کد خبر: ۱۸۲۵۴
تاریخ انتشار: ۳۱ تير ۱۳۹۹ - ۰۷:۵۲-21 July 2020
لباس ها را درآورده و در گوشه زمين رها كرده بودند. عبا، عمامه، قبا يا لباده و نعلين‌ها در گوشه زمين قرار گرفته بود. آنان با پيراهن يقه بسته اى كه رفته رفته آخرين دكمه آن از شدت هيجان بازى و گرما باز مى شد و شلوارهاى پارچه اى سفيدرنگ نازك كه جوراب ها بر روى آن قرار گرفته تا شلوار مانعى براى تحرك آنان نباشد، فوتبال بازى مى كردند.
عصراسلام: اكثراً پابرهنه به توپ فوتبال پا مى زدند و برخى كتانى هاى چينى را برگزيده بودند. زمين، زمين چمن نيست، زمين خاكى هاى اطراف شهر قم است. فريادهاى حين بازى هم همان فريادهاى جوان هايى است كه لباس روحانيت را بر تن ندارند، هيچ فرقى نمى كند. 

همان طور كه بازى فوتبال ناگهان همچون آتشى در سراسر دنيا فراگير شد، طلبه هاى جوان در آغاز دهه ۵۰ با توجه به فضاى خاص آن دوران در شهر قم به سوى اين رشته ورزشى روى آوردند و گاهى «نيمه مخفى» با هم قرار مى گذاشته و در زمين خاكى ابتداى «زنبيل آباد» توپ را شوت مى زدند و از حال و هواى خشك درس و تحصيل به در مى آمدند. 

قبل از اين طلبه ها، فرزند عالم دينى ارشد منتقد و معترض رژيم پهلوى به «فوتبال» علاقه مند شده بود. او از دوران نوجوانى و حتى كودكى توپ فوتبال را آنقدر دوست داشت كه به همراه خود «زيركرسى» مى برد كه «بوى چرم و روغن ماليده شده بر روى آن» پس از مدتى ديگر اجازه تكرار اين كار را به او نداد. «احمد» به همراه يار و هم محله‌اى خود «كاظم» فوتبال را دنبال مى كردند؛ احمد دفاع چپ پا و كاظم راست پا. از تيم «شاهين قم» شروع كردند و احمد بازى فوتبال را نه همچون آن طلبه ها كه سال ها بعد فوتبال بازى مى كردند، بلكه به گونه اى حرفه اى دنبال مى كرد. 

«سيداحمد خمينى» با توجه به اينكه يكى از بازيكنان اصلى تيم «شاهين قم» بود و همه روى او حساب مى كردند،  اما حاضر نشد در يك بازى كه به مناسبت «۴ آبان» سالگرد تولد «محمدرضا» برگزار شده بود، شركت كند. اينجا بود كه رابطه «سياست» و «فوتبال» نمايان شد. او به همراه «كاظم رحيمى» به تهران رفت و در تيم معروف شاهين به تمرين فوتبال، آن هم به گونه اى حرفه اى مشغول شد. اما در همين حين «سياست» و «فوتبال» راه خود را از يكديگر جدا كردند. «سيداحمد» به دنبال اتفاقات پس از ۱۵ خرداد ۴۲ از «بازى فوتبال» به صورت حرفه اى فاصله گرفت و «كاظم» آن راه را ادامه داد. «كاظم نخستين كسى بود كه پس از تشكيل پرسپوليس و انشعابى كه در تيم پيكان روى داده بود، بازوبند كاپيتانى را در اين تيم به دست بست و همبازى على پروين، برادران وطن خواه، معينى، كلانى، بهزادى و ساير مردانى بود كه پرسپوليس  اوليه را در سال هاى آخر دهه ۴۰ بنا كردند.»

البته همچنان «سيداحمد» فوتبال را همچون برچسبى مادام العمر در ميان روحانيونى كه به صورت رسمى علاقه اى به آن نداشتند، به نام خود زده بود، به گونه اى كه در آستانه انتخابات رياست جمهورى ،۷۶ يكى از روحانيون منتقد محمد خاتمى و هوادار على اكبر ناطق نورى در جلسه اى به طعنه به حاضران گفت: «خاتمى بهتر است به بازى فوتبال مشغول باشد همچون احمد آقا. نه اينكه شعارهايى همچون آزادى و... دهد.» چون كه خاتمى در دوران طلبگى به مباحث فوتبال و دنبال كردن اخبار ورزشى علاقه زيادى داشت. 

همچون خاتمى جوان، مصطفى درايتى روحانى عضو جبهه مشاركت و محمد شريعتى دهاقانى نيز در زمين فوتبال دوران طلبگى را گذراندند. البته بيان بازى فوتبال در اين جمله نقل شده از آن روحانى ارشد نشان از كوچك و بى اهميت بودن اين بازى از ديدگاه برخى روحانيون بود كه حتى يكى از منبريان مشهور در يكى از سخنرانى هاى خود خطاب به طلبه هاى جوان، ويژگى ها و اخلاق مطلوب براى آنان را تشريح مى كند و در بندى از اين «راهنماى عمل طلاب» مى گويد: «طلبه بايد از گذران بيهوده وقت در امور غيرضرورى بپرهيزد. مانند صرف وقت مفيد براى حل جدول، ديدن فيلم، بازى فوتبال و شركت در جلسات غيرضرورى.»  

البته با وجود اين نگاه رسمى در حوزه، در اواسط دهه ۶۰ بازى فوتبال در ميان طلبه هاى جوان رونق خاصى گرفت، به گونه اى كه «محسن قرائتى» يكى از مدرسان قرآن، آن هم با لحن و شيوه اى خاص در بيان خاطرات خود در ايام جنگ مى گويد: «جبهه جنوب بودم. برادرانى را در حال توپ [فوتبال] بازى كردن ديدم. خواستند بازى آنان را براى سخنرانى من تعطيل كنند كه گفتم «نه» و اجازه ندادم. آنگاه خودم هم لباس را كنار گذارده [مراد همان عبا، عمامه و لباده است] و همراه آنان بازى كردم.» 

پس از دوم خرداد ،۷۶ با تغيير غيرمحسوس فضاى حوزه حتى يك تيم فوتبال از حوزه علميه قم تشكيل شد و به بازى كردن با يكى از تيم هاى فوتبال قم پرداخت. اما پس از آن بار ديگر نگرش خاص و رسمى بر حوزه و مديريت حوزه واكنش نشان داد و اعلام شد كه اين تيم، تيم حوزه علميه قم نيست. اما همچنان اين «فوتبال» بود كه به نفوذ خود در ميان طلبه هاى جوان ادامه مى داد. 

ارگان حوزه علميه قم به نام «پيام حوزه» در گفت وگوهاى خود با مديران مدارس علميه به گوشه اى از اين «نياز» اشاره مى كند. مدير مدرسه علميه فاطمى در پاسخ به يكى از سئوالات مى گويد: «در بعضى مدارس جايگاه تفريحى براى طلاب در نظر گرفته نشده است؛ از قبيل استخر شنا، زمين فوتبال و.... تنوع و تفريح براى طلاب بالاخص اين گونه برنامه ها براى سنين سوم راهنمايى به بعد لازم است.» جايگاه فعلى «فوتبال» در ميان حوزويان نه تنها در بازى غيرحرفه اى آنان در زمين هاى خاكى مشهود است، بلكه «تحليل فوتبال» را مى توان در «حجره هاى» طلبه هاى جوان شنيد. 

همچنين امروز به دليل حضور اينترنت در فضاى مدارس علميه «وبلاگ هاى» طلبه ها هم اين تحليل ها را دربرگرفته است. آنان در زمان جام جهانى فوتبال علاقه مندانه تحليل هاى خود را از بازى فوتبال در كنار برخى اخبار سياسى همچون «تنش در سخنرانى هاشمى در قم» در وبلاگ خود منتشر كردند و «سياست» و «فوتبال» را درهم آميختند. 

شايد «بازى فوتبال» همچنان در نگاه رسمى حوزه جايى ندارد، اما روحانيون ارشد مسلمان در ساير كشورها از اين ابزار براى ترويج نگاه خود سود مى برند. به طورى كه در آستانه برگزارى جام جهانى فوتبال در آلمان، براى كاستن روحيه نژاد پرستى در اين كشور، به ابتكار مسلمانان مسابقه فوتبال ميان «كشيش ها» و «امام جماعت ها» برگزار شد. امام جماعت ها «عمامه ها» را برداشتند و كشيش ها «لباس هاى كشيشى ارتدوكسى» خود را از تن درآوردند و به زمين رفتند تا به قول معاون ۴۴ ساله اسقف اعظم برلين «پيش از سوت شروع، همه مشكلات [نژادپرستى] حل» شود. البته در انگليس نيز مسابقه مشابهى ميان «روحانى هاى مسلمان» و «كشيش هاى مسيحى» برگزار شد كه داور آن بازى «يكى از اعضاى بنياد يهوديان» بود. اكنون «فوتبال» همچنان به راه خود ادامه مى دهد تا شايد مسير «سياسى» و «فرهنگى» خود را در جوامع مختلف بپيمايد و نقشى صلح طلبانه و مدافع اخلاق و كرامت انسانى را در دنيا ايفا كند ؛ همان نقشى كه دين،  خواهان آن است.


شرق
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان