کد خبر: ۱۹۰۶۲
تاریخ انتشار: ۰۱ شهريور ۱۳۹۹ - ۱۷:۱۹-22 August 2020
می‌گویند بهمن شعله‌ور نوزده سال داشت که ترجمه‌ی خشم و هیاهوی فاکنر را به اتمام رساند.
عصراسلام: در دوران کارشناسی که این سخن را از زبان‌ها می‌شنیدیم یا حتی خودمان اینجاوآنجا می‌خوانیدم، نوعی حس خود‌کم‌بینی و عذاب وجدان گریبان‌ گیرمان می‌شد و درگیر این فکر می‌شدیم که سی چهل سال پیش، در همین مملکت علیرغم نبود امکانات امروزی مترجمی می‌زیسته که ترجمه‌ی خشم و هیاهوی فاکنر را در همان سنی که ما در دانشگاه مشغول طی مقدمات ترجمه‌ بودیم، به پایان رسانده‌ و حتی چاپ کرده است. 

حکایت شعله‌ور و ترجمه‌اش ای‌بسا برخی را در شروع ترجمه نیز جسورتر می‌کرد، و با این منطق که اگر کسی بدون امکانات می‌تواند در نوزده‌سالگی فاکنر را ترجمه کند، ما چرا نتوانیم فلان نویسنده متوسط را که در سخت نویسی به گردپای فاکنر هم نمی‌رسد، به زبان خودمان برگردانیم؟ برای اینکه شهرت ماجرای ترجمه فاکنر در ۱۹ سالگی را دریابید کافی است نگاهی بکنید به سایت انتشارات نگاه که در آن می‌خوانیم:

شاید یک جمله برای بیان اعجوبه و نابغه بودن این شخص کافی باشد:

بهمن شعله‌ور در سنین هجده و نوزده‌سالگی خشم و هیاهو ویلیام فاکنر و سرزمین هرز تی. اس. الیوت را به فارسی برگرداند.

اما ظاهراً این تمام ماجرا نیست. در کتاب ی‍ک‌ گ‍ف‍ت‌ و گ‍و: ن‍اص‍ر ح‍ری‍ری‌ ب‍ا ن‍ج‍ف‌ دری‍اب‍ن‍دری‌ از پشت پرده‌ی این ماجرا نیز ردی می‌توان دید: «روی جلد این کتاب نوشته "ترجمه‌ی بهمن شعله‌ور" ولی این تمام حقیقت نیست.» 

در پاسخ به سؤال حریری که تمام حقیقت چیست؟ دریابندری می‌گوید: «ترجمه‌ی شعله‌ور به دست شخص دیگری جمله به جمله با اصل مقابله و اصلاح‌شده بود، به‌طوری‌که سهم اصلاح‌کننده از سهم مترجم بیشتر بود که کمتر نبود.» این شخص دیگر کسی نیست جز منوچهر انور، یکی از ویراستاران انتشارات فرانکلین. 

خود انور در مصاحبه با سیروس علی نژاد نیز می‌گوید: «وقتی ترجمه را مقابله کردم، دیدم ای‌دل‌غافل، پر از اشکال است. گفتم آقاجان، بیا اینجا.» ظاهراً این روند ویرایش رمان با همکاری انور و شعله‌ور حدود یک سالی زمان می‌برد. 

درنهایت قرار می‌شود رمان چاپ شود و در مقدمه‌ای هم این فرآیند و نقش مهم ویراستار در شکل‌گیری و تصحیح ترجمه تأکید بشود اما درنهایت رمان بدون این مقدمه چاپ می‌شود. و این‌گونه افسانه‌ی ترجمه‌ی فاکنر در نوزده (به گفته‌ی انور هفده‌سالگی) شکل می‌گیرد. 

این روایت اهمیت نقش ویراستار در شکل‌گیری ترجمه‌ی مترجمان تازه‌کار را به‌خوبی نشان می‌دهد. نقشی که این روزها گویی در خلال شتاب زندگی مدرن به فراموشی سپرده‌شده است و این خود یکی از دلایل مهم نامفهومی و بی‌معنایی ترجمه‌هایی است که در بازار امروز کتاب زیاد به چشم می‌خورند. 


کانال آلترناتیو/ مطالعات ترجمه
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان