمونیست‌ها هم برایش حوصله‌سربر و سازشکار به نظر می‌رسیدند!

 از آنها هم برید و چپ‌تر شد. پای پیاده کشورهای اروپایی را می‌گشت و بارها گذارش به آلمان افتاد. اما آیا او مجلس را به آتش کشیده بود؟ هنوز سر این مسئله مناقشه است که آیا اعتراف او به اینکه مجلس را به تنهایی آتش زده بود، راست بود یا نه و تا امروز اتفاق نظری وجود ندارد. بقیۀ متهمان پرونده تبرئه شدند و او به اعدام محکوم شد. 

هیتلر و یارانش نهایت بهره‌برداری را از این حادثه کردند و به همین دلیل یک نظریه این است که آتش‌سوزی مجلس کار مردان حزب هیتلر بوده است. هر چه بود این شعله‌ها فقط تنور حکومت هیتلر را داغ کرد! با حکمی که از رئیس‌جمهور گرفت، دسته‌دسته مخالفانش را بازداشت کرد. از آن سو حتی کمونیست‌ها به مارینوس تاختند و گفتند او گماشته است، گفتند تن‌فروش و مفعول جنسی است! هر چه هست بی‌تردید تاریخ جولانگاه خامدستی‌ها و حماقت‌های جوانان است! وقتی نمایش تمام شد، نوبت جلاد بود که در ۱۰ ژانویۀ ۱۹۳۴ طناب را بکشد تا هم پردۀ نمایش فرو افتد و هم تیغۀ گیوتین بر گردن مارینوس.


نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان