کد خبر: ۱۸۵۷۱
تاریخ انتشار: ۱۲ مرداد ۱۳۹۹ - ۱۸:۵۸-02 August 2020
تهران یکصد و پنجاه سال پیش شامل محدوده دارالخلافه می‌‌شد با محله‌های عودلاجان و چاله میدان در شرق ، بازار در جنوب و محله سنگلج در غرب آن که امیریه امروز هم بخشی‌ از همان محله سنگلج است.
عصراسلام: حدود سالهای ۱۳۲۰ بخش بزرگی از محله سنگلج که شامل باغ بزرگی می‌‌شد واقع در جنوب دروازه باغ ملی‌ و شمال محله درخونگاه تبدیل به تنها پارک عمومی شهر تهران شد و به همین دلیل به آن پارک شهر گفته می‌‌شد. 

کم کم خیابان بندی این باغ بزرگ که درختان میوه بسیاری هم داشت شروع شد و چندین میدان ساده هم احداث شد که بزرگترین آنها در محلی بود که چند ساختمان یک طبقه بزرگ با تعدادی امکانات رفاهی در آن ساخته شده بود . برای تشویق مردم به گردشگری برنامه‌های گوناگونی در پارک اجرا می‌‌شد و از آن‌جمله بود نواختن موزیک بوسیله دسته موزیک ارتش و نشان دادن فیلم‌های آموزشی در فضای باز در باره استفاده درست از د د ت و یا نحوه تمیز نگهداشتن قسمتهای مختلف منزل که بیشتر شب‌های جمعه اجرا می‌‌شد .

در سالهای دهه ۳۰ جشن‌های بزرگی هم در این پارک برگزار می‌‌شد که از مهمترین آنها "گاردن پارتی" است که تقلید مضحکی بود از مشابه فرنگی آن و از برنامه‌های متنوع آن باید به خیمه شب بازی، مسابقات مختلف که گاهی‌ جنبه قمار هم داشت، اجرای موسیقی و تئاتر روحوضی و ارائه انواع و اقسام خوراکی‌ها اشاره کرد.

کم کم دیوارهای اطراف پارک به ارتفاع کم ساخته شد و بقیه ارتفاع آنرا با نرده‌های آهنی و دربهای نرده ای‌ ساختند بطوریکه به منظره زیبای پارک از بیرون لطمه‌ای‌ نزده باشد . دیوارها موجب شد چهار خیابان اطراف پارک به نام‌های ورزش در شمال، بهشت در جنوب، خیّام در شرق و شاپور در غرب موقعیت بهتری پیدا کنند .

دانش آموزان دبیرستان‌های پسرانه تهران به مرور زمان کاربردهای دیگری برای پارک شهر ابداع کردند که یکی‌ حضور شبانه روزی آنهاست که بلافاصله پس از تعطیلات نوروزی شروع می‌‌شد، فزونی میگرفت و از اوایل خرداد ماه کاهش پیدا میکرد . انهائی که در این مدت به پارک می‌‌آمدند بیشتر وقتشان صرف مطالعه فردی یا گروهی می‌‌شد برای گذراندن امتحانات آخر سال و کمتر بازیگوشی می‌کردند (البته مشابه این کارها در خیابان پاستور و بلوار آب کرج هم انجام میگرفت که داستان خودش را دارد). از پی‌ آمدهای ناشی‌ از این تجمع پیدا شدن سروکله فروشندگان سیاری بود که بیشتر خوراکی می‌‌فروختند .

بچه‌ها، کاربرد فصلی دیگری هم از پارک شهر داشتند ولی این یکی‌ در خارج از پارک و در پیاده رو شرقی (خیابان خیّام) برگزار می‌‌شد. همه ساله هزاران دانش آموز از دبیرستانهای پسرانه تهران با هدف فروش کتابهای سال گذشته و خرید کتابهای سال آینده از اوایل شهریور ماه به این محل می‌‌آمدند و به شکل گرفتن این بازار کتاب کمک می‌‌کردند.

بیشتر معاملات شهریور ماه شامل کتابهای سیکل اول متوسطه و یا دروس عمومی سیکل دوم می‌‌شد و از هفته دوم مهر ماه کتابهای رشته‌های تخصصی‌ ( ادبی ، ریاضی و طبیعی ) خرید و فروش می‌‌شد تا نیمه مهر که جمعیت فروکش می‌‌کرد و پیاده رو شکل عادی پیدا می‌‌کرد . از پیامدهای این پدیده تعداد انگشت شماری از همین دانش آموزان بودند که ضمن فروش و خرید کتابهایشان به فروش خوراکیهای مختلف می‌‌پرداختند و برای خود و خانواده‌شان کسب درآمد می‌‌کردند (مزه فراموش نشدنی ساندویچ تخم مرغشان پنجاه سال است که در دهان من جا خوش کرده است) .

تنوع محصول، سلیقه مشتری و قدرت خرید آنروز‌ها هم مفهوم و کاربرد داشت . همیشه تعدادی بچه‌های پولدار بودند که حاضر میشدند برای تمایز بین خود‌شان و دیگران پول بیشتری بدهند مثلا کتاب انگلیسی "دایرکت متد" نام داشت که هم در ایران چاپ می‌‌شد و هم در خارج و این گروه برای چاپ لندن آن به راحتی دو برابر می‌‌پرداختند و ما ضمن سعی‌ کامل برای سالم نگهداشتن کتابهای درسی مان در طول سال ، از انجام خرید و فروش کتابهای لوکس و کمیاب هم درامد خوبی داشتیم ، یادش گرامی‌.

حمید رزاقی
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها