کد خبر: ۱۷۴۹۳
تاریخ انتشار: ۲۷ خرداد ۱۳۹۹ - ۲۳:۵۷-16 June 2020
همکار من بعد از نمایش «بچه‌های آسمان» به دانش‌آموزان مدرسه، از آنها خواسته بود درباره‌ی فیلمی که دیده‌اند، چیزی بنویسند.
 با نگاهی به این نوشته‌ها، راجع به یکی از که نوشته بود «شخصیت پدر فیلم واقعی نبود»، از او پرسیدم، که از این نوشته چه برداشتی دارد. به‌زعم من، این نوشته گویای فهم عموم کودکانی از این دست بود؛ برای بچه‌هایی که از خانواده‌های فقیری با فقر فرهنگی مضاعفی می‌آیند، پدر مردی بی‌تردید خشن است. آدم فقیر بالطبع بدخلق هم هست؛ نمی‌تواند مثل پدر ترک‌زبان فیلم مجیدی، مردی ساده و مهربان باشد که در لذت دوچرخه‌سواری در سراشیبی با پسربچه‌اش آن‌چنان سهیم شود که از خود بی‌خود شود؛ تا حدی که دوچرخه‌اش بشکند و تمام پولی که آن‌روز از باغبانی کاسب شده، به هدر برود. در یک کلام، مرد فقیر خشونت فقر را به خانواده‌اش منتقل می‌کند.

چندی بعد، برای خودم این پرسش شکل گرفت که آیا شکل دیگری از چنین باور کودکانه‌ای در من و امثال من تحصیل‌کرده هم هست؟ مایی که فرزند آوردن را حتی اگر به‌طور کلی امر غیراخلاقی بدانیم، اما در برابر پدر شدن اغنیا به اندازه‌ی فقرا سخت‌گیر نیستیم. آیا در ذهن ما پیش‌فرضی هست که ثروت داشتن را موجب زیست اخلاقی‌تری می‌کند؟ یا فقر که خود محصول شرایط نابرابر و بالطبع مغایر اخلاق اجتماعی است، مصداق زیست غیراخلاقی است و افراد فقیر را هر چقدر هم که واجد فضایل اخلاقی باشند - فضایلی که از قضا گاه مانع جدی آنها در مشارکت در تنازع بقا و رقابت غیراخلاقی برای کسب منافع اقتصادی می‌شود - در سطح نازل‌تری از شایستگی اخلاقی برای داشتن فرزند قرار می‌دهد؟

آیا ما به‌طور پیش‌فرض، فقر را به‌عنوان رذیلتی برای انسان و ثروت را اگر نه به‌عنوان فضیلت که پیش‌زمینه‌ی لازم برای کسب فضایل ندانسته‌ایم؟ اساساً فضیلتی که به‌وسیله‌ی ثروت کسب و از غیر آن سلب شود، چقدر معتبر است؟ در این صورت، چنین درکی از زیست اخلاقی آیا مصداق این سخن هملت نیست که «در این زمانه فساد چنان ریشه دوانیده است که فضیلت باید از شرارت طلب بخشش کند و خشم را فرو داده به آن عشق ورزد...»؟


رضا نساجی
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان