کد خبر: ۱۷۵۵۸
تاریخ انتشار: ۳۱ خرداد ۱۳۹۹ - ۱۱:۵۲-20 June 2020
سرقفلی ممکن است شاخصی از تجارت باشد که شرکت‌ها را قادر می‌کند سود مازادی نسبت به بازده سرمایه‌گذاری به طور عادی کسب کنند.
عصراسلام: «مازاد سود» به معنای سودی اضافی است که بیشتر از سود معمولی باشد. در حقوق ایران، به حقی که تاجر یا صنعتگر در نتیجه جلب مشتری و شهرت و فعالیت برای محل کار خود ایجاد می‌کند، سرقفلی گفته می‌شود. علاوه بر آن، به حقی که صاحب محلی که دارای موقعیت خوبی است برای ملک خود قائل می‌شود، قبل از اینکه اصولا آن محل به اجاره داده شود نیز سرقفلی گفته می‌شود. 

چگونگی انتقال سرقفلی

انتقال سرقفلی حالات مختلفی دارد، از جمله: 

الف. انتقال اختیاری: 

سرقفلی یک ملک گاهی اختیاری و با میل و رغبت مالک سرقفلی به فرد دیگری منتقل می‌شود که ممکن است با سند عادی باشد یا با سند رسمی. 

ب. انتقال قهری: 

زمانی انتقال قهری مطرح می‌شود که شخص فوت کند و حقوق حاصل از اجاره (حق کسب و پیشه) به ورثه او انتقال یابد. 

ج. انتقال قضایی: 

وقتی از طرف مقام قضایی حکم به انتقال سرقفلی ملک داده می‌شود، این انتقال را «انتقال قضایی» می‌گویند.

انتقال سرقفلی با سند عادی

اگر سند سرقفلی عادی و حق انتقال در آن قید شده باشد، صاحب سرقفلی می‌تواند آن را منتقل کند، مشروط به اینکه انتقال جدید با سند رسمی باشد. به عبارت دیگر، حتی با وجود حق انتقال، مالک سرقفلی (حق کسب و پیشه) نمی‌تواند با سند عادی سرقفلی را منتقل کند.

انتقال سرقفلی با سند رسمی

در صورتی که سند سرقفلی رسمی باشد، باید دید مالک سرقفلی حق انتقال به غیر را دارد یا خیر. اگر مالک سرقفلی حق انتقال به غیر را داشته باشد، می‌تواند با سند رسمی، حقوق قانونی خود را به شخص ثالث منتقل کند. البته حتی با وجود حق انتقال به غیر، مالک سرقفلی نمی‌تواند با سند عادی، سرقفلی را به شخص ثالث انتقال دهد و در این مواقع، مالک سرقفلی الزاماً باید با سند رسمی به انتقال سرقفلی ملک اقدام کند.

 نداشتن حق انتقال به غیر

انتقال غیرقانونی سرقفلی یکی از مواردی است که حق سرقفلی را ساقط می‌کند. اشخاصی که بدون داشتن حق انتقال سرقفلی، آن را انتقال می‌دهند، مرتکب تخلف شده‌اند و با طرح دعوا از طرف مالک، سقوط نصف حق کسب و پیشه (سرقفلی) آنها حتمی است. علاوه بر این، نصف دیگر حق کسب و پیشه به قیمت روز به مستاجر متخلف پرداخت خواهد شد.

یک عبارت مهم

برای اینکه مالک سرقفلی حق انتقال به غیر را داشته باشد، لازم است این عبارت به صراحت در سند ذکر شده باشد: «حق انتقال به غیر را دارد.» بنابراین، مسکوت گذاشتن موضوع انتقال و ذکر نشدن این عبارت، به معنی ممنوعیت از انتقال خواهد بود. در صورتی که در سند سرقفلی عبارتی مبنی بر انتقال سند سرقفلی قید نشود، مالک سرقفلی حق انتقال سرقفلی را ندارد. بدون حق انتقال و رضایت مالک چه باید کرد؟ در صورتی که حق انتقال به غیر در سند سرقفلی تصریح نشده باشد و مالک هم راضی به انتقال سرقفلی نباشد و خود نیز از خرید سرقفلی خودداری کند، برابر قانون، مالک سرقفلی می‌تواند برای اخذ مجوز انتقال به دادگاه رجوع کند. اگر هم به مالک دسترسی نباشد، مالک سرقفلی می‌تواند با مجهول‌المکان اعلام کردن مالک، از طریق دادگاه برای اخذ مجوز انتقال سرقفلی به طرفیت مالک ملک اقدام کند. پرسش دیگر این است که وقتی سرقفلی ملکی به ورثه می‌رسد، انتقال کل ملک به یکی از آنها در صورت نبود حق انتقال به غیر، چه حکمی خواهد داشت؟ در پاسخ باید گفت که اگر چه بنا بر نظر غالب استادان، انتقال بین وراث با توجه به اینکه نسبت به یکدیگر شریک محسوب می‌شوند، انتقال به غیر محسوب نمی‌شود، اما نظر به وجود عقیده مخالف، پیشنهاد می‌شود در چنین مواردی نیز از دادگاه مجوز گرفته شود. 


ﻧﺤﻮﻩ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﺮﻗﻔﻠﯽ ﺩﺭ ﺗﺌﻮﺭﯼ‌ﻫﺎﯼ ﻣﺨﺘﻠﻒ

۱. ﺩﺭ ﺗﺌﻮﺭﯼ ﺷﺮﮐﺖ ﺍﺻﻠﯽ ﻭ ﺍﺳﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩ ﺣﺴﺎﺑﺪﺍﺭﯼ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﯾﮑﯽ ﺍﺳﺖ : 

‏( ﺧﺎﻟﺺ ﺩﺍﺭﺍﯾﯽ ﻓﺮﻋﯽ ﺑﻪ ﺍﺭﺯﺵ ﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪ ‏) ﺩﺭﺻﺪ ﻣﺎﻟﮑﯿﺖ ﺍﺻﻠﯽ - ﺑﻬﺎﯼ ﺗﻤﺎﻡ ﺷﺪﻩ ﺗﺮﮐﯿﺐ ﯾﺎ ﻣﺒﻠﻎ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ ﮔﺬﺍﺭﯼ = ﺳﺮﻗﻔﻠﯽ 
 
ﺑﺪﻫﯿﻬﺎﯼ ﺷﺮﮐﺖ ﻓﺮﻋﯽ ‏( ﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪ ‏) – ﺩﺍﺭﺍﯾﯿﻬﺎﯼ ﺷﺮﮐﺖ ﻓﺮﻋﯽ ‏( ﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪ ) = ﺧﺎﻟﺺ ﺩﺍﺭﺍﯾﯽ ﻓﺮﻋﯽ ‏( ﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪ ‏)

ﺍﻟﺒﺘﻪ ﻗﺴﻤﺖ ﺣﻘﻮﻕ ﺻﺎﺣﺒﺎﻥ ﺳﻬﺎم ﻓﺮﻋﯽ ﻧﯿﺰ ﺧﺎﻟﺺ ﺩﺍﺭﺍﯾﯽ ﺑﻪ ﺍﺭﺯﺵ ﺩﻓﺘﺮﯼ ﻣﯿﺒﺎﺷﺪ

۲. ﻧﺤﻮﻩ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﺮ ﻗﻔﻠﯽ ﺩﺭ ﺗﺌﻮﺭﯼ ﺷﺨﺼﯿﺖ ﻭﺍﺣﺪﺍﻗﺘﺼﺎﺩﯼ ﮐﻤﯽ ﻣﺘﻔﺎﻭﺕ ﺍﺳﺖ : 

ﺩﺭ ﻭﺍﻗﻊ ﺍﺭﺯﺵ ﮐﻞ ﺷﺮﮐﺖ ﺑﻪ ﻧﻮﻋﯽ ﺍﺿﺎﻓﻪ ﺑﺮ ﺍﺭﺯﺵ ﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪ ﺷﺮﮐﺖ ﻫﺴﺖ ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ ﺳﺮ ﻗﻔﻠﯽ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺑﺮ ﺩﺍﺭﺩ ﮐﻪ ﺍﯾﻦ ﺳﺮﻗﻔﻠﯽ ﺑﺮﺍﯼ ﺗﻤﺎﻣﯽ ﺣﻘﻮﻕ ﻣﺎﻟﮑﯿﺖ ﺷﺮﮐﺖ ﻓﺮﻋﯽ ﺍﺳﺖ ﺩﺭ ﺳﺮﻗﻔﻠﯽ ﺗﻠﻔﯿﻘﯽ ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ ﺷﺪﻩ ﻫﻢ ﺳﻬﻢ ﺍﮐﺜﺮﯾﺖ ﺍﺯ ﺳﺮﻗﻔﻠﯽ ﻭ ﻫﻢ ﺳﻬﻢ ﺍﻗﻠﯿﺖ ﺍﺯ ﺳﺮ ﻗﻔﻠﯽ ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ ﻣﯿﺸﻮﺩ . ﮐﻪ ﻧﺤﻮﻩ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﺮﻗﻔﻠﯽ ﺗﻠﻔﯿﻘﯽ ﺑﻪ ﺷﮑﻞ ﺯﯾﺮ ﺍﺳﺖ :

ﺍﺭﺯﺵ ﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪ ﺧﺎﻟﺺ ﺩﺍﺭﺍﯾﯽ ﻓﺮﻋﯽ – ﺍﺭﺯﺵ ﮐﻞ ﺷﺮﮐﺖ = ﺳﺮﻗﻔﻠﯽ ﺗﻠﻔﯿﻘﯽ

ﻧﮑﺘﻪ: ﺳﻬﻢ ﺍﻗﻠﯿﺖ ﺩﺭﺍﯾﻦ ﺗﺌﻮﺭﯼ ﺑﺮ ﺍﺳﺎﺱ ﺍﺭﺯﺵ ﮐﻞ ﺷﺮﮐﺖ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﯿﺸﻮﺩ . 


حسابداران و حسابرسان ایران

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان