کد خبر: ۱۹۳۴۱
تاریخ انتشار: ۱۴ شهريور ۱۳۹۹ - ۱۰:۴۱-04 September 2020
کمتر از یک سال به پایان مأموریت این دولت باقی مانده است. اگر قرار باشد در این فاصله فقط یک مأموریت اصلی برای خود تعیین کند آن کدام است؟ البته دلیلی ندارد که فقط به یک مأموریت خلاصه شود. ولی یکی را باید اصلی‌ و محور دانست.
عصراسلام: هر کس برحسب تحلیل و ذهنیت خودش به پرسش درباره این محور پاسخ می‌دهد و طبیعی است که پاسخ من نیز خاص تحلیل خودم است و احتمال دارد که مخاطبان اصلی پیام با آن موافق نباشند. ولی طرح موضوع می‌تواند به فهم مسأله کمک کند.

هنگامی که در سال ۱۳۹۲ دولت جدید و برخلاف انتظار اصول‌گرایان حاکم روی کار آمد، ۴ سال از بحران سال ۱۳۸۸ می‌گذشت. مسایل آن ۴ سال به نقطه پایان نرسیده بود، چرا که آن بحران همچنان ادامه داشت. در همان زمان در چندین یادداشت و گفتگو به این مسأله اشاره کردم که سه مسأله عمده و محوری پیش روی این دولت قرار دارد. 

اول سیاست خارجی و مسأله تحریم‌ها و تنش با غرب و شورای امنیت که چندین قطعنامه علیه ایران تصویب کرده بودند. دوم اقتصاد و بحران بزرگ آن که از طریق توقف رشد اقتصادی، مسأله تحریم‌ها، فساد گسترده، شلختگی شدید و توقف رشد اشتغال و مسأله نظام بانکداری بویژه موسسات اعتباری غیر مجاز و... پیش روی آن دولت بود. و بالاخره در حوزه سیاست داخلی، که تنش شدید ناشی از اتفاقات سال ۱۳۸۸ و پیامدهای آن که شکاف بزرگی را میان بخش مهمی از جامعه و اصلاح‌طلبان با ساختار قدرت ایجاد کرده بود و نماد آن حصر فیزیکی و حصر خبری و ارتباطی اصلاح‌طلبان شاخص و رهبری آن بود. هم‌چنین حضور ده‌ها زندانی که ناشی از عوارض آن اتفاقات بود.

در آن مقطع چند بار توضیح دادم که از میان این سه مسأله، سیاست داخلی محوری و مهم‌ترین است. نه به دلیل اینکه سیاست برای مردم اولویت دارد، بلکه به این دلیل که راه‌حل مسایل اقتصادی و خارجی در کاهش تنش‌های داخلی است. از نظر مردم حل مسایل اقتصادی در اولویت است، ولی هنگامی که پای عمل می‌رسد همه در پی حل این مساله از طریق تغییرات سیاسی هستند، چون می‌دانند که هر گونه اتفاقی که بخواهد در سیاست خارجی و اقتصادی رخ دهد در هر حال با تکیه بر شرایط و چارچوب نیروهای سیاست داخلی خواهد بود.

انتخابات سال ۱۳۹۲ و رأی آوردن آقای روحانی به معنای حل شدن این مسأله سیاسی نبود. اتفاقاً به معنای آغازی برای حل کردن آن بود. این انتخابات پیام روشنی را مخابره می‌کرد. اینکه مردم از ۱۳۸۸ عبور کرده‌اند و می‌خواهند طرحی نو در انداخته شود. البته نتیجه مصداقی انتخابات ۱۳۹۲، محصول آن شکاف سیاسی بود ولی شکل‌گیری قدرت موثر برای دولت جدید مستلزم رفع یا تخفیف این شکاف بود. 

منظور از حل این مشکل، رفع حصر نبود، بلکه ایجاد نوعی وفاق وتفاهم جمعی و کاهش شکاف پیش آمده بود که به طور طبیعی منجر به رفع انواع حصر و محدودیت‌ها نیز می‌شد. این نکته بسیار ظریفی بود که کمتر به آن توجه شد. برخی می‌خواستند رفع حصر شود تا بعد ببینند چگونه به تفاهم ملی برسند و این اشتباه بود. آنان رفع حصر را در مرکز توجه سیاست قرار دادند، در حالی که تفاهم ملی باید در مرکز قرار می‌گرفت و یکی از نتایج آن رفع حصر می‌شد و نه برعکس.

در هر حال این نکته‌ای بود که مورد توجه واقع نشد و به نظر من رییس دولت نیز علاقه‌ای به رفع این شکاف نداشت. گمان کرد که با حل مسأله برجام (خارجی) و سرریز دستاوردهای ناشی از حل این مسأله به اقتصاد می‌تواند مسایل اقتصادی را حل کند و سپس میوه این دو دستاورد، شکل‌گیری یک بلوک سیاسی جدید در داخل با محوریت خودشان است و این شدنی نبود. 

سیاست داخلی در میان دو موضوع اقتصادی و خارجی یک متغیر وابسته محسوب نمی‌شود. این نگاه ناشی از یک اشکال روش‌شناسانه و تحلیلی بود که در نهایت کار دست دولت داد. ابتدا برجام زمین‌گیر شد و به تبع آن اقتصاد ثمرات چندان ملموس و آنچنانی که ادعا کرده بودند نداشت و در نتیجه در عرصه ساست داخلی نیز دستاوردی برای دولت شکل نگرفت. 

خلاء سیاسی موجود محصول تداوم وضعیت و شکاف ایجاد شده در سال ۱۳۸۸ است که باید در ۱۳۹۲ بازسازی می‌شد و این کار نیازمند حضور نیروی میانجی بود که اقدام نکردند، احتمالاً حل آن را به نفع خود نمی‌دانستند.

اکنون برای انجام این مأموریت دیر شده است، ولی غیر ممکن نیست. به نظر من حداقل می‌توان در باره آن گفتگو کرد. شاید راهی پیدا شود، شاید هم راه داده نشود. نمی‌دانم. در هر حال ارزش آزمون شدن را دارد. از این رو پیشنهادم این است که این موضوع، حداقل در دستور کار دولت و رییس دولت قرار گیرد. 

هر چند نسبت به سال ۱۳۹۲ توانایی گره‌گشایی دولت کمتر شده است و شاید در برخی از موارد خودش نیز تبدیل به بخشی از مشکل و نه راه‌حل شده است. ولی باید امیدوار بود جز این راه دیگری وجود ندارد.


عباس عبدی
اعتماد 
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان