کد خبر: ۱۸۲۲۸
تاریخ انتشار: ۲۹ تير ۱۳۹۹ - ۲۲:۴۲-19 July 2020
مزاج شناسی علمی بسیار وسیع و گسترده است که کاربرد‌های فراوانی برای تشخیص و درمان مشکلات جسمی و روحی دارد موضوعی که اگر بسیاری از افراد در روش زندگی خود و دستیابی به تعادل در مزاج، به آن توجه کنند، می‌توانند آرامشی کاملا محسوس برای جسم و روان خود به دست آورند.
عصراسلام: مزاج‌ها به ۹ مزاج اصلی تقسیم می‌شوند که  شامل مزاج معتدل و مزاجهای غیر معتدل مفرد (گرم، سرد، خشک و تر) و مرکب (گرم و خشک، گرم و تر، سرد و تر، سرد و خشک) می شوند. در واقع افراد در یک طیف قرار می گیرند و شدت این کیفیت‌ها با هم متفاوت است و بر اساس خصوصیات هر فرد با او برخورد می شود. 

این متخصص طب سنتی ایرانی درباره مزاج در هر فرد تصریح می کند:  هر فردی یک مزاج پایه (ذاتی، مادرزادی) دارد ولی سنین مختلف، جنسیت، مشاغل، غذاها، گیاهان دارویی، محیط‌های زندگی (اقلیم های جغرافیایی)، فصول مختلف و غیره هرکدام مزاجی دارند که می توانند مزاج پایه فرد را تحت تاثیر قرار دهند و در سلامتی و یا ایجاد بیماری افراد نقش بازی کنند.

عناصر طبیعت از چهار اصلی عنصر آتش، هوا، خاک و آب تشکیل شده است. برهمین اساس از دیدگاه طب سنتی مزاج یعنی کیفیت جدید و یکسانی که در اثر آمیختن عناصر یعنی سردی، گرمی، خشکی و تری با یکدیگر بوجود می‌آید. عنصر آتش، دارای کیفیت گرم وخشک، عنصر هوا دارای کیفیت گرم و تر، آب دارای کیفیت سرد و‌ تر و خاک دارای کیفیت سرد و خشک است.

مزاج شناسی از مباحث مهمی است  که دانشمندان نامدار ایرانی از جمله ابوعلی سینا، زکریای رازی و سیداسماعیل جرجانی به آن پرداخته و آن را  به بالندگی رساندند  که نه تنها در طب سنتی ایران بلکه در کشورهای دیگر مثل طب سنتی چینی، رومی، یونانی و هندی نیز دیده می شود. 

رابطه مزاج بدن و حالات روحی و روانی رابطه‌ای دو سویه و متقابل است؛ یعنی حالات روانی مانند: غم، اندوه، شادی، لذت، شجاعت، امید، ناامیدی، اندیشه، یأس و کارهای دقیق و ظریف، خجالت و ترس، بر بدن تاثیر می‌گذارند و متقابلاً گرمی و سردی و تری و خشکی بدن این حالات را ایجاد یا تشدید می‌کنند.

ترس دارای مزاج سرد و تر, غم و افسردگی دارای مزاج سرد و خشک, نگرانی دارای مزاج گرم و تر, هیجان و خشم دارای مزاج گرم و خشک است که هریک بر کیفیت مزاج افراد تأثیر می‌گذارد.

حکیم سید اسماعیل جرجانی در کتاب اغراض الطبیه درباره اعراض نفسانی یا حالات روحی و روانی می‌گوید: "اعراض نفسانی, شادی, غم, خشم, لذت, ایمنی, ترس, خجالت, اندیشه‌ کارهای مهم, امید و نومیدی است و هریک را اندر تن مردم اثری ظاهر است".

این بدین معنی است که مزاج انسان به ‌شدت از حالات روانی تأثیر می‌پذیرد؛ برخی از این حالات با سرعت بسیار زیاد و برخی با سرعت کمتر مزاج انسان را تحت تأثیر قرار می‌دهند.

به‌عنوان مثال خشم، حرارت را به‌طور ناگهانی به بیرون می‌راند در حالی‌که لذت، حرارت را کم‌کم به بیرون می‌راند. ترس، حرارت را به‌طور ناگهانی به داخل می‌راند (چهره سفید می‌شود) ولی اندوه، حرارت را کم‌کم به داخل رانده، در درازمدت موجب بیماری‌های سودایی می‌شود.

مزاج حالات روحی و روانی

خشم با مزاج گرم و خشک

هیجان با مزاج گرم و خشک

نگرانی با مزاج گرم و تر

ترس با مزاج سرد و تر

افسردگی با مزاج سرد و خشک

غم با مزاج سرد و خشک

در کلیات طب سنتی ایران آمده است که افراد باید بدانند که حالات روحی و روانی به‌شدت بر بدن تأثیر می‌گذارد و اگر بی‌رویه و بدون داشتن تدبیر, افراد با یک حالت روحی مثلاً غم در مدت زمان طولانی روبه‌رو باشند, بدنشان روز به روز به‌سمت سردی گرایش پیدا می‌کند.

باید دانست که کسی که اصول ۶ گانه سلامتی که شامل آب و هوا, خواب و بیداری, حرکت و سکون, احتباس و استفراغ, خوردنی‌ها و آشامیدنی‌ها را به‌خوبی رعایت کند ولی اعراض نفسانی یا حالات روحی و روانی را که اصل ۶ حفظه الصحه محسوب می‌شود رعایت نکند, بدنش روز به روز به بیماری نزدیک می‌شود.

مثلاً بسیار زود خشمگین شدن یا بسیار بی‌خیال و خونسرد بودن نیزمناسب نیست چرا که همه افراد برای حفظ سلامتی‌شان نیازمند روبه‌رو شدن با حالات روحی و روانی هستند البته به‌تعادل, چرا که کسی که بسیار خونسرد است اگر به همین منوال بگذرد بدنش به‌سمت سردی و تری سوق پیدا می‌کند و کسی که زیاد خشمگین و عصبانی است اگر به همین منوال بگذرد بدنش به‌شدت گرم و خشک می‌شود و تعادلی وجود ندارد.


تسنیم
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان