کد خبر: ۱۷۸۴۶
تاریخ انتشار: ۱۱ تير ۱۳۹۹ - ۲۲:۰۴-01 July 2020
کودکان نباید به طور کامل از شیر گرفته شوند چرا که نیاز به مکیدن در آنها وجود دارد.
عصراسلام: می‌توان گفت بریدن بند ناف و قطع اتصال و ارتباط مستقیم نوزاد با مادر، اولین تجربه از درک فضای ناامن روانی هر نوزادی محسوب میشود تا آنجا که عدهای از روانکاوان ( (Object Relation معتقدند به محض به دنیا آمدن نوزاد، اولین بحرانی را که در دنیای جدید خود تجربه میکند ضربه تولد (Birth Trauma) یا به تعبیر خودمان، _بریدن بند ناف نوزاد- است.

اما برخی دیگر از روانشناسان کودک بر این باور هستند که تنها ضربۀ تولد باعث ایجاد بحران در نوزاد نمی‌شود، بلکه تغییرات رشدی کودک به ویژه تا قبل از ۳ سالگی می‌تواند ضربه روحی شدیدی را بر پیکره روان او وارد سازد.

در این میان اولین و شاید به نوعی مهمترین بحرانی که هر کودکی تجربه ناخوشایند آن را دارد، از شیر گرفتن توسط مادرش است. شیر مادر نه تنها تغذیه کننده جسم بلکه منبع تغذیه روان کودک نیز به شمار میرود زیرا کودک تمام عواطف و احساسات خودش را در آغوش گرم مادر خود میجوید و تنها در آغوش پر مهر مادر، نوازشی دلنشین و آرامبخش را حس میکند. بنابراین زمانی که مادر، اقدام به از شیر گرفتن فرزندش میکند، کودک مضطرب شده و نمیخواهد مأمن و پایگاه امن روانی خود یعنی سینه مادر را ترک کند. با خود فکر میکند با دور راندن او از شیر مادر، او محبت، نوازش و آغوش مهربان مادرش را نیز از دست خواهد داد.

و در نهایت این اقدام مادر برای طفل، واقعه ای بسیار آزاردهنده و پر تنش است. زیرا سعی دارد با تغییر خلق و خو و به عبارتی دقیقتر، با لجبازی، پرخاشگری، گاز گرفتن و قشقرق راه انداختن، مادر را از این تصمیم منصرف کند. در این هنگام والدین باید بدانند که این رفتارهای ستیزهجویانه کودکان بیانگر این مطلب است که آنها هنوز آمادگی تغییر و پذیرش شرایط جدید را ندارند و به همین دلیل، در برابر این تغییر از خود مقاومت نشان می‌دهند.

توصیه می شود کودکان تا ۲ سالگی از مزایای شیر مادر بهره مند شوند. همچنین دانستن این نکته هم لازم است که مصرف بیشتر و کمتر از این مدت شیر خوردن کودکان، مشکل زا است و کودک را از ُنورم طبیعی رشد خود دور میکند. حال با این اوصاف، احتمالا تا به حالا متوجه اهمیت و تأکید دین اسلام به مسئله زمان از شیر گرفتن کودکان شده اید تا حدی که در آیه ۲۳۳ سوره مبارکه بقره این موضوع مطرح شده و خداوند میفرماید: «وَالْوالِداتُ یُرْضِعْنَ أَوْلادَهُنَّ حَوْلَیْنِ كامِلَیْنِ
 
مادران باید دو سال کامل به فرزندانشان شیر بدهند.
نکته حائز اهمیت در این زمینه، در نظر گرفتن زمانی مناسب برای از شیر گرفتن کودک است. کودکان به یک بازۀ زمانی ۴ الی ۶ ماهه برای تطبیق خود با شرایط جدید (روی آوردن به مصرف مواد خوراکی دیگر) و پذیرفتن آن نیاز دارند. طبیعی است که کودکی با الگوی ناخودآگاه رفتاری (یا همان بازتاب) مکیدن به این دنیا آمده است، نمی تواند در ابتدا خود را سازگار با تغییرات و حذف این بازتاب کند و نباید والدین به یکباره، نیاز به مکیدن را در فرزندشان از بین ببرند.

بنابر آنچه گفته شد، والدین آگاه باید این نکات را در هنگام از شیر گرفتن کودک خود رعایت کنند؛

۱. به یاد داشته باشید کودکان نباید به طور کامل از شیر گرفته شوند چرا که نیاز به مکیدن در آنها وجود دارد. برخی از مادران در این دوره باعث می شوند فرزندشان در تمام طول عمر خود از مصرف شیر روی گردان و گریزان شود. والدین باید بدانند مکیدن در این سنین نیاز بزرگ و ویژه ای برای کودک محسوب می شود. بنابراین می‌توانید استفاده از شیشه شیر را جایگزین شیر مادر کنید.

۲. در این دوران، مشورت با پزشک متخصص کودک و پزشک تغذیه بسیار مهم و ضروری است، با به کار بستن دستورات غذایی پزشک متخصص تغذیه، میل به غذا خوردن را در فرزندتان ایجاد یا تقویت کنید.

۳. فهمیدن این مطلب برای مادر که آیا کودکش غذا خوردن را پذیرفته یا خیر و به اصطلاح خوش غذا یا بد غذا است، کار دشواری نیست. سعی کنید علایق خوراکی فرزندتان (مثلا میل به ماکارونی و از این قبیل) را دریابید.

۴. شیر را به کودک تعارف نکنید! یادتان باشد برای ارضای نیازهای اولیه کودک (مثل خوردن، آشامیدن، خوابیدن و دفع کردن) خیلی به کودک یادآوری نکنید. با این اقدام هم او را از انجام این کارها خسته و کلافه می کنید و هم به نوعی عدم مسئولیت پذیری، وابستگی و تنبلی را به کودک آموزش می‌دهید. چون مثلا کودک با خود می گوید: «من اگه غذا نخورم، مامان هست که به من غذا بدهد. من فقط می‌خواهم بازی کنم.» و یا این فکر که «اگر من به خودم نرسم کسی هست که به من برسد!» بگذارید کودک تان مسئولیت پذیر تربیت شده و بداند خود فاعل و عامل کارهای خویش است.

۵. عده‌ای از کودکان عادت دارند که حتما قبل از خواب باید شیر بخورند تا به خواب روند. در این مدت ۴ الی ۶ ماهه، مادر باید این عادت غذایی کودک را تغییر دهد. لالایی گفتن، قصه خواندن، بغل کردن عروسک و استفاده از تکانهای کوچک و گهوارهای، می تواند این عادت غذایی را در کودکان تغییر دهد. 

بعضی از کودکان عادت دارند قبل از خواب شیر بخورند تا به خواب روند

۶. هنگام بغل کردن کودک، با خوشرویی و لبخند به او بگویید که دوستش دارید و به او بازخوردی از «بزرگ شدن» بدهید. مثلا می توانید بگویید : «دخترکم/ پسرکم دیگه بزرگ شده! میخواد با مامان باباش سر یک سفره ( یا میز) غذا بخوره».

۷. همزمان با کاهش دادن وعده های شیر کودک، او را بیشتر از گذشته در آغوش بگیرید و مورد مهر و محبت مادری خود قرار دهید تا از این طریق، نیاز عاطفی و روانی تعلق خاطر کودک به مادر در وی ارضاء شود.

۸. قبل از اینکه کودک را از شیر بگیرید، به همراه کودک تان به بازار بروید و با سلیقه او، نی های رنگی جذاب برایش تهیه کنید. با استفاده از ملزومات غذا از قبیل سفرههای رنگی و عروسکی، قاشق و بشقاب و لیوان عروسکی، آن هم به انتخاب و سلیقه کودک، اشتیاق او را به خوردن، چند برابر کنید. نکته قابل یادآوری در این زمینه، این است که لیوانی را تهیه کنید که کودک بتواند آن را به راحتی در دست بگیرد. (ترجیحا ماگ)

۹. برای اینکه کودک بتواند به راحتی با این مسئله کنار بیاید، سعی کنید بیشتر از قبل با او باشید و برایش وقت بگذارید. مثلا با او به پارک رفته و بیشتر با او بازی کنید. برایش شعر بخوانید و قصه بگویید و... زیرا محیط بیرون از خانه باعث می شود تا کودک، کمتر به فکر شیر خوردن بیفتد و در صورت تقاضای آن میتواند از مواد مغذی و مفید جایگزین (شیر گاو یا گوسفند) استفاده کند.

۱۰. از دادن تنقلات و خوراکی‌های فاقد ارزش خوراکی (هله هوله ها ) به کودکان بپرهیزید.

۱۱. چنانچه که در موارد پیشین اشاره شد، کودک را از شیر خوردن دلزده و بیزار نکنید. برخی از مادران برای از شیر گرفتن کودک خود اطراف سینه را سیاه و ترسناک کرده و یا با مالیدن مواد تلخ که در برخی از موارد، منجر به مسمومیت و بیماری طفل نیز می شود، آتش اشتیاق کودک به مصرف شیر را در وی خاموش میکنند. حال اینکه این اقدام مادر، هم از لحاظ جسمی و هم از لحاظ روحی، سلامت کودک را در معرض خطر قرار می دهد. پس بهتر است با به کارگیری روشهای یاد شده در این مقاله، این فشار روانی را برای فرزند دلبند خود، قابل تحمل کنید.

۱۲. کودکان پس از اینکه از شیر گرفته می‌شوند، تمایل زیادی به مکیدن انگشتان دست و پا دارند و به پستانک و یا شیشه روی می آورند (به علت وجود غریزه مکیدن در کودکان). به فرزند خود اجازه این کار را بدهید و این نکته را به خاطر داشته باشید که کودک شما در حال پشت سر گذاشتن یک بحران است. اگر چنانچه کودک تمایل زیادی به این کار دارد کمی با او مدارا کنید.

۱۳. در زمانی که کودک در حال سپری کردن فشارهای روحی دیگر از قبیل تولد نوزادی جدید در خانواده، تعویض خانه، رفتن به مهد کودک و ... است و یا حتی آسیب جسمی دیده و بیمار است، از شیر گرفتن کودک، فشار روانی مضاعفی را به او تحمیل می کند. لذا از همزمانی این وقایع در کودکان بپرهیزید و مطمئن شوید که کودک، مسئله عاطفی دیگری را تجربه نمیکند.

۱۴. کلام آخر این که از شیر گرفتن کودک، یکی از بحرانهایی است که کودکان تا قبل از ۳ سالگی آن را تجربه میکنند. بهترین توصیه به والدین به ویژه مادران این است که صبور باشند. باید قبول کرد که طفل نیز همانند شخصی بزرگسال که از لحاظ عاطفی ضربه خورده، نیازمند مهر و محبت اطرافیان به ویژه مادر خود است. پس در برابر پرخاشگری های کلامی و بدنی (مثل دشنام دادن و یا گاز گرفتن) کودکان صبور باشید و با ملایمت و روی گشاده با آنان رفتار کنید و بگذارید کودک بیش از پیش، گرمای آغوش شما را حس کند و بدین ترتیب، آسیب کمتری بر روح و روان او وارد شود.

از شیر گرفتن کودک با ۹ توصیه برای آرامش مادر و کودک

بسیاری از مادران در دوران شیردهی به‌دنبال راه مناسبی هستند تا کودک‌شان را از شیر بگیرند یا تعداد دفعات شیردهی را کم کنند. به‌طورکلی از شیر گرفتن کودک، به‌خصوص در مورد کودکانی که به مدت طولانی از شیر مادر تغذیه می‌کنند، کاری زمان‌بر خواهد بود. استفاده از روش‌های زیر برای از شیر گرفتن کودک کمک می‌کند تا بدون ایجاد استرس و نگرانی برای مادر و کودک، این روند به‌راحتی انجام شود.

۱. چه زمانی باید کودک را از شیر گرفت

از شیر گرفتن کودک می‌تواند هم برای مادر و هم کودک روندی طولانی و سخت باشد. داشتن برنامه‌ای دقیق برای از شیر گرفتن کودک بسیار مهم است.

روند شیردهی یا توقف آن نباید به‌اجبار اتفاق بیفتد و در هر دو مورد، مادر باید آمادگی لازم و کافی داشته باشد. بااین‌حال، دستورالعملی کلی و ساده وجود دارد که به مادران کمک می کند در این مورد بهتر تصمیم بگیرند.

دستورالعمل‌های پزشکی پیشنهاد می‌کنند که نوزادان تا ۶ ماه اول زندگی خود، فقط باید از شیر مادر تغذیه کنند. بعد از ۶ ماهگی علاوه‌بر شیر مادر می‌توان از غذاهای جامد برای تغذیه کودک استفاده کرد و پس از آن به‌مدت یک سال یا هر زمانی‌که مادر و کودک تمایل دارند شیردهی مادر می‌تواند ادامه داشته باشد.

نوزادان بعد از یک سالگی، از شیر مادر به‌عنوان غذای مکمل و منبع راحت انرژی تغذیه می‌کنند. علاوه‌بر آن این منبع مهم تغذیه می‌تواند از دستگاه ایمنی کودک محافظت کند.

برخی ‌مواقع خانم‌ها به‌دلیل احساس درد یا ورم در سینه، فشار اجتماعی یا ترس از اینکه کودک به‌اندازه‌ی کافی شیر نمی‌خورد، تصمیم می‌گیرند شیردهی را متوقف کنند اما درصورتی‌که تمایل به ادامه‌ی شیردهی دارند، بهتر است تا این مورد با پزشک یا متخصص کودک مشورت کنند.

۲. از تغذیه‌ی مناسب برای کودک استفاده کنید

خانم‌هایی که کودکان زیر یک سال خود را از شیر می‌گیرند، باید از شیرخشک یا شیر یک خانم دیگر برای تغذیه نوزاد استفاده کنند.

کودکان بزرگ‌تر از ۶ ماه همچنان به تغذیه با شیرخشک یا شیر خانم دیگر احتیاج دارند، اما می‌توانند در کنار آن از غذاهای جامد مناسب با سن خود تغذیه کنند. کودکان زیر یک سال به‌هیچ‌عنوان نباید از شیر گاو، شیر سویا یا هر نوع محصول مشابه دیگر استفاده کنند.

نوزادانی که غذای جامد می‌خورند، باید میزان مناسبی از پروتئین، آهن و سایر مواد مغذی دریافت کنند. والدینی که در این زمینه نگران هستند می‌توانند در مورد تغذیه و میزان کالری دریافتی کودک با پزشک متخصص اطفال مشورت کنند.

ممکن است بعضی کودکان به‌طورمعمول به‌میزان کافی آهن و ویتامین D دریافت نکنند و برای جبران به مولتی‌ویتامین و سایر مکمل های غذایی نیاز داشته باشند.

۳. عوامل استرس‌زا را از خود دور کنید

بعضی از کودکان خیلی زود از شیر گرفته می‌شوند اما برای بقیه این‌طور نیست. داشتن یک برنامه‌ی مناسب برای تغییر تغذیه‌ی کودک سبب می‌شود که راحت‌تر کودک را از شیر بگیرید. همچنین هرقدر این تغییر تغذیه آرام‌تر اتفاق بیفتد، مادر و کودک استرس کمتری خواهند داشت.

زمان‌هایی که استرس کمتری دارید برای از شیر گرفتن کودک مناسب‌تر هستند.

همچنین سعی کنید در این مواقع زمان بیشتری را با کودک سپری کنید. بعضی‌اوقات هنگامی‌که کودکان از شیر گرفته می‌شوند، دچار اضطراب می‌شوند و بیشتر به مادر خود می‌چسبند.

والدین باید برای از شیر گرفتن کودک برنامه‌ی یک یا چند هفته‌ای داشته باشند و اگر کودک این روند را به‌خوبی پذیرفت، آن را ادامه دهید.

۴. از شیر گرفتن در شب

زمانی که کودکان بین ۶ ماهگی تا یک سالگی قرار دارند، معمولا شب‌ها کمتر از شیر مادر تغذیه می‌کنند. این روند «از شیر گرفتن شبانه» نامیده می‌شود و به مادر این فرصت را می‌دهد تا مقدار بیشتری استراحت کند و در طول روز بهتر فعالیت‌هایش را انجام دهد. مادران می‌توانند از همین زمان برای از شیر گرفتن کودک استفاده کنند.

۵. به‌تدریج تعداد دفعات شیردهی را کم کنید

توقف یک‌باره‌ی شیردهی بسیار وسوسه‌انگیز است، اما این‌کار می‌تواند سبب ورم و درد سینه و ناراحتی‌های روحی برای مادر و کودک شود، اما بهترین روش این است که به‌آرامی تعداد دفعات شیردهی را طی چند هفته کم کنید.

می‌توانید این کاهش دفعات را با وعده‌هایی که برای کودک خیلی مهم نیست یا میزان کمی شیر می‌خورد، شروع کنید.

چند روز کودک را به همین مرحله عادت دهید و بعد وعده‌ی بعدی را کم کنید. این کار را تا جایی ادامه دهید تا در نهایت تمام وعده‌های شیردهی متوقف شود.

۶. از شیردوش استفاده کنید

استفاده از شیردوش می‌تواند بسیاری از ناراحتی‌های مربوط به از شیر گرفتن کودک را کم کند. بهتر است که در هر وعده مقدار کمی شیر بدوشید، تا از تولید بیشتر شیر جلوگیری کنید.

فرایند شیردهی از قانون عرضه و تقاضا پیروی می‌کند. زمانی‌که کودک میزان زیادی شیر می‌خورد یا مادری به‌طور مرتب شیر خود را می‌دوشد، بدنش روند تولید شیر را ادامه خواهد داد. هرقدر کودک شیر کمتری بخورد، مادر شیر کمتری تولید می‌کند. بااین‌حال، بسیاری از زنان در این زمان در بدن‌شان احساس ورم یا ناراحتی می‌کنند.

یکی از این روش‌ها برای کم‌کردن این ناراحتی دوشیدن مقداری از شیر است. از دوشیدن مقدار زیادی شیر خودداری کنید، زیرا در این صورت مقدار تولید شیر بیشتر می‌شود. بهتر است ۲ تا ۳ دقیقه یا تا زمانی‌که دردی ندارید، شیر خود را بدوشید.

خانم‌هایی که در روند گرفتن شیر از کودک‌شان هستند می‌توانند از همین شیر دوشیده‌شده برای وعده‌ی بعدی شیردهی نوزاد استفاده کنند. استفاده از شیر دوشیده به‌جای شیردهی از سینه سبب می‌شود تا تولید شیر به‌سرعت کاهش پیدا کند.

۷. درمان ورم سینه

درصورتی‌که استفاده از شیردوش فایده‌ای نداشت، خانم‌های شیرده می‌توانند از روش‌های دیگری برای رفع ناراحتی‌ سینه استفاده کنند.

هم استفاده از شیردوش و هم شیردهی هردو می‌توانند میزان تولید شیر را افزایش دهند، همچنین می‌توانند ناراحتی را بیشتر کند و روند از شیر گرفتن کودک را طولانی‌تر کنند.

استفاده از روش‌های زیر می‌تواند برای کاهش ناراحتی‌ها مناسب باشد

استفاده از برگ کلم برای سینه، برگ‌های سرد می‌تواند برای ورم مناسب باشد؛

از داروهای ضدالتهابیِ غیراستروئیدی برای کاهش درد استفاده کنید؛

قبل از شیردهی از کمپرس گرم یا حمام داغ استفاده کنید؛

قبل از شیردهی از کمپرس سرد (مثلا نخودفرنگی یخ‌زده) استفاده کنید؛

با مشورت و تشخیص پزشک می‌توانید از قرص های ضد بارداری استفاده کنید. تولید شیر در بعضی از خانم‌هایی که قرص‌های ضدبارداری مصرف می‌کنند کاهش می‌یابد و ناراحتی‌هایی حاصل از گرفتن کودک از شیر کم خواهد شد؛

سینه‌ی خود را ماساژ دهید تا خطر بسته‌شدن مجاری شیری کاهش یابد؛

زمانی‌که سینه سنگین می‌شود از سینه‌بندهای حمایتی استفاده کنید. محکم بستن سینه می‌تواند میزان درد را بیشتر کند و سبب التهاب سینه شود.

۸. نشانه‌های اختلال را بشناسید

از شیر گرفتن کودک می‌تواند استرس‌زا باشد و در موارد نادری احتمال خطر وجود دارد. التهاب سینه و سوتغذیه کودک، دو خطر اولیه‌ی از شیر گرفتن کودک است.

در این مواقع بعضی از مادران دچار افسردگی یا اضطراب می‌شوند و بعضی از نوزادان تلاش می‌کنند تا بدون تغذیه با شیر مادر خودشان را تسکین دهند.

در صورت مشاهده موارد زیر حتما پزشک خود را مطلع کنید

ایجاد تب در مادر؛

سینه‌های مادر متورم، قرمز و داغ شوند؛

ترشحات سبزرنگ یا بدبو از سینه؛

مادر علائم افسرگی یا علائم اضطراب داشته باشد؛

پوشک کودک کمتر خیس یا کثیف شود؛

تغییر مشخصی در الگوی خواب کودک ایجاد شده باشد و به‌مدت طولانی، در حدود یک یا دو هفته ادامه داشته باشد.

۹. آرامش کودک را حفظ کنید

شیر مادر چیزی بیشتر از یک منبع تغذیه‌ای است. زمانی‌که کودک دچار استرس یا ترس می‌شود، شیر مادر می‌تواند منبعی برای ایجاد حس آرامش باشد. بسیاری از کودکان درحالی‌که شیر می‌خورند به خواب می‌روند.

موارد زیر کمک می‌کند تا زمانی‌که کودک را از شیر می‌گیرید، حس آرامش را در او ایجاد کنید

ارتباط پوستی با کودک را حفظ کنید؛

به کودک آرامش دهید؛

با کودک بازی کنید، برایش آواز بخوانید و او را بیرون ببرید؛

کودک را در آغوش بگیرید و به‌آرامی تکان دهید؛

درصورتی‌که کودک دندان درآورده است می‌توانید حلقه‌های لاستیکی مخصوص گاز گرفتن را در فریزر سرد کنید و به کودک بدهید؛

شیوه‌ی جدیدی برای خواباندن کودک پیدا کنید تا کودک به‌راحتی به خواب برود.

می‌توانید از افراد دیگر یا مراقب برای آرام‌کردن کودک استفاده کنید. زمانی‌که نوزادان از شیر گرفته می‌شوند، ممکن است به‌شدت تلاش کنند تا از شیر مادر تغذیه کنند. در این مواقع اجازه دهید تا فرد دیگری به کودک غذا دهد یا او را آرام کند؛ این روش می‌تواند به‌طور واضح موجب کاهش استرس مادروپدر شود.

مادران باید در مقابل نوزادی که تمایلی ندارد از شیر گرفته شود صبور باشند. ممکن است در مراحل اولیه‌ی رشد کودک اختلالی ایجاد شود، کودک مضطرب شود، به مادر بچسبد یا بیش‌ازحد معمول گریه کند، اما بعد از گذشت چند هفته، این موضوع بهبود می‌یابد.


منبع: ninisite.com
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر: