کد خبر: ۱۹۲۲۱
تاریخ انتشار: ۰۹ شهريور ۱۳۹۹ - ۰۷:۰۵-30 August 2020
محمدصادق فاتح یزدی که ۲۰ مرداد ۱۳۵۳ توسط سازمان چریکهای فدایی خلق ایران ترور شد، از بزرگترین و ثروتمندترین سرمایه‌داران ایران در سال‌های پیش از انقلاب بود.
گفته می‌شد فدائیان با اجرای طرح اعدام فاتح ضمن تأکید بر اهداف تبلیغی عملیات، تلاش می‌کردند رابطه مستقیمی میان عملیات مسلحانه با خواست‌های کارگران برقرار سازند.
...
فاتح مؤسس جهانشهر کرج و مالک مجموعه بزرگی از کارخانجات از جمله روغن نباتی جهان، جهان چیت، پتوبافی جهان، چای جهان و صابون جهان بود. سال ۱۳۴۷، جهان چیت، ۱۵ درصد تولیدات نساجی ایران را به خود اختصاص داد و همین‌طور کارخانه پلاستیک‌سازی آرمه، حدود یک سوم از محصولاتی مانند کیسه گونی، چتائی، رومیزی و پارچه‌های دکوراسیون و توری کشور را تولید می‌کرد. مجموعه کارخانه‌های جهان، نقش تاثیرگذاری در تولیدات صنعتی ایران داشت.
فاتح یزدی علاوه بر تاسیس کارخانه در دیگر شهرهای ایران مانند کارخانه چای رامسر و کارخانه بسته‌بندی چای جهان در تهران و کارخانه پشم‌بافی جهان در قاسم‌آباد تهران، در زمینه‌ی کشاورزی نیز فعالیت داشت. فضای سبز جهانشهر کرج، یادآور اوست. همچنین زورخانه فاتح و یک واحد خوابگاه به متراژ ۳۴۰۰ متر مربع در کوی دانشگاه که در سال ۱۳۴۸ ساخت.

از دیگر فعالیت‌های وی ساخت مدرسه و آموزشگاه‌ بود. دبستان فاتح را در ۱۳۳۵ و دبستان تعاونی جهان‌چیت را در ۱۳۴۳ احداث کرد. علاوه بر کرج، در تهران و مهرآباد مشهد هم دبستان ساخت. فعالیت‌های او در پنج حوزه اقتصادی، اجتماعی، شهری، خدماتی و زیست محیطی قابل توجه است.

تا پیش از رشد شهرنشینی در دهه‌های ۳۰ و ۴۰، کرج صرفا تفرجگاهی برای تهران بوده و بسیار کوچکتر از ابعاد امروزیش. به بخش زیادی از زمین‌های آن نیز اصطلاحا «خالصه» گفته می‌شده، زمین‌های دیوانی و سلطنتی‌ای که پادشاهان غالب از مغلوب‌ها گرفته‌ و مالکیتش با خود آن‌ها بوده است. ظاهرا فاتح در حدود  ۱۳۱۷ عرصه بخشی از زمین‌های کرج را از رضا شاه می‌خرد و حضور او در این شهر، از همین‌جا کلید می‌خورد. اولین فعالیت‌ فاتح اما ساخت کارخانه «جهان‌چیت» است که در دهه ۳۰ صورت می‌گیرد. شاهدان عینی که روند ساخت این کارخانه را دیده‌اند از حرکت مداوم ماشین‌های سنگین و تخلیه بار و مصالح تعریف می‌کنند که هوای منطقه را غبارآلود و پلک زدن را سخت می‌کرده است. کارخانه‌ای که بالاخره در سال ۱۳۳۵ آغاز به کار می‌کند و در زندگی خود او نیز نقطه عطفی است. درحقیقت فاتح با ساخت جهان‌چیت، سرمایه‌اش را به صورتی جدی از حوزه تجارت، به حوزه صنعت منتقل کرد. دیگر ساخت‌وسازهای فاتح در شهر کرج، عموما حول‌وحوش همین کارخانه صورت می‌گیرد که از جمله آن‌ها می‌توان به ساخت ۲۰۰ خانه برای کارگران اشاره کرد، خانه‌هایی که امروز به «چهارصد دستگاه» معروف هستند. نصرالله برزگر در این‌رابطه می‌گوید: «خانه‌هایی که آقای فاتح برای کارگران ساخت ۱۲۰  متری بود و در سال ۵۲-۵۱ قیمت کل آن‌را برای هر کارگر ۴ هزار تومان حساب می‌کرد و قسطی از حقوقش ماهی ۱۰۰ تومان کم می‌کرد. بعضی خانه‌ها هم ۲۴۰ متری بودند. قیمت خانه‌ها را واقعا ارزان حساب می‌کرد و اقساط آن هم طولانی مدت بود. لوله‌کشی آب آشامیدنی در سر هر کوچه نیز از دیگر کارهای او در چهارصد دستگاه است که او برای ما انجام داد.» ظاهرا دو خیابان به نام‌های ۶ دستگاه و ۸ دستگاه هم وجود داشته که مربوط به خانه‌های کارمندی می‌شده است. پس از این، ساخت‌وسازهای دیگری هم انجام می‌دهد که در یادداشتی دیگر به آن‌ها پرداخته خواهد شد.

 پیش از آنکه فاتح ترور شود، اعظم السادات روحی آهنگران(عضو فدائیان خلق) تلاش کرد در کارخانه جهان چیت استخدام شود تا اطلاعات ضروری را از وضع کارگران کارخانه و میزان سرمایه فاتح بدست آورد تا در نوشتن اطلاعیه بعد از ترور وی، استفاده شود اما موفق نشد و گفتند فعلاً کارگر زن استخدام نمی‌کنیم.

اعظم توانست در «کارگاه بافندگی خانوادگی» در محله چهارصددستگاه کرج که بسیاری از زنان کارگر آن نیز ساکن همین محله بودند کار بگیرد و بدین وسیله توانست از کارگرانی که فاتح را می‌شناختند، اطلاعات لازم را در باره او بدست آورد. 

اعظم السادات موفق شد از طریق پسر فاتح، شماره تلفن پدرش را بگیرد، سپس به منزل فاتح تلفن کرد و خود را وابسته به یک شرکت تبلیغاتی معرفی نمود و گفت طبق قرعه شما برنده تلویزیون شده‌اید و خلاصه آدرس خانه را بدست آورد.

اعظم السادات برای اینکه مشخص شود فاتح از چه اتومبیلی استفاده می‌کند در نخستین ساعات صبح، عروسک بزرگی را همانند طفلی زیر چادر در بغل می‌گرفت و منتظر خروج فاتح از منزل می‌شد. او بدین ترتیب توانست شماره پلاک بنز فاتح را یدست آورد و ساعات خروجش را مشخص کند.

با پی‌گیری اعظم السادات و یکی دیگر از فدائیان(مارتیک قازاریان)، معلوم شد فاتح یک روز در میان به دفتر کارخانه در خیابان حافظ و روز دیگر به کارخانه در کرج می‌رود.
...
عملیات ترور فاتح را، تیم نزهت السادات روحی آهنگران بعهده داشت. خود وی نیز اعلامیه پس از ترور را نوشت که بخشی از آن این بود:

«دادگاه انقلابی خلق، فاتح را به خاطر نقش‌پذیری ظالمانه‌اش در حق کارگران به مرگ محکوم کرد و فاتح خونخوار را به سزای عملش رسانید. در اردیبهشت سال ۵۰، هنگامی که دو هزار تن از کارگران جهان چیت تصمیم داشتند برای اعتراض به شرایط وحشتناک کار در کارخانه‌های محمدصادق فاتح یزدی پیاده بسوی تهران حرکت کنند، چندین کامیون ژاندارم با تفنگ‌ها و مسلسل‌های آمریکایی و اسرائیلی کارگران حق‌طلب جهان چیت کرج را در کاروانسراسنگی به گلوله بستند که در نتیجه آن ۲۰ تن از کارگران کشته شدند و چون فاتح سرمایه دار زالوصفت و به قول خلق کرج چشم راست شاه خائن، مسبب اصلی این جنایت بود، ناگزیر دادگاه خلق به اعدام وی رأی داد.»
... 
در عملیات برای اعدام فاتح، چهار یا پنج نفر شرکت داشتند. چریک‌ها نمی‌خواستند به غیر از فاتح احدی آسیب ببیند و مسؤولیت یکی از نفرات این بود که راننده وی را پیش از آسیب رسیدن به فاتح، از ماشین بیرون بیآورد و از خطر دور کند.

ضارب فاتح(فتحعلی پناهیان)، برادرزاده‌ی ژنرال محمود پناهیان، نظامی و وزیر جنگ فرقه دمکرات آذربایجان بود. البته در اسناد ساواک از قول اعظم‌السادات روحی آهنگران گفته شده که ضارب خشایار سنجری بوده‌است.

در مورد فتحعلی پناهیان، از قول زنده‌یاد دکتر غلامحسین ساعدی گفته شده: [آن] «جوان بیست و چند ساله... بچه عجیبی بود، سیانور هم در گوشه زبانش. همان بود که سرمایه‌دار گردن کلفت کرجی [فاتح] را کشت.» (شماره هفتم فصلنامه الفبا)
...
در زندان شاه یکی از زندانیان ساکن کرج که از قضا کارگر بود، می‌گفت. کشتن او درست نبود و روی رفقایش و بازاری‌ها بخصوص، تاثیر خوبی نداشت. می‌گفتند فاتح به شاپور غلامرضا باج نداد و وقتی هم از او برای جشن‌های ۲۵۰۰ ساله پول خواستند، عذر خواست.


‌حاصل ازدواج فاتح، پسری به نام محمود است که مهندس و مدیرعامل جهان‌چیت بوده و چند سال پیش فوت کرده است. او همچنین ۵ دختر داشته که علی‌رغم پرس‌وجوهای بسیار، نتوانستیم اطلاعاتی در موردشان کسب کنیم، جز این‌که دامادهایش دکتر نوابی، مهندس کاظم لاری، دکتر امین و مهندس افشاری بوده‌اند.


همنشین بهار


نظرات بینندگان
انتشار یافته: ۱
غیر قابل انتشار: ۰
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۲:۳۹ - ۱۳۹۹/۰۷/۰۱
0
0
کشتار کارگران جهان چیت کرج بوسیله ساواک و با برنامه ریزی و ارتباط حزب توده خائن با درون گروهی ساواک جنایتکار، برای ازبین مردان خدمتگذار به ایران مانند مرحوم مهندس محمد صادق فاتح یزدی بود
دوسال جند تیم چریک های فدایی خلق( چریک های فدایی منافع شوروی و روسیه فعلی و در جهت آسیب به ایران و از بین برنده ایرانیان خدمت گذار) با ساپورت و پشتیبانی مال اطلاعاتی و لجستیکی و ... شوروی و روسیه فعلی و حزب توده و ساواک برای ترور مرحوم مهندس محمد صادق فاتح یزدی تلاش کردند و برنامه ریزی.( این همه هزینه رو چه کسانی در اختیار گروه فدایی خائن قرار داد. همان کسانی که بهشتی ها و رجایی ها و باهنر های را ترور کردند)
و دست آخر موفق شدند که این مرد آزاده و انسان دوست و خادم به ایران و ایرانی را ترور کنند.

خدمات این آزاد مرد بزرگ در تاریخ ایران خواهد ماند و هیچوقت فراوش نخواهد شد
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان