کد خبر: ۱۷۹۹۰
تاریخ انتشار: ۱۹ تير ۱۳۹۹ - ۱۱:۳۵-09 July 2020
"آخرین خنده" شاهکار سینمایی فردريش ويلهم مورنائو محصول سال ۱۹۲۴ سینمای آلمان است، این اثر سیاه و سفید که صامت است در سال ۱۹۲۵ پخش بین المللی داشت، مدت زمان نمایش فیلم در اکران اول حدود ۷۵ دقیقه بود.
عصراسلام: چند سال گذشته جشنواره بین المللی فیلم برلین نسخه دوباره سازی شده این اثر را در یک برنامه مرور بر آثار پخش کرد که شامل صحنه هایی نیز می شد که در نسخه اصلی حذف شده بود. این فیلم با طول زمانی ۱۰۱ دقیقه روی پرده رفت و مورد تحسین منتقدان و تماشاگران حرفه ای در جشنواره قرار گرفت. در آمریکا یک نسخه ۹۰ دقیقه ای هم از فیلم پخش شده است.

قصه فیلم "آخرین خنده" درباره یک دربان قدیمی است که در هتل آتلانتیس کار و زندگی می کند. او به شدت کار می کند و عاشق کارش است. در حقیقت او به این کار افتخار می کند و تمام تلاش خویش را به کار می برد تا آن را به نحو احسن انجام دهد. اما مشکل او این است که کارش را بیش از اندازه خوب انجام می دهد. او حتی در یکی از روزهای کاری یک چمدان بسیار بزرگ را به داخل راهروی هتل حمل می کند. تنها به این دلیل که بچه ای که مسئول انجام این کارهاست، در دسترس نیست. این کار باعث خستگی اش می شود و او برای دقایقی تصمیم به استراحت می گیرد. 

یکی از مسئولان هتل نیز آن را یادداشت می کند. همین مساله باعث می شود تا پیرمرد از کار اخراج شود و شغل محبوب و مورد علاقه اش را از دست بدهد. به او شغل پَست تری محول می شود. کار تازه نظافت دستشویی و توالت هتل است. پیرمرد سعی می کند نگذارد دیگران متوجه شغل تازه اش شوند؛ اما واقعیت امر این است که او در هم شکسته و خُرد شده است. حالا چه چیزی می تواند کمک حال او باشد و وی را از شرایطی که در آن گیر افتاده آزاد کند؟

فیلم مطالعه ای است در خودبینی و نخوت و بی رحمی های نوع بشر! امیل جانینگز دربان هتل است. او از پوشیدن اونیفورم کاری خود لذت می برد و آدمی وظیفه شناس است. وظیفه شناسی او باعث می شود که جامعه به او احترام بگذارد. ظاهرا به دلیل سن و سال این دربان، مدیر هتل تصمیم می گیرد شغل او را عوض کند. شغل جدید چندان شغل خوب و آبرومندی نیست. این حرکت به ظاهر ساده و معمولی کافی است تا او را در مقام یک انسان خُرد کند. او احترام ویژه خودساخته خویش را از دست می دهد و دیگر دوستان و همسایگانش احترام سابق را به او نمی گذارند. در یک کلام باید گفت این شاهکار برجسته سینمایی، اثر بزرگ و ژرف دیگری از خالق آن مورنائو است. فیلم مطالعه ای دقیق و زیبایی شناسانه از خودبینی و نخوت و حرکات خودسرانه و بیرحمانه ای است که آدم ها در طول زندگی خود انجام می دهند. 

بی احترامی به بزرگترها هم در این اثر فانتزی و درام، به بهترین شکل خود به نمایش در آمده و بیان می شود. بازی امیل جانینگز عالی و حیرت انگیز است. تمام بار معنوی فیلم بر دوش کاراکتر او و بیان احساسات و تمایلات او قرار دارد. البته من با آخرین بخش فیلم و خط قصه آن کمی مشکل دارم. منظورم آن قسمتی است که کاراکتر درد و رنج کشیده فیلم، خیلی ناگهانی و بدون مقدمه به یک ارث دست پیدا می کند و تبدیل به "آخرین خنده" می شود (عنوانی که اسم فیلم هم از آن گرفته شده است)؛ اما به هر حال، فیلم یک اثر درخشان، به یاد ماندنی و مثال زدنی است و از ۱۰ امتیاز (بدون هیچ شک و تردیدی) هر ۱۰ امتیاز را می گیرد...

راجر اَبوت، منتقد معروف سینما که برای نشریات معتبر سینمایی نقد می نویسد، نقد بلندی بر این فیلم در "سان تایمز" نوشته که بخش هایی از آن در ادامه مطلب می آید:
"آخرین خنده" مورنائو یکی از مشهورترین فیلم های صامت تاریخ سینماست. در عین حال این فیلم یکی از واقعی ترین و حقیقی ترین فیلم های سینمای صامت است، زیرا حتی از میان نویس های چاپ شده هم استفاده نمی کند. 

فیلمسازان سینمای صامت به این توانایی خود که می توانستند قصه ای را به صورت پانتومیم و زبان دوربین بیان کنند، همیشه می بالیدند؛ اما هیچ کس تا قبل از مورنائو موفق نشده بود این کار را به صورت کامل انجام دهد و میان نویس های توضیح دهنده را از فیلم خود حذف کنند. او قصه فیلم خود را به واسطه نماها، زوایای مختلف دوربین، بیان احساسات و نشانه ها و کلیدهای تصویری واقعی، تعریف می کند.

شهرت فیلم در اولین مرحله به خاطر فقدان میان نویس های آن است. بعد از آن به خاطر بازی امیل جانینگز است که فیلم را به یاد می آوریم. او در این اثر به قدری تاثیر گذار است که هم خودش و هم مورنائو بعد از این فیلم، چند پیشنهاد کار در هالیوود دریافت کردند؛ اما آخرین خنده همچنین به این دلیل در یاد ماندنی و خاطره انگیز است که از یک فیلمبرداری پر تحرک و جذاب استفاده کرده است، فیلمبرداری فیلم در یک کلام تکان دهنده است.

⁠ بسیاری از منتقدان قدیمی سینما از فیلم به عنوان اولین اثر تاریخ سینما اسم می برند که استفاده ویژه، دقیق و بزرگی از زوایای دوربین می کند و دیدگاه راوی را به شکلی موثر در اختیار بیننده قرار می دهد. همه منتقدان سینمایی یک صدا این نکته را قبول دارند که با این فیلم حرکت دوربین رواج یافت و یک فیلمساز برای تعریف قصه خود از حرکت دوربین (و دوربین در حال حرکت) بهره گرفت. همراهی دوربین با حرکت آسانسور، نمای حرکتی از پنجره شیشه ای مدیر هتل (که بعدا الهام بخش نمای مشهور فیلم "همشهری کین" در صحنه ورود به قصر شد). 

توانایی تکنیکی مورنائو باعث می شود تا همه فیلم های او تماشایی و هیجان انگیز باشند. در فیلم خون آشامانه او "نوسفراتو"، در نسخه جذاب "فاوست" و در شهر خیالی "طلوع آفتاب"، او دیدی بصری و شیوا خلق می کند که به نظر می رسد شاخصه شخصیتی اوست. این صحنه ها و نماها دقیقا همانی هستند که باید باشند. 

فیلم های مورنائو کلیدی به بیانات اکسپرسیونیستی سینمای آلمان هستند و نشان می دهند سبک صامتی که این قصه ها دنبال می کنند، بعدا زمینه ساز کار و فعالیت دیگر هنرمندان آلمانی می شود. او قصه های خود را به واسطه عناصر بعدی عریان و اغراق شده بیان می کرد و این شیوه بعدها مورد استفاده دیگر هنرمندان نیز قرار گرفت. مورنائو همچنین در فیلم هایش رئالیسم را درون کابوس های اکسپرسیونیستی رها می کرد و دوباره به حالت اولیه بر می گرداند. این مساله به زودی تبدیل به سبک ویژه او شد.

اگر بخواهیم به طور مشخص به آخرین خنده استناد کنیم، قصه مورنائو بیشتر یک روایت سنتی است تا تصویری. او تقریبا در هر نمای خود مرد دربان را دنبال می کند، کات های فیلم زمانی هایی است که می خواهد نشان دهد او در حال تماشای چه چیزی است. او استخوان بندی هتل را عمدا به شکلی اغراق شده نمایش می دهد. 

فیلمساز این کار را درباره شهر هم انجام می دهد. این کارها به این دلیل صورت می گیرد تا ما به میزان اهمیت وجود آنها از جانب دربان پی ببریم. در نمای افتتاحیه فیلم، همراه با آسانسور از طبقه بالا به پایین می آییم و در راهروی هتل چرخی می زنیم (دوربین در این نماها روی ویلچر قرار دارد) و بعد از آن، درهای چرخان در باران و مردم داخل محل و تمام آن چیزهایی است که در این محل قرار دارند. دربان کاملا در خودش غرق است، به تازه واردها سلام می دهد و به تاکسی ها برای توقف اشاره می کند. در نماهای اولیه فیلم، مورنائو شخصیت اصلی قصه خود را از زوایای پایین نشان می دهد. این زوایا نوع رابطه او با آدم های دور و برش را خیلی خوب به نمایش می گذارد...


کانال فیلم کوارتلی
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان