کد خبر: ۱۹۰۳
تاریخ انتشار: ۳۰ ارديبهشت ۱۳۹۷ - ۱۹:۱۲-20 May 2018
ماجرای پُر غصه و فرسوده کننده حجاب اختیاری و حجاب اجباری، دامنه ها و ابعاد و بازیگران بسیار دارد.
نمیشود انکار کرد که یکی از پُر رجوع ترین و تاثیر گزارترینِ این بازیگران،شخص مسیح علینژاد و صفحه شخصی اوست.

 تحلیل محتوایی ویدیوهای ارسال و منتشر شده برای او در صفحه اش،یک نکته قابل تامل را می نمایاند.این نکته، بسامد بالای ویدیوهاییست که حاکی از درگیری قشرهای نامعقتد به حجاب(فعال کمپین چهارشنبه های سفید)و قشرهای معتقد به حجاب(به عنوان معترض و متذکر و آمر و ناهی به حجاب)است.در این دست ویدیو ها ،اتفاقا خبری از گشت موسوم به ارشاد نیست. بلکه،محوریت با نزاع خودِ همین دو دسته از مردم،در بین تنوع های دیگر مردم است.

مردان یا زنانی که به یک زن بدون روسری،حمله میکنند،یا ناسزا میگویند،یا تهدید به توبیخ و اطلاع و دستگیری میکند، یا با زبانی نرم یا محکم،توصیه و دعوت به رعایت حداقل حجاب(=به مثابه قانون)میکنند.زنانی که در پاسخ، محترمانه یا نامحترمانه،آرام یا پرخاشگرانه،به متذکر خودمی تازند.این ویدیوها واجد برخی نکات زیر است؛

الف- ماجرای حجاب،آنقدر فربه شده که نه فقط از مصادر حاکمیتی،بلکه در میان خودِ دو دسته از مردم، مایه ای برای درگیری و بگو مگو شده است.دسته ای که معترض و عاصی به نظم موجود است که از نظر او ناعادلانه است،دسته ای که قاىٔل به تذکر و امر و نهی این رفتار(به عنوان تکلیف امر به معروف و نهی از منکر خود)هست و بعضا حمایت نهاد حاکمیت از اندیشه و روش خود را به رخ طرف مقابل میکشد.در این بین،در هر دو سوی باور و انکار،جزء کوچک پوشش و حجاب،در قامت کلیت دینداری و عیار شریعت و مومنانه زیستن،نشسته است.

ب- دسته ی نامعتقد به حجاب، گروه دخالتگرِ مقابل خود را اندامی از تنِ قدرت می بیند.یعنی گمانش و تصورش و بیانش،در برابر گیر و تذکر های طرف مقابل،این است که «شما»(یعنی حکومت دینی) خسته مان کردید. نفس مان را گرفتید و ... . در این پاسخ ها،احتمال اینکه چه بسا طرف مقابل، مستقل و حتی منتقد قدرت باشد،یا اینکه صرفا از موضع فهم دینی اش(که پوشش شرعی سر در آن از پایه های دینداری ست) یا احساس تکلیف اش، متعرض است،به طرز حداکثری ای غایب است.جنس بگو مگو ها در این موقعیت،دیدنِ بیشک طرف مقابل،به مثابه نماینده ای از قدرت است.

ج- تذکر و تنبه از جانب جامعه دینداران هم جنسی قدرت مآب دارد. اولا این دسته ی خاص و حتی اقلی (که به هیچ وجه تمامی جامعه دینداران را نمایندگی نمی کنند) از چنان موضعی امر و نهی میکنند که واضح است که متکی و دلگرم به قدرت همنظر است. دوما، «تکلیف شرعی» امر و نهی شان، در استدلال به رنگ «قانون» موجه میشود. یعنی امر و نهی دیندارانه شان،نه مثلا از موضع هدایت، نه از موضع دلسوزی گناه،نه از موضع دعوت و دیالوگ،بلکه به استناد به «قانون» است.این وضعیت،خودش تجسمی از همان نقد « تقلیل امر دینی و الهی به امر قانونی و حاکمیتی و زمینی» است. این دسته ی دینداران،معترضند که حداقل حجاب را رعایت کن،چون در این کشور،این موضوع «قانون است». طرف مقابل هم میگوید من به این «قانون» اجباری(نه  رفتار و التزام شرعی) باور ندارم. یا مثلا «قانون» اجباری عادلانه ای نیست و ....  گویی این دسته از دینداران، خود را نه مکلفِ به احساس تکلیف دینی،بلکه متذکرِ حامی قدرت و قانون می یابند. به عبارت دیگر،فضا و اتمسفر خصوصا از جانب تذکر دهنده ها، برای استدلال دخالتشان، دادگاهی و قضایی ست تا دینی و معنوی.

د-ویدیوها و انتخاب شان از جانب تیم مسیح علی نژاد، آشکار یک پیام را دنبال و تلقین میکنند. اینکه توی معترض به حجاب اجباری، تنها طرف قدرت نیستی. اینکه مشت و فریادت،صرفا به جانب اصحاب قدرت نباشد.گیر جای دیگری هم هست.طیف اکثریت دینداران(که بیشک هوادار و سمپات قدرت دینی حاکم هم هستند) هم، مقابل تو اند. مدافع اجبار بر تو و حامی سیاست حاکمیت اند.شکاف بزرگ و گسست پُر نشدنی ای بین تو و آنهاست.شکافی که جانمایه ی اختلافش،گاها اصلِ امر دین ست. دین است که چنین دیندارانِ(تعمیم دهنده به همه دینداران)فضول و گستاخ و دخالتگری تربیت میکند که اکنون دست در دست قدرتِ محبوبشان،مقابل تو بایستند و اکراه بر تو را مجاز کنند. چنین تزریق حس تقابل و خصومت و فاصله ای، چنین کلیشه سازی ای از جامعه متنوع و متکثر دینی که خیلی هایشان در دایره این تصویر قرار نمی گیرند،کمترین تاثیر مخربش، تراکم عقده ها و عصبیت ها و کینه ها و تفرقه هاست. خصوصا میان جامعه ناباورمند،نسبت به هر یک از نفرات جامعه ی دینی که از ظن کلیشه شده ی او، همه همنظر و متعرض اویند. در این سو نیز،همه ی ناباورمندان و روسری بَرداران،  کینه مند و عامل و مزدور دشمن و ضد خدا و اهل پرخاش و ستیز اند. تعداد بالای انتشار این ویدیوها،خواسته یا ناخواسته، هیزمی بر آتش این گسست و گسل ها و بی تفاهمی های اجتماعی اند.

علی هاشمی
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
رنگ خدا
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
پنجره
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان