کد خبر: ۱۸۹۲۵
تاریخ انتشار: ۲۷ مرداد ۱۳۹۹ - ۰۳:۱۱-17 August 2020
سیداحمد فردید پانزده شانزده سالی پس از پیروزی انقلاب اسلامی در قید حیات بود. "واقعیت" این است که پس از پیروزی انقلاب اسلامی علیرغم اینکه فردید انقلاب اسلامی را تائید و از جوانان و روحانیون انقلابی اعلام حمایت می نمود در نظام برآمده از انقلاب یعنی جمهوری اسلامی علاوه بر اینکه همچون دوره رژیم گذشته هیچگاه متصدی هیچ پست و مقام و منصبی نگردید حتی از بازگشت وی به تدریس در دانشگاه جلوگیری شد
!(1) با قطعیت می توان گفت فردید در سالهای پس از پیروزی انقلاب اسلامی هم تا آنجا که از او برمی آمد همچنان به دنبال مفری برای سخن گفتن و حرف زدن بود و البته به تدریج هر چه بیشتر راه ها بر وی بسته شد.

 اینکه حقیقت نسبت فردید با رژیم گذشته و متعاقبا انقلاب اسلامی و از آنجا جمهوری اسلامی چه بود فعلا از حد این نوشته و نگارنده آن خارج است، در اینجا موضوع بحث ما "واقعیت" آنچه که فردید در پس از پیروزی انقلاب اسلامی در ارتباط با نظام برآمده از آن عملا انجام داد، است. در این ارتباط موارد زیر را می توان فهرست نمود:

1 – سلسله سخنرانی های 1358 تا 1361 که به دعوت انجمن اسلامی دانشکده ادبیات دانشگاه تهران در همین دانشکده آغاز می شود و پس از چند بار تغییر محل برگزاری جلسات سرانجام بر اثر تضییقات بوجود آمده در مهر 1361 خاتمه می یابد.

2 – فردید برای انتخابات مجلس خبرگان قانون اساسی در سال 1358 و متعاقبا انتخابات مجلس شورای اسلامی در سال 1359 خود را نامزد می کند که با توجه به اینکه هیچیک از گروههای ذی نفوذ پشتیبانی موثری از او بعمل نمی آورند در هیچکدام موفقیتی بدست نمی آورد. البته فردید انتقاد اساسی به پیش نویس قانون اساسی داشت و نظر خود در این ارتباط را کتبا به مجلس خبرگان منعکس نمود.

3- در طول این سالها فردید سه بار سعی می کند به تدریس در دانشگاه باز گردد. بار اول در سال 1361 در فوق لیسانس دانشکده ادبیات دانشگاه تهران که با فشار مقامات وقت وزارت علوم نیمه کاره تعطیل می شود. بار دوم در سال 1365 و بارسوم در سال 1368 که فردید از یکی از اساتید دانشکده الهیات دانشگاه تهران می خواهد برای وی در آنجا درسی بگیرد که آن استاد پیشنهاد می کند که استاد فردید درس خود وی را عهده دار شود که موضوع با مخالفت یکی دیگر منتفی می شود.

4 – دو بار برای پخش از تلوبزیون سلسله سخنرانی هائی از فردید ضبط می شود یکی گویا یک جلسه ضبط و پخش می شود جلسه دوم ضبط اما پخش نمی گردد و کار ادامه نمی یابد. مورد دوم سلسه سخنرانی های "غرب زدگی و بحران حوالت تاریخی آن" است که در سال 63 در 28 جلسه ضبط می شود اما سرانجام صدا و سیما از پخش آنها خودداری می کند. گویا یک مورد سخنرانی رادیوئی نیز در سال 1359 از استاد پخش شده است. نوار یک مصاحبه رادیوئی نیز در دست است که نگارنده نمی داند نهایتا پخش شده است یا خیر.

5 – مصاحبه ای هم در سال 1365 توسط کیهان فرهنگی با استاد فردید بعمل آمده که نهایتا منتشر نشده است.

6 – یک سلسله سخنرانی در سال 1365 در دانشکده حقوق دانشگاه تهران که چند ماه ادامه می یابد.

7 – فردید چند مورد معدود سخنرانی نیز در کنگره ها و سمینارهای رسمی داشته است. لازم به ذکر است با گذشت زمان با وجود تمایل استاد  از دعوت وی برای سخنرانی در اینگونه مجالس تا حد زیادی استنکاف می شده است.

8 – حضور فردید در محافل غیررسمی در پس از پیروزی انقلاب اسلامی نوعا مربوط به جلساتی بوده که پس از تعطیلی جلسات سخنرانی در سال 1361 گویا به مدت دو سال با حضور چند نفر از جوانانی که در اطراف استاد جمع شده بودند تشکیل می شده است. (1) البته افرادی با تمایلات فکری گوناگون جلسات خصوصی تری هم با استاد داشته اند.(2)

می بینیم که استاد فردید پس از پیروزی انقلاب هم نه تنها همچون گذشته هیچ پستی و سمتی نداشته بلکه هیچگاه حتی برای شرکت در جلسه ای رسمی که منجر به اتخاذ تصمیماتی هم بشود حضور نداشته است بعلاوه از تدریس در دانشگاه هم منع و از پخش سخنرانی های ضبط شده وی نیز خودداری شده است!

البته نگارنده نمی خواهد تاثیر فردید بر اشخاص و جریانهای فکری و از آنجا وجه عملی افکار وی را انکار کند اما "واقعیت" غیرقابل انکار این است که فردید در بعد از پیروزی انقلاب اسلامی هم تنها به سخن گفتن پرداخته و عامل یا حتی مباشر هیچ عملی نبوده است. به این ترتیب پرسش اصلی در مورد "واقعیت" نسبت فردید با حکومت این است که وی در سخنان خود دیگران به چه اعمالی دعوت می نموده است.

1 – البته ممکن است مواردی بوده باشد که نگارنده از آن بی اطلاع است. مرحوم علی ابوالحسنی در مقدمه ای که برای "مشروطه در رابطه آن با دفع فاسد به افسد" نگاشته مدعی شده که:"دکتر فردید نیز از کسانی بود که گاه همراه برخی از دوستانش صبح جمعه به خانه لنکرانی می آمد" در حالیکه از دوستان فردید کسی به این مساله اشاره ای نداشته و خود استاد در جائی گفته است که یکبار بدنبال دعوتی مصرانه به آنجا رفته است. برخی نیز فردید را موسس گروه کامفراص (کانون مبارزه با فراماسونری و صهیونیسم) معرفی کرده اند در حالیکه به گفته اطرافیان فردید این گروه از استاد برای شرکت در یکی از جلساتشان دعوت نموده بوده اند که استاد پس از بازگشت در مورد ماهیت آنان ابراز تردید کرده بوده است.

2 – مثلا دکتر سیدجواد طباطبائی را فردید خود به منزلش دعوت نموده و چند جلسه ای با هم داشته اند که بگفته خود طباطبائی نهایتا دعوایشان می شود. فردید حتی سروش را هم به منزلش دعوت کرده و جلسه ای داشته اند. در عین حال پیام فضلی نژاد از سردار محمدزاده نقل کرده که جلسات شبانه ای با فردید داشته اند. دکتر مهدی صادقی فرزند مرحوم آیت الله خلخالی نیز می نویسد که ملاقاتی بین پدرش و فردید ترتیب داده است. 

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان