کد خبر: ۱۸۴۴۸
تاریخ انتشار: ۰۷ مرداد ۱۳۹۹ - ۱۲:۱۳-28 July 2020
استان آذربايجان غربي از نظر طبيعي و تاريخي از مناطق برجسته ايران است.
عصراسلام: آذربايجان را با توجه به پيشينه تاريخي کهن اش، در زبان هاي مختلف به نام هاي گوناگون کمابيش مشابهي ناميده شده است. آذربايجان غربي از نظر جغرافيايي بين ۳۵ درجه و ۵۸ دقيقه تا ۳۹ درجه و ۴۷ دقيقه پهناي شمالي و ۴۴ درجه و ۲ دقيقه تا ۴۷ درجه و ۲۳ دقيقه درازاي خاوري قرار گرفته است. 

اين منطقه يکي از مناطق مستعد کشاورزي و هم چنين يکي از کانون هاي مهم صنايع دستي ايران است. صنايع استان آذربايجان غربي در زمينه هاي مواد معدني و مواد اوليه موجود دراستان بر پا شده اند. دراين استان انواع فرش، گليم، پارچه هاي دستي و صنايع چوبي تزييني توليد مي شود و علاوه بر آن کارگاه هاي مختلف صنعتي نيز درسطح استان مشغول به کارهستند. 

پيشينه تاريخي و سابقه کهن فرهنگي استان، سبب وجود اماکن تاريخي، مذهبي و فرهنگي بسياري در منطقه شده و جاذبه هاي گردشگري منطقه را افزون نموده است. برخي از جاذبه هاي طبيعي اين منطقه نيز از ويژگي‌هاي منحصر به فردي برخوردارند که در مجموع همراه با جاذبه هاي تاريخي, فرهنگي و اجتماعي, ديدني هاي منطقه آذربايجان غربي را تشکيل مي دهند.

درياها

پرآوازه ترين جاذبه گردشگري استان آذربايجان غربي درياچه اروميه است که بزرگ ترين درياچه داخلي ايران و بزرگ ترين آبگير دايمي آسياي غربي به شمار مي آيد. درياچه حسن لو، تخت سليمان و درياچه يادگار لو نيز از ديگر درياچه هاي منطقه هستند که اهميت آن ها به اندازه درياچه اروميه نيست. مساحت تالاب هاي استان را بيش از ۷۰۰ کيلومتر مربع تخمين مي زنند که برخي از آن ها داراي آب شيرين و برخي شورهستند. اين تالاب ها زيستگاه مناسبي براي انواع پرندگان به حساب مي آيند و بيش از ۱۴۰ نوع پرنده آبزي در آن ها مشاهده شده است. 

تالاب هاي استان آذربايجان غربي در اطراف مهاباد، نقده، ماکو، خوي، سلماس قرار دارند. اسامي اين تالاب ها و مرداب ها به تفکيک شهرستان عبارتند از: تالاب هاي شيطان، يادگار لو، جهود آباد، نيزار گرده قيا و حسنلو به وسعت ۱۴۸۰ هکتار در اطراف نقده. تالاب هاي آق گل، عشق آباد، قره بلاغ، ياريم قيه و ساري سو کوچک به وسعت 5966 هکتار در اطراف ماکو. تالاب قره گل و يسريل آباد به وسعت 460 هکتار در اطراف مياندوآب.

استان آذربايجان غربي بنا بر موقعيت رودخانه اي خود که در بالا گفته شد، داراي سدهاي زيادي است. مردم اين استان براي استفاده از آب رودخانه ها و مانداب ها، درطول تاريخ، بارها تاسيسات و سدهاي متعددي را بر جريان هاي آبي احداث کرده اند. برخي از اين سدها عبارتند از: سد بوکان، سد انحرافي نوروز مياندوآب، سد مهاباد، سد انحرافي يوسف کندي، مانداب هاي کنار رود ارس و برکه هاي اطراف درياچه اروميه که هر کدام از آن ها جلوه هاي زيبايي دارند و پناهگاه خوبي براي حيات وحش به شمار مي آيند. وسعت قابل محاسبه اين آب بندها ۵۸۹۵ هکتار است و انواع حيوانات مخصوصا پرندگان در آن‌ها زيست مي کنند. اين مانداب ها داراي امکانات ماهي گيري، شکار پرندگان و ساير حيوانات آبزي هستند و زمينه هاي مناسبي را جهت ديدار علاقه مندان طبيعت فراهم آورده اند.

گردشگری

ژئوتوريسم که در ابتدا گردشگري زمين شناسي ناميده مي شد در آخرين مطالعات محققان «گردشگري جغرافيايي» نام گرفته است که مفهوم آن بازديد و بهره برداري از جاذبه هاي جغرافيايي بدون لطمه زدن به طبيعت معني شده که مفهومي فراگيرتر و گسترده تر از پيش داشته و دامنه وسيعي را در بر مي گيرد. بازديد از جاذبه هاي جغرافيايي که يکي از مهم ترين آن ها جاذبه هاي ژئومورفولوژي و زمين شناسي است; امروزه يکي از شاخه هاي اصلي ژئوتوريسم را تشکيل مي دهد. 

سرزمين آذربايجان در دوره ترشياري (دوران سوم زمين شناسي) تحت تاثير فشارهاي وارده بر قفقاز و ترکيه قرار گرفت که اين امر سبب پيدايش شکاف ها و گسله هايي در اين ناحيه شده است. وجود آب هاي گرم معدني در آذربايجان غربي نشان گر آن است که اين منطقه در گذشته از کانون هاي فعال آتشفشاني بوده و اکنون دوره خاموشي خود را سپري مي سازد، از جمله اين چشمه هاي آب گرم مي توان آب گرم ايستي سو و سوط را نام برد.

درياچه اروميه يکي از شگفت انگيزترين جاذبه‌هاي ژئوتوريستي استان آذربايجان غربي است که از ويژگي هاي منحصر به فردي برخوردار بوده و خاصيت هاي درماني و طبيعي بسياري دارد. به طور کلي بخش شمالي منطقه آذربايجان يکي از مراکز بزرگ حرکات دروني زمين و لرزش هاي شديد است. حوالي اروميه چنان نظم طبقات به هم ريخته که طبقات رسوبات جديد از محل اوليه پرتاب و به ارتفاع قابل ملاحظه اي بر رسوبات عهد اول (پر کامبرين) جاي گرفته است. 

مواد اوليه توليد کننده ي خاک و عوارض پستي و بلندي بيش از ساير عوامل خاک شناسي، در توليد خاک هاي آذربايجان شرقي و غربي تاثير داشته است. توزيع انواع خاک ها بستگي زيادي به عوامل خاک شناسي دارد. در نواحي باختر درياچه اروميه عوامل آب وهوا نيز بيش از ساير نقاط آذربايجان غربي در توليد خاک هاي مربوطه موثر بوده است. خاک هاي حوزه آبگير رودخانه ارس در شمال و ارتفاعات شور بلاغ در باختر و جنوب باختري و کوه هاي ميشو داغ در جنوب و جنوب خاوري را شامل مي شود.

خاک جلگه و دشت ها و نواحي اطراف رودخانه از مواد رسوبي رودخانه اي تشکيل شده است و از اين قبيل جلگه ها مي توان پلدشت، ماکو و خوي را نام برد. خاک هايي که منحصرا در اين قسمت از استان به مقدار زياد يافت مي شوند عبارتند از: خاک هاي ليتوسل متشکل از خاک هاي خروجي در ناحيه خاک هاي براون و سيروزم - خاک هاي چمني مرطوب، خاک هاي چسنات و خاک هاي ليتوسل آهکي در ناحيه خاک هاي بياباني و سيروزم. 

منطقه حوزه درياچه اروميه به خصوص اراضي اطراف درياچه که متشکل از خاک هاي باتلاقي شور، رسوبي شور و خاک هاي شور قليايي است، از ساير مناطق آذربايجان متمايز است. تشکيلات گچي و نمکي واقع در حوزه هاي آبده رودخانه هاي واقع در خاور و شمال درياچه توام با مواد رسوبات قرمز هم چنين تاثير آب شور درياچه در زمين هاي اطراف درياچه که احتمالا قسمتي از آن ها (جلگه زرينه رود و مهاباد) زماني زير آب درياچه بوده اند، مجموعا در توليد اين خاک ها تاثير داشته است. چون جلگه هاي زرينه رود و مهاباد و اروميه از مواد رسوبي مي باشند، لذا نقاطي که تحت تاثير آب درياچه واقع نشده اند و سطح آب زير زمين آن ها در عمق مناسبي قرار دارد از بهترين خاک هاي ناحيه به شمار مي‌آيند. 

بعد از زمين هاي شور و باتلاقي کنار درياچه به سمت تراس هاي مرتفع و ارتفاعات بلند، خاک هاي مرطوب (Hybromorphic) و بعد خاک هاي رسوبي (Alluvial) و سپس خاک هاي تراس هاي مرتفع مرکب از خاک هاي رسوبي قديمي و خاک هاي براون قرار گرفته و بالاخره خاک هاي براون توام با ليتوسل آهکي که حد نهايي خاک هاي ارتفاعات منطقه اي را تشکيل مي دهد، قرار گرفته اند.

مصطفی مقدم
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان