کد خبر: ۱۸۶۹۴
تاریخ انتشار: ۱۸ مرداد ۱۳۹۹ - ۰۸:۵۹-08 August 2020
کل من علیها فان
عصراسلام: بدرالزمان قریب، یا بقول خود او و بعضی نزدیکانش بدری قریب، درگذشت. بار هستی دنیوی را فروهشت و از رنج و تعب آن آسود. به شهری غریب سفر کرد، هرچند که او گویا مانند مانویان زندگی این جهان را غربت می‌شمرد. دوستان و همکاران و شاگردان نزدیکتر او بهتر از بنده در روزهای آینده از فضایل او سخن خواهند گفت. در وضع فعلی و حمله بی‌وقفه کرونا احتمالا مجلسی منعقد نخواهد شد و تشییع او نیز احتمالا متعذر خواهد بود. به همین سبب، در همین باصطلاح فضای مجازی، بعنوان شاگرد او، باختصار درباره او چیزی می‌نویسم و یادی از او می‌کنم.

زمانی که بنده و همدرسانم به دانشگاه تهران آمدیم، قریب حالی بیمارگونه داشت و این بیماری در همان دوره تحصیل ما کم‌کم بیشتر شد، چنانکه درس او را تعطیل کرد و مدتی روانه بیمارستانش کرد. بنابراین، درس او ناتمام ماند. در نیمسال بعد که بهبودی در حال او پیدا شد، نزد او متون مانوی به زبان پهلوی اشکانی را خواندیم. در کار خود استاد بود. بر متنها مسلط بود و صاحب اجتهاد شخصی بود، هر نظری را آسان نمی‌پذیرفت و اعتدال و پختگی در تدریسش نمایان بود. همین تسلط را به گواهی شاگردان قدیم‌تر از ما در فارسی باستان داشت. با عقاید مانوی، یا لااقل مانویت ایرانی، نیز خوب آشنا بود و چند مقاله هم که در این باره نوشته این سخن بنده را تایید می‌کند. 

آنچه مخصوصا در تدریس و تتبع او، علاوه بر معلوماتش، به نظر بنده ارجمند بود همین اجتهاد و اعتدالش بود. این قدر که بنده دیدم، هیچ ندیدم که در برابر نظرها و آراء تازه از خود "آنتوزیاسم" نشان دهد. این را چند بار به چشم خود دیدم. وقتی استادان جوان، که در زمره شاگردان او بودند، در کنفرانسها یا مناسبتهای دیگر نظر تازه‌ای را با اعجاب و تحسین تلقی می‌کردند و نظر او را میخواستند، با آن خنده همیشگی می‌گفت: "حالا باید دید"، یا "باید بیشتر فکر کرد" و مانند اینها.

اما بنده کمتر به او نزدیک بودم و البته به اندازه شاگردان و دوستان نزدیک او شایستگی سخن گفتن درباره او را ندارم. مخصوصا درباره میراث او در تتبعات و تحقیقات سغدی، که او خود از استوانه‌های آن بود،  اینجا نه جای سخن گفتن است و نه بنده در آن باب صاحب صلاحیتم. آشنایان به آن زبان در آینده درباره آن داوری خواهند کرد. این قدر را در نهایت تاثر و تاسف برای این نوشتم که یادی کرده باشم از دانشمندی که بر بنده سمت استادی داشت و چندین تن از استادان رشته فرهنگ و زبانهای باستانی ایران پروردگان و برکشیدگان او بودند. یادش گرامی باد.

نویسنده: سید احمدرضا قائم‌مقامی
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها