کد خبر: ۱۹۰۶۶
تاریخ انتشار: ۰۱ شهريور ۱۳۹۹ - ۱۸:۳۸-22 August 2020
به چه سخنی غیبت گفته می‌شود؟
عصراسلام: با دقت در چند حدیث زیر عظمت گناه غیبت و برخی از حدود آن را می‌شناسیم:

نَوْفٍ الْبِکَالِیِّ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ یَا أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ عِظْنِی فَقَالَ.. إِلَی أَنْ قَالَ قُلْتُ زِدْنِی قَالَ اجْتَنِبِ الْغِیبَةَ فَإِنَّهَا إِدَامُ کِلَابِ النَّارِ ثُمَّ قَالَ یَا نَوْفُ کَذَبَ مَنْ زَعَمَ أَنَّهُ وُلِدَ مِنْ حَلَالٍ وَ هُوَ یَأْکُلُ لُحُومَ النَّاسِ بِالْغِیبَةِ

نوف بکالی گوید:امیرالمؤمنین صلوات الله علیه فرمود:از غیبت دوری کن زیرا خورشت سگان دوزخ است.سپس فرمود: ای نوف دروغ می گوید کسی که می پندارد که از حلال متولد شده است در حالی که(مرتب)گوشت مردم را به وسیله غیبت کردن می خورد.

أمالی صدوق ص٢٠٩

عَنِ الصَّادِقِ فِی حَدِیثٍ وَ لَقَدْ حَدَّثَنِی أَبِی عَنْ أَبِیهِ عَنْ آبَائِهِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ قَالَ مَنِ اغْتَابَ مُؤْمِناً بِمَا فِیهِ لَمْ یَجْمَعِ اللَّهُ بَیْنَهُمَا فِی الْجَنَّةِ أَبَداً وَ مَنِ اغْتَابَ مُؤْمِناً بِمَا لَیْسَ فِیهِ فَقَدِ انْقَطَعَتِ الْعِصْمَةُ بَیْنَهُمَا وَ کَانَ الْمُغْتَابُ فِی النَّارِ خَالِداً فِیهَا وَ بِئْسَ الْمَصِیر

امام صادق علیه السلام در حدیثی فرمودند: کسی که غیبت کند مومنی را در مورد چیزی که در او هست،خداوند هرگز بین آن دو در بهشت جمع نخواهد کرد وکسی که به چیزی که در او نیست او را غیبت کند، عصمت در بین آن دو قطع شده است وشخص غیبت کننده برای همیشه در آتش است که بد محل رفتنی است.

أمالی صدوق ص١٠٣

عَنِ الصَّادِقِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ قَالَ إِنَّ مِنَ الْغِیبَةِ أَنْ تَقُولَ فِی أَخِیکَ مَا سَتَرَهُ اللَّهُ عَلَیْهِ وَ إِنَّ مِنَ الْبُهْتَانِ أَنْ تَقُولَ فِی أَخِیکَ مَا لَیْسَ فِیهِ

امام صادق علیه السلام فرمود: همانا از جمله غیبت ها این است که در مورد برادرت چیزی را بیان کنی که خداوند بر او پوشانده بود وهمانا از جمله بهتان ها این است که در مورد برادرت چیزی را که در او نیست بگویی.

أمالی صدوق ص٣٣٧

عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَیَابَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ یَقُولُ الْغِیبَةُ أَنْ تَقُولَ فِی أَخِیکَ مَا سَتَرَهُ اللَّهُ عَلَیْهِ وَ أَمَّا الْأَمْرُ الظَّاهِرُ مِثْلَ الْحِدَّةِ وَ الْعَجَلَةِ فَلَا وَ الْبُهْتَانُ أَنْ تَقُولَ فِیهِ مَا لَیْسَ فِیهِ 

امام صادق علیه السلام فرمود:غیبت این است که در مورد برادرت آن چیزی را که خداوند بر او پوشانده است بیان کنی اما امور آشکار مثل تندخوئی وشتابزدگی غیبت نیست وبهتان این است که آن چیزی که در او نیست را بگوئی.

کافی ج٢ص٣۵٨

یَحْیَی الْأَزْرَقَ قَالَ قَالَ لِی أَبُو الْحَسَنِ مَنْ ذَکَرَ رَجُلًا مِنْ خَلْفِهِ بِمَا هُوَ فِیهِ مِمَّا عَرَفَهُ النَّاسُ لَمْ یَغْتَبْهُ وَ مَنْ ذَکَرَهُ مِنْ خَلْفِهِ بِمَا هُوَ فِیهِ مِمَّا لَا یَعْرِفُهُ النَّاسُ اغْتَابَهُ وَ مَنْ ذَکَرَهُ بِمَا لَیْسَ فِیهِ فَقَدْ بَهَتَهُ

یحیی گوید:امام کاظم علیه السلام به من فرمود:کسی که شخصی را پشت سرش یاد کند به چیزی که در او هست و مردم آن امر را می شناسند،غیبت نکرده است و کسی که او را یاد کند به چیزی که در او هست ولی مردم آن را نمی دادند،غیبت کرده است وکسی که او را یاد کند به چیزی که در او نیست،به او بهتان زده است.

کافی ج٢ص٣۵٨

عَنْ أَبِی ذَرٍّ عَنِ النَّبِیِّ فِی وَصِیَّةٍ لَهُ قَالَ یَا أَبَا ذَرٍّ سِبَابُ الْمُسْلِمِ فُسُوقٌ وَ قِتَالُهُ کُفْرٌ وَ أَکْلُ لَحْمِهِ مِنْ مَعَاصِی اللَّهِ وَ حُرْمَةُ مَالِهِ کَحُرْمَةِ دَمِهِ قُلْتُ یَا رَسُولَ اللَّهِ وَ مَا الْغِیبَةُ قَالَ ذِکْرُکَ أَخَاکَ بِمَا یَکْرَهُ

رسول الله صلی الله علیه و آله در وصیت به اباذر فرمودند:ای اباذر،دشنام دادن به مسلمان فسق است وجنگ با او کفر است و خوردن گوشت او از معاصی الهی است و حرمت مالش مانند حرمت خون اوست؛گفتم :ای رسول الله غیبت چیست؟فرمود:این است که برادرت را به چیزی که خوش نمی دارد یاد کنی.

أمالی شیخ طوسی ص۵٣٧

طبق روایات فوق،غیبت برادر مومن یا مسلمان در مورد اموری که خداوند بر او پوشانده است و ذکر اموری که او از ذکر آن کراهت دارد غیبت است ودارای مذمت و عقوبت های عظیمی است. لازم است از موارد گذشته توبه کنیم و آینده نیز هرگز به این معصیت آلوده نشویم. برای آگاهی از کسانی که غیبت آنها جایز است و نیز راه توبه از غیبت و مشاهده سایر مذمت ها و عقوبت های غیبت و لزوم رد غیبت و...به جامع أحادیث الشیعه ج ٢٠ص ۵١٨ تا ۵۴۴ مراجعه شود. 


مراحل توبه از غیبت

برای توبه از غیبت به روایت زیر که برای توبه از همه گناهان می باشد دقت کنید:

عَنْ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ أَنَّ قَائِلًا قَالَ بِحَضْرَتِهِ أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ فَقَالَ ثَکِلَتْکَ أُمُّکَ أَ تَدْرِی مَا الِاسْتِغْفَارُ الِاسْتِغْفَارُ دَرَجَةُ الْعِلِّیِّینَ وَ هُوَ اسْمٌ وَاقِعٌ عَلَی سِتَّةِ مَعَانٍ أَوَّلُهَا النَّدَمُ عَلَی مَا مَضَی وَالثَّانِی الْعَزْمُ عَلَی تَرْکِ الْعَوْدِ إِلَیْهِ أَبَداً وَ الثَّالِثُ أَنْ تُؤَدِّیَ إِلَی الْمَخْلُوقِینَ حُقُوقَهُمْ حَتَّی تَلْقَی اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ أَمْلَسَ لَیْسَ عَلَیْکَ تَبِعَةٌ وَ الرَّابِعُ أَنْ تَعْمِدَ إِلَی کُلِّ فَرِیضَةٍ عَلَیْکَ ضَیَّعْتَهَا فَتُؤَدِّیَ حَقَّهَا وَ الْخَامِسُ أَنْ تَعْمِدَ إِلَی اللَّحْمِ الَّذِی نَبَتَ عَلَی السُّحْتِ فَتُذِیبَهُ بِالْأَحْزَانِ حَتَّی یَلْصَقَ الْجِلْدُ بِالْعَظْمِ وَ یَنْشَأَ بَیْنَهُمَا لَحْمٌ جَدِیدٌ وَ السَّادِسُ أَنْ تُذِیقَ الْجِسْمَ أَلَمَ الطَّاعَةِ کَمَا أَذَقْتَهُ حَلَاوَةَ الْمَعْصِیَةِ فَعِنْدَ ذَلِکَ تَقُولُ أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ

شخصی در حضور امیرالمؤمنین صلوات الله علیه گفت:«أستغفر الله»؛امام فرمودند: مادرت به عزایت بنشیند، آیا می دانی طلب بخشش کردن از خداوند چیست؟ إستغفار و طلب مغفرت از خداوند درجه علیین است و آن اسمی است که بر شش معنی و منظور واقع می شود: اول ندامت و پشیمانی بر (اعمال) گذشته است و دوم عزم و تصمیم محکم بر ترک ابدی بازگشت به آن گناه است وسوم این است که حقوق مخلوقین را به آنها ادا کنی تا اینکه خداوند را ملاقات کنی درحالی که صاف و پاک باشی و هیچ تبعه وحقی بر گردنت نباشد و چهارم هر فریضه‌ای را که تباه کرده ای حق آن را ادا کنی و پنجم گوشت‌هایی که بر حرام روئیده است را با حزن، ذوب نمایی تا جایی که پوست به استخوان بچسبد و بین آن‌ها گوشت جدید بروید وششم درد طاعت رابه جسمت بچشانی همان گونه که شیرینی معصیت را چشاندی ودر این هنگام بگویی: أستغفر الله 

نکته:امیرالمؤمنین در حدیث کافی ج٨ص٣٨۵فرمودند: همانا ترک گناه آسان‌تر از طلب توبه است.به روشنی سختی جبران گناه از روایت نهج‌البلاغه روشن است.خوشا به حال کسانی که اهل تقوی هستند وخود را به گناه غیبت و غیره آلوده نمی‌کنند. 

عَنْ أَبِی ذَرٍّ عَنِ النَّبِیِّ فِی وَصِیَّةٍ لَهُ قَالَ یَا أَبَا ذَرٍّ إِیَّاکَ وَ الْغِیبَةَ فَإِنَّ الْغِیبَةَ أَشَدُّ مِنَ الزِّنَا قُلْتُ وَ لِمَ ذَاکَ یَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ لِأَنَّ الرَّجُلَ یَزْنِی فَیَتُوبُ إِلَی اللَّهِ فَیَتُوبُ اللَّهُ عَلَیْهِ وَ الْغِیبَةُ لَا تُغْفَرُ حَتَّی یَغْفِرَهَا صَاحِبُهَا

رسول الله صلی الله علیه و آله به اباذر فرمودند:از غیبت دوری کن زیرا غیبت از زنا شدیدتر است.گفتم چرایا رسول الله صلی الله علیه و آله؟ فرمود: زیرا شخصی زنا می کند پس به سوی خدا توبه می کند و خدا توبه او را می پذیرد در حالی که غیبت آمرزیده نمی‌شود تا اینکه طرف مقابل ببخشد و درگذرد.

أمالی شیخ طوسی ص۵٣٧

مشاهده می شود که چقدر امر گناه غیبت سخت است و لازم است خود را گرفتار نکنیم.چرا که بخشش گناه ما وابسته به بخشش شخص غیبت شده است.

دو حدیث بالا درباره توبه از گناه غیبت ذکر شد و برای کفاره آن که جدا از بحث توبه از غیبت است به روایت زیر دقت کنید:

عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ قَالَ سُئِلَ النبي مَا کَفَّارَةُ الِاغْتِیَابِ قَالَ تَسْتَغْفِرُ الله لِمَنِ اغْتَبْتَهُ کَلمَا ذَکَرْتَهُ

امام صادق علیه السلام فرمود:از رسول الله صلی الله علیه و آله سوال شد:کفاره غیبت چیست؟ فرمود:این است که برای کسی که از او غیبت کرده ای استغفار کنی هرچه که اورا یاد می کنی.

کافی ج٢ص٣۵٧

توبه از گناه با کفاره گناه تفاوت دارد، متأسفانه برخی این دو را با هم خلط کرده اند و گمان کرده اند که استغفار برای شخص غیبت شده برای آمرزش آن کافی است در حالی که توبه از گناه جدای از کفاره گناه است وهر دو باید انجام شود.

یکی از مثل هایی که اهل بیت علیهم السلام فرموده اند این است که«کما تدین تدان»یعنی «هر طور رفتار کنی با تو رفتار خواهد شد»
محاسن ج١ص١٠٧

لذا توصیه می شود کلیه شیعیان و محبین اهل بیت علیهم السلام را نسبت به کلیه مظالم از جمله ظلم غیبت مورد بخشش وحلیت قرار دهیم تا إن شاءالله آنها هم متقابلا مارا ببخشند واز عقوبت های عظیم آن نجات یابیم.

همانطور که صحابی جلیل القدر اهل بیت علیهم السلام یونس بن عبدالرحمن کلیه کسانی که در امیرالمؤمنین صلوات الله علیه نصیبی داشتند را درحلیت و گذشت از غیبت و...قرار داد (رجال کشی ص۴٨٨) برای این منظور خواندن دعای بسیار عالی ٣٩ صحیفه سجادیه به همه دوستان اکیدا توصیه می‌شود.


جامع احادیث الشیعه
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان