کد خبر: ۱۷۵۸۴
تاریخ انتشار: ۰۱ تير ۱۳۹۹ - ۱۲:۲۹-21 June 2020
با سپاس از دکتر خدیو که مرا به بیست سال پیش برد و سبب شد تا بخشی از خاطراتم را که تاریخ مطالعات کردی در ایران هم هست بنویسم.
عصراسلام: یادش بە خیر سال ۱۳۷۹ دقیقا بیست سال پیش پس از کش و قوسهای فراوان و رنج بسیار استادان گروه تاریخ دانشگاه تربیت مدرس را مجاب کردم که رساله دکتری ام را با عنوان کرد، قومیت، مذهب و ملیت از انقلاب مشروطه تا پهلوی تصویب کنند. با چند استاد کرد آن زمان که دو نفر از آنها مرحوم شده اند و خدایشان رحمت کناد سخن گفتم و خواستم راهنما و مشاورم باشند. نپذیرفتند و یکی از آنان با طعنه گفت مگر سرم را مفت گیر آورده ام که بفرستم بالای دار. پیرمرد حق داشت، چون آن روزها در گروههای تاریخ گرفتن رساله دکتری در حوزه تاریخ کرد اصلا اجازه داده نمی شد و او مرا خام و عاقبت نیندیش می پنداشت که آن را هم راست می گفت . بالاخره چنانکه گفتم من هم با مجاهدت بسیار و البته همراهی دکتر آقاجری که  استاد راهنمایم شد و دکتر مهاجرانی وزیر ارشاد آن روزها که مشاورم بود توانستم این موضوع را انتخاب کنم. 

زجری که من و کسی مانند کاک عبدالعزیز مولودی در علوم سیاسی آن روزها کشیدیم خوشبختانه طلسم را شکست و  البته پس از من دوستانی دیگر در حوزه تاریخ کرد رساله نوشتند که چند مورد از آنها در همین روزها به شکل کتاب چاپ شدند، اما متاسفانه رساله هفتصد صفحه ای من نه تنها رنگ چاپ ندید که خودم را هم با وجود رتبه اول بودنم در ارشد  و دکتری از ورود به دانشگاه بازداشت؛ به نوعی که بعد از بیست سال تلاش مداوم و ۵۶ بار رد شدن در فراخوانهای جذب به علل واهی هنوز نتوانسته ام رنگ استخدام و هیات علمی ببینم حتی در پژوهشکده کردستان شناسی و دانشگاه کردستان که جای اصلی فعالیت من باید آنجا می بود ،چندبار رد شدم در حالی که همه می دانند در حوزه تاریخ نگاری دانشگاهی کرد در ایران پس از انقلاب نخستین کس من بودم که در حوزه کردستان شناسی رساله دکتری نوشتم اما زهی افسوس.

هدف از ذکر این مقدمه مطول ، یادداشت دکتر خدیو مرا به بیست سال پیش برد و دیدم همه آنچه را که او نوشته است و آن هم بدون آن که رنگ رساله مرا هم ببیند ، من بیست سال پیش در  رساله ام آورده ام و مهم تر از همه رساله من بر پایه دو نظریه پیش ملی گرایی هابزبام و نظریه ملت خیالی یا نمادین آندرسون نوشته شده بود که او به نظریه اولی اشاره ای کرده بود.

به همین سبب آن رساله مهجور مظلوم را که در این سالها خیلی ها بدون آن که به آن ارجاع دهند از رویش نوشتند و با مبنا قرار دادن بخش هایی از آن و گسترش دادنش به سخنرانی و مقاله علمی پژوهشی و پایان نامه و رساله دکتری و حتی کتاب تبدیل کردند برای دکتر خدیو فرستادم که لااقل او هم از آن استفاده کند و می دانم اگر او استفاده کند برخلاف خیلی ها قطعا به آن ارجاع خواهد داد و بی غرور و منیت خواهد گفت و یک حسرت بزرگ ای کاش همه دوستانی که این سالها درباره شیخ عبیدالله، عزیزخان مکری،  سمکو، شیخ محمود، خانواده قاضی، ناسیونالیسم کردی، سنجرخان، حاجی قادر کویی، مکتب استانبول، مشروطه و جنگ جهانی در کردستان، مدارس کردستان و تاریخ فرهنگی و اجتماعی کرد و بسیاری موضوعات دیگر مقاله و کتاب و پایان نامه نوشتند یکجا در پیشینه پژوهشی خود به کاری که در این رساله شده بود اشاره می کردند. 

همیشه گفته‌ام و می گویم هرگز کرد به خاطر حمله و زجر دشمنانش از پای در نیامده است و چه بسا آن دشمنان سبب بقای کرد هم شده اند به علل گوناگون، بلکه کرد را نامهربانی و فراموشکاری و ضدیت با خودش از بین برده است. چه می شد اگر برخی دوستان کمی خودخواه نبودند و می گفتند کسی بیست سال پیش از حاجی قادر کویی و نقش او در تکوین ناسیونالیسم کردی گفت و سمکو را در چارچوب تئوری دوره گذار از سنت به مدرنیته بررسی نمود و انقلاب مشروطه در کردستان را با استناد به سه هزار ارجاع دسته اول نوشت و قس علیهذا. 


* اسماعیل شمس پژوهشگر ارشد مرکز دائره المعارف اسلامی در حوزه مطالعات کردی و تاریخ کردستان است.

متن فوق کامنتی است که دکتر شمس در ذیل مطلب " کردیت و مذهب " ریپلای کرده بود و بدون اطلاع خودشان منتشر شده است.

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان