کد خبر: ۱۸۴۲۷
تاریخ انتشار: ۰۶ مرداد ۱۳۹۹ - ۱۶:۵۱-27 July 2020
فشار خون بالا بیماری شایعی است که در آن فشار بالای خون در مقابل دیواره‌ی عروقی که خون را از قلب به دیگر قسمت‌های بدن حمل می‌کنند، در طولانی مدت باعث به وجود آمدن بیماری‌هایی مانند بیماری‌های قلبی می‌شود.
عصراسلام: فشار خون به مقدار خونی که قلب پمپ می‌کند و مقدار مقاومت شریان‌ها در برابر جریان خون بستگی دارد. هرچه قلب بیشتر کار کند و خون بیشتری پمپ کند و شریان‌ها باریک تر باشند، فشار خون بالاتر می‌رود. فشار خون با دو عدد گزارش می‌شود: فشار خون سیستولیک (عدد بالایی) برابر است با فشار در شریان‌ها هنگامی که قلب منقبض می‌شود. فشار خون دیاستولیک (عدد پایینی) برابر است با فشار در شریان‌ها هنگامی که قلب شل می‌شود.

عوارض فشار خون بالا

فشار بیش از حد بر روی دیواره‌ی شریان‌ها ناشی از فشار خون بالا می‌تواند به رگ‌های خونی و اندام‌های بدن آسیب برساند. فشار خون بالای کنترل نشده، می‌تواند به عوارض زیر منجر شود:

حمله‌ی قلبی یا سکته‌ی مغزی: فشار خون بالا می‌تواند باعث سخت و ضخیم شدن شریان‌ها (آترواسکلروز) شود که می‌تواند منجر به حمله‌ی قلبی، سکته‌ی مغزی یا سایر عوارض شود.

آنوریسم: افزایش فشار خون می‌تواند رگ‌های خونی را تضعیف و برآمده کند و باعث تشکیل آنوریسم شود. پارگی آنوریسم، می‌تواند تهدید کننده‌ی زندگی باشد.

نارسایی قلبی: برای پمپ کردن خون در برابر فشار بالا در رگ‌ها، قلب باید سخت تر کار کند که باعث می‌شود دیواره‌ی حفره‌های قلب ضخیم شوند (هایپرتروفی بطن چپ)، در نهایت عضله‌ی ضخیم شده برای برآورده ساختن نیازهای بدن با مشکل مواجه می‌شود، که می‌تواند منجر به نارسایی قلبی شود.

تضعیف و تنگ شدن رگ‌های خونی در کلیه ها: می‌تواند از عملکرد طبیعی اندام‌ها جلوگیری کند.

ضخیم شدن، تنگی یا پارگی رگ‌های خونی در چشم: می‌تواند منجر به از دست دادن بینایی شود.

سندرم متابولیک: این سندرم شامل مجموعه‌ای از اختلالات متابولیکی در بدن از جمله افزایش دور کمر، تری گلیسیرید بالا، کاهش کلسترول لیپوپروتئین با چگالی بالا (HDL یا کلسترول خوب)، فشار خون بالا و سطح بالای انسولین است. این شرایط باعث افزایش احتمال ابتلا به دیابت، بیماری‌های قلبی و سکته‌ی مغزی می‌شود.

مشکل در حافظه: فشار خون بالای کنترل نشده ممکن است بر توانایی فرد در فکر کردن، یادآوری و یادگیری تاثیر بگذارد. مشکل در حافظه یا درک مفاهیم در افراد مبتلا به فشار خون بالا شایع‌تر است.

زوال عقل: تنگی یا انسداد شریان‌ها می‌تواند جریان خون به مغز را محدود کند و منجر به نوع خاصی از زوال عقل شود. سکته‌ی مغزی که جریان خون را به مغز متوقف می‌کند نیز می‌تواند دمانس عروقی ایجاد کند.

علایم و نشانه‌های فشار خون بالا

فشار خون بالا ممکن است هیچ نشانه‌ای نداشته باشد حتی اگر میزان فشار خون به سطح خطرناکی برسد، به همین دلیل فشار خون بالا را به عنوان "قاتل خاموش” می‌شناسند، این موضوع چک منظم فشار خون را بسیار حیاتی می‌سازد. بعضی افراد مبتلا به فشار خون بالا ممکن است سردرد، تنگی نفس یا خونریزی بینی را تجربه کنند اما این علایم و نشانه‌ها اختصاصی نیستند و تا زمانی که فشار خون بالا به میزان تهدید کننده یا شدید نرسیده باشد معمولا اتفاق نمی‌افتند. فشار خون بالا معمولا با علایمی می‌شود که در زیر ذکر شده، مثل:

عرق کردن

اضطراب

مشکلات خواب

گرگرفتگی

از دیگر علایم فشار خون بالا می‌توان سردرد

سرگیجه

احساس ضربان در گردن و گوش یا سر

درد قفسه‌ی سینه

حالت تهوع

خستگی یا گیجی

مشکلات بینایی و تاری دید

مشکلات تنفسی و تنگی نفس

ضربان قلب نامنظم

خون در ادرار


تعدادی از علائم ممکن است به شکل غیر مستقیم با فشار خون بالا ارتباط داشته باشند، اما فشار خون عامل بروز آن ها نیست. از جمله این علائم می توان به موارد زیر اشاره داشت:

لکه های خون درون چشم ها

لکه های خونی درون چشم (خونریزی زیر انسداد) معمولا در افرادی که دیابت دارند یا فشار خون آن ها بالاست به وجود می آیند. اما هیچ کدام از بیماری های ذکر شده، علت ایجاد لکه های خونی نیستند. 

وجود این موارد در چشم ها نشانه فشار خون بالا نیست. با این حال پزشک چشم ممکن است آسیب به سیستم عصبی چشم در اثر درمان نشدن فشار خون را تشخیص دهد.

جوش صورت

زمانی که رگ های خونی روی صورت گشاد شوند این مشکل بروز می کند. ممکن است به صورت غیر منتظره یا در نتیجه مواردی همچون نور خورشید، هوای سرد، غذای تند، باد، نوشیدنی های داغ و محصولات پوستی با این مشکل مواجه شوید. 

همچنین استرس، قرار گرفتن در معرض حرارت و آب داغ، مصرف الکل و ورزش نیز از جمله دیگر عوامل هستند. تمامی این موارد فشار خون را به شکل موقت بالا می برند. با این که جوش زدن ممکن است در زمان بالا بودن فشار خون به وجود بیاید، اما عامل این موضوع هایپرتنشن نیست.

عوامل و ریسک فاکتورهای موثر در ابتلا به فشار خون بالا

پرفشاری خون تحت تاثیر چندین مورد مختلف است، به این معنی که عوامل و ریسک فاکتور‌های متعددی وجود دارند که با اثرات متفاوتی باعث فشار خون بالا می‌شوند که در زیر به آن‌ها اشاره خواهد شد:

سن: افزایش سن خطر ابتلا به فشار خون بالا را افزایش می‌دهد. تا سن ۶۴ سالگی، فشار خون بالا در مردان شایع‌تر است. بعد از ۶۵ سالگی، زنان با احتمال بیشتری برای ابتلا به فشار خون بالا روبرو هستند. گرچه فشار خون بالا در بزرگسالان رایج است، اما کودکان نیز ممکن است در معرض خطر باشند. در برخی کودکان، فشار خون بالا به علت مشکلات کلیوی یا قلبی ایجاد می‌شود. اما در تعداد بیشتری از کودکان، عادت‌های ناسالم زندگی مانند رژیم غذایی ناسالم، چاقی و عدم ورزش، در ابتلا به فشار خون بالا نقش دارند.

نژاد: فشار خون بالا در بین مردم آفریقایی رایج‌تر است، که نسبت به سفید پوستان، اغلب در سن پایین تر ایجاد می‌شود. عوارض جدی فشار خون بالا مانند سکته‌ی مغزی، حمله‌ی قلبی و نارسایی کلیوی نیز در افراد آفریقایی تبار شایع‌تر است.

اضافه وزن یا چاقی: هرچه وزن بالاتر رود، بدن جهت تامین اکسیژن و مواد مغذی بافت‌ها خون بیشتری نیاز دارد. افزایش حجم خون داخل عروقی، فشار روی دیواره‌های شرایین را افزایش می‌دهد.

عدم فعالیت جسمانی: افرادی که غیر فعال هستند دارای تعداد ضربان قلب بیشتری هستند. تعداد ضربان قلب بالاتر به معنای سخت تر کار کردن و انقباض بیشتر قلب و در نتیجه افزایش نیروی وارده به شریان‌ها می‌باشد. نداشتن فعالیت بدنی، خطر ابتلا به اضافه وزن را نیز افزایش می‌دهد.

استفاده از توتون و تنباکو: سیگار کشیدن و استفاده از تنباکو فشار خون را به طور موقت افزایش می‌دهد، اما مواد شیمیایی موجود در تنباکو می‌تواند به دیواره‌های شریان‌ها آسیب برساند. این آسیب باعث تنگی شریان‌ها و افزایش خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی می‌شود. قرار گرفتن در معرض دود سیگار نیز می‌تواند خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی را افزایش دهد.

مصرف زیاد نمک یا حساسیت به نمک: وجود سدیم بیش از حد در رژیم غذایی می‌تواند باعث تجمع مایعات در عروق و در نتیجه افزایش فشار خون شود. این حالت در بعضی از جمعیت‌ها مانند سالمندان، آمریکایی‌های آفریقایی تبار، افراد چاق یا افراد مبتلا به نارسایی کلیوی (کلیوی) رخ می‌دهد.

کمبود پتاسیم در رژیم غذایی: پتاسیم به تعادل سدیم داخل سلولی کمک می‌کند. اگر به اندازه‌ی کافی پتاسیم در رژیم غذایی دریافت نباشد و فرد دچار کمبود پتاسیم شود، سدیم زیادی در خون تجمع می‌یابد و آب را به خود جذب می‌کند و باعث افزایش حجم داخل عروقی و در نتیجه افزایش فشار خون می‌شود.

مصرف بیش از حد الکل: مصرف زیاد الکل می‌تواند به قلب آسیب برساند. مصرف بیش از یک نوشیدنی در روز برای زنان و بیش از دو نوشیدنی در روز برای آقایان ممکن است بر فشار خون تاثیر گذارد.

استرس: سطح بالای استرس می‌تواند منجر به افزایش موقتی فشار خون شود. اگر با پرخوری، استفاده از تنباکو یا نوشیدن الکل به آرامش برسید، فقط با افزایش فشار خون مواجه خواهید شد.

بارداری: گاهی اوقات بارداری باعث فشار خون بالا می‌شود.

استعداد ژنتیکی برای ابتلا به فشار خون بالا: افرادی که یک یا دو والد مبتلا به فشار خون بالا دارند، احتمال ابتلا به فشار خون بالا در آن‌ها حدود دو برابر بیشتر از جمعیت عادی است.

آترواسکلروز: سفتی یا عدم کشش در شریان‌ها که منجر به افزایش مقاومت در عروق کوچک (مویرگ ها) می‌شود. این افزایش سختی سرخرگ‌های محیطی در افرادی مسنی که چاق هستند و ورزش نمی‌کنند و مصرف نمک بالایی دارند، دیده می‌شود.

برخی بیماری‌های مزمن: بیماری‌های مانند بیماری کلیوی، دیابت و آپنه‌ی خواب خطر ابتلا به فشار خون بالا را افزایش می‌دهند.

عوارض چشمی فشار خون بالا

بالا بودن فشارخون علاوه بر عوارضي كه در قلب، كليه، مغز و ساير اندام ها ايجاد مي كند مي تواند روي چشمان شما نيز تأثير بگذارد.

بيماري فشارخون كه بصورت فشار دياستولي بالاي ۹۰ و يا فشار سيستولي بالاي ۱۴۰ ميلي متر جيوه تعريف مي شود باعث تغييرات گسترده و پيچيده اي در عروق بدن مي شود. از آنجا كه شبكيه تنها عضوي از بدن است كه عروق آن بصورت مستقيم قابل مشاهده مي باشد ممكن است قبل از آنكه عوارض فشارخون در ساير اعضاي بدن پديدار شود بتوان عوارض فشارخون را در رگ هاي شبكيه تشخيص داد. بنابراين اگر چشم پزشك فقط با معاينه چشم به شما گفت كه احتمالاً مبتلا به فشارخون هستيد تعجب نكنيد.

فشارخون، بالا بخصوص بصورت مزمن باعث تنگ شدن تدريجي سرخرگ هاي شبكيه مي شود كه در مراحل اوليه ممكن است چندان قابل تشخيص نباشد، اما به تدريج با پيشرفت بيماري، تنگي سرخرگ ها شديدتر مي شود. (اين تنگي شريان ها، در معاينه، با باريك شدن شديد شريان ها در مقايسه با وريدهاي شبكيه مشخص مي شود). در موارد پيشرفته تر علاوه بر تنگ شدن منتشر شريان ها ممكن است ديواره شريان در برخي نقاط بصورت موضعي دچار اسپاسيم شود و ظاهر نامنظمي پيدا كند. 

در مراحل بعدي خونريزي هاي كوچك در شبكيه اتفاق مي افتد به علاوه ممكن است موادي از داخل عروق به داخل شبكيه نشست كند و بصورت لكه هاي سفيد روي شبكيه ديده شود. در مواردي كه فشارخون شديداً بالا باشد ممكن است علاوه بر عوارض فوق ورم سر عصب بينايي اتفاق بيافتد. (فشارخون در اين حد بسيار خطرناك است و ممكن است منجر به سكته قلبي يا مغزي شود بنابراين فرد مبتلا بايد به سرعت در بيمارستان بستري گردد.) 

البته لازم به ذكر است كه اين عوارض فشارخون هيچكدام تغيير محسوسي در بينايي فرد ايجاد نمي كنند به علاوه در صورت درمان مناسب فشارخون، اين تغييرات به تدريج به حالت معمول بر مي گردند و شبكيه ظاهر عادي پيدا مي كند.
علاوه بر تغييرات فوق الذكر كه معمولاً باعث كاهش ديد نمي شوند، فشارخون مي تواند زمينه ساز بروز انسداد شريان يا وريد مركزي شبكيه (يا شاخه‌هاي آن‌ها) شود كه در اين حالت باعث افت ديد دائمي مي شود.

گرچه مهمترين تغييرات ناشي از فشارخون در شبكيه اتفاق مي افتد، اما ساير قسمت هاي چشم نيز از اين عوارض در امان نيستند مثلاً افزايش ناگهاني فشارخون بويژه در افراد جوان مي تواند باعث تغييراتي در عروق و رنگدانه هاي مشيميه شود كه البته تأثير خاصي روي بينايي فرد ندارد به علاوه افزايش حاد فشارخون گاهي باعث پاره شده رگ هاي ظريف ملتحمه و ايجاد خونريزي زير ملتحمه مي شود اين خونريزي معمولاً ظرف ۳-۲ هفته خودبخود جذب مي شود و نياز به درمان خاصي ندارد.

يك نكته بسيار مهم آن است كه در افراد مبتلا به ديابت وجود فشارخون بالا مي تواند باعث تشديد عوارض ديابت در شبكيه (رتينوپاتي ديابتي) شود. بنابراين كنترل فشارخون در افراد ديابتي اهميتي دو چندان مي يابد.

درمان

درمان اصلي مبتلايان به عوارض چشمي فشارخون، درمان خود بيماري فشارخون است. معمولاً در صورت درمان مناسب تغييرات شبكيه پس از مدتي برطرف مي گردند و درصورتيكه معاينه چشم پس از ۳-۲ ماه تكرار شود شبكيه ظاهر طبيعي خواهد داشت. معاينه شبكيه وسيله خوبي براي ارزيابي كنترل مناسب فشارخون مي باشد.
انواع فشار خون

فشار خون بالای اولیه (ضروری)

در اکثر بزرگسالان علت مشخصی برای فشار خون بالا وجود ندارد، که فشار خون اولیه یا ضروری نامیده می‌شود و در طول سال‌ها به تدریج پیشرفت می‌کند.

فشارخون ثانویه

اگر فشار خون بالا به عنوان نتیجه‌ای از بیماری زمینه‌ای دیگری رخ دهد، آن را فشار خون ثانویه می‌نامند. فشار خون اولیه تحت تاثیر علل متعددی از جمله افزایش حجم پلاسمای خون، فعالیت هورمون‌هایی که حجم و فشار خون را تنظیم می‌کنند، عوامل محیطی مانند استرس و عدم ورزش، می‌باشد. بیماری‌ها و داروهای مختلفی می‌توانند منجر به پرفشاری خون ثانویه شوند، از جمله:

دیابت (به علت مشکلات کلیوی و آسیب عصبی)

بیماری‌های کلیوی

فئوکروموسیتوما (سرطان نادر غده‌ی فوق کلیوی)

سندرم کوشینگ

هیپرپلازی مادرزادی آدرنال (اختلال غده‌ی آدرنال که ترشح کننده‌ی کورتیزول است)

تومورهای غده‌ی آدرنال

هیپرتیروئیدیسم (پرکاری غده‌ی تیروئید)

هیپرپاراتیروئیدیسم (میزان کلسیم و فسفر را تحت تاثیر قرار می‌دهد)

بارداری

آپنه‌ی خواب (وقفه‌ی تنفسی)

چاقی

بیماری مزمن کلیوی

نقص مادرزادی در رگ‌های خونی

برخی داروها (از قبیل قرص‌های ضدبارداری، داروهای سرماخوردگی، ضد احتقان‌ها، مسکن‌ها)

مواد مخدر غیر قانونی مانند کوکائین و آمفتامین

اندازه‌گیری فشار خون

فشار خون توسط دستگاه فشار خون (اسپیگمومونومتر) اندازه گیری می‌شود. دستگاه فشار خون شامل یک پمپ هوا، یک فشار سنج و یک کاف لاستیکی است. این دستگاه، فشار خون را با واحد میلی متر جیوه (mmHg) اندازه گیری می‌کند. کاف دستگاه فشارسنج در بالای بازو قرار می‌گیرد و با فشار دادن پمپ هوا باد می‌شود و جریان خون را در سرخرگ اصلی بازو مسدود می‌کند. بازو باید در کنار بدن و در سطح قلب قرار داده شود و فشار کاف به تدریج آزاد شود تا کاف به آرامی از هوا خالی شود. همانطور که فشار کاهش می‌یابد، پزشک با استفاده از گوشی پزشکی که بر روی شریان جلوی آرنج قرار داده صدای نبض را گوش می‌دهد و یا دستگاه فشارسنج الکترونیکی ضربان را حس می‌کند. 

فشاری که در آن پزشک (یا دستگاه) اولین صدای ضربان قلب از شریان را می‌شنود، فشار سیستولیک (عدد بالایی) است. همانطور که فشار کاف کاهش می‌یابد، در نهایت صدای ضربان قلب متوقف می‌شود، آخرین صدایی که پزشک (یا دستگاه) می‌شنود فشار دیاستولیک (عدد پایینی) است.

تشخیص فشار خون بالا

برای تشخیص قطعی فشار خون بالا، باید به دکتر قلب و عروق مراجعه کنید. فشار خون در حداقل دو ویزیت متفاوت، در ساعات مختلف روز اندازه‌گیری می‌شود. به این دلیل که فشار خون معمولا در طول روز متغیر است و ممکن است در طی مراجعه به پزشک افزایش یابد (فشار خون روپوش سفید). اگر فشار خون به طور مداوم بیش از ۱۳۴/۸۰ باشد، پزشک برای درمان فشار خون بالا درمان‌هایی را شروع خواهد کرد و ممکن است آزمایش‌های دیگری مانند آزمایش ادرار، آزمایش خون، آزمایش کلسترول و الکتروکاردیوگرام و اکوکاردیوگرام جهت بررسی بیشتر درخواست کند. در نظر داشته باشید که هر دو عدد اندازه گیری شده در فشار خون، مهم هستند. اما بعد از ۵۰ سالگی، فشار سیستولیک مهم تر است. براساس تعریف آکادمی قلب و عروق آمریکا دسته بندی‌های فشار خون به شرح زیر است:

فشار خون طبیعی: فشار خون طبیعی پایین تر از ۱۲۰/۸۰ mmHg است.

فشار خون افزایش یافته: هنگامی که فشار سیستولیک بین ۱۲۰ تا ۱۲۹ mmHg و فشار دیاستولیک کمتر از ۸۰ mmHg باشد. فشار خون افزایش یافته می‌تواند در طول زمان بدتر شود، مگر اینکه اقداماتی برای کنترل فشار خون انجام شود.

مرحله‌ی ۱ فشار خون بالا: هنگامی که فشار سیستولیک از ۱۳۰ تا ۱۳۹ mmHg و فشار دیاستولیک بین ۸۰ تا ۸۹ mmHg باشد.

مرحله‌ی ۲ فشار خون بالا: هنگامی که فشار سیستولیک ۱۴۰ mmHg یا بالاتر و فشار دیاستولیک ۹۰ mmHg یا بالاتر باشد.

فشار خون بالای سیستولیک: نوع رایج فشار خون است که در افراد با سن بیشتر از ۶۵ سال دیده می‌شود. در این بیماری فشار دیاستولیک طبیعی است (کمتر از ۸۰ mmHg) ولی فشار سیستولیک بالا است (بیشتر یا مساوی ۱۳۰ mmHg).

اگر هنگام اندازه گیری فشار خون، دارای فشار خون بحرانی باشید، ۲ یا ۳ دقیقه صبر کنید و سپس تست را دوباره تکرار کنید. اگر در تکرار اندازه گیری فشار خون، عدد گزارش شده یکسان یا بالاتر باشد، این وضعیت یک اورژانس پزشکی است و باید به نزدیک ترین بیمارستان مراجعه کنید.


وبسایت دکترتو
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان