کد خبر: ۱۷۴۶۲
تاریخ انتشار: ۲۶ خرداد ۱۳۹۹ - ۲۰:۰۵-15 June 2020
دکتر عسکر حقوقی، سرپرست گروه زبان و ادبیات عرب دانشکده ادبیات دانشگاه تهران، از نظر من دقیق ترین روایت را از لحظه بر زمین افتادن دکتر محمد معین دارد. او دوست خانوادگی دکتر معین نیز بوده است. بعد از ظهری پاییزی در سال 1379 به دانشگاه تهران رفتم و تنها می خواستم از یک موضوع سر در بیاورم.
"مرگ مغزی دکتر محمد معین"

می خواستم بدانم چگونه این اتفاق افتاد. دکتر حقوقی، نظم دانشگاهی خاص خودش را داشت. پنج دقیقه زودتر آمده بودم. دکتر حقوقی بعد از سلام و احوالپرسی گفت : "از آدمهای منظم و خوش قول خوشم می آید". من دقیقا در اتاقی بودم در طبقه سوم دانشکده که روزگاری دکتر عسکر حقوقی، دکتر ذبیح الله صفا و دکتر یحیی مهدوی، دکتر معین را که بر صندلی افتاده است بلند می کنند و به اتاق شورای زبان و ادبیات عرب در کنار همین اتاق می برند و بر روی میز بزرگ وسط اتاق با یک رومیزی زیبای سبز رنگ می خوابانند. من به رنگهای نامتناسب رومیزی های اتاق فکر می کردم. رفتم و پشت یکی از میزهای کنار میز دکتر حقوقی نشستم. دکتر حقوقی گفت که این میز روزگاری میز تحریر دکتر معین بود.

به دکتر حقوقی گفتم. شما روز هشتم آذرماه سال 1345 هم در همین اتاق بودید. دقیقا روزی که دکتر معین از ترکیه بازگشته بود؟ دکتر حقوقی همان طور که پشت میزش نشسته بود عمیقا غمگین شد. آنچه گفت هیچگاه از یادم نخواهد رفت.

"من دکتر معین را برآشفته و عصبی دیدم و وقتی از ایشان پرسیدم چرا ناراحت هستید؟ گفتند که این سفر برای من خسته کننده بود. غذاها بسیار چرب بود که با مزاج من سازگار نبود و وقتی هم آمدم به سازمان لغت نامه سری زدم، متوجه شدم که یکی دو نفر از اعضای سازمان نیامده بودند سرکارشان و از این بابت دکتر معین ملول شد. ملالت خاطر ایشان ناراحتشان کرد. به همین جهت سوار ماشین شد و به دانشگاه تهران آمد.

ما اینجا با هم صحبت کردیم. در این حیص و بیص، در اتاق گروه زده شد، در باز شد و دیدیم که خانم بهین دارایی، دانشجوی دوره دکترای زبان و ادبیات فارسی وارد شد. بعد از سلام و احترامات لازم، به آقای دکتر معین رو کرد و از ایشان تقاضا کرد که چون رساله دکترای من زیر نظر و راهنمایی جنابعالی و عضویت دکتر گوهرین و حقوقی -بنده- می باشد؛ بنابراین اجازه بفرمایید که چون من کارهایم را کرده ام و رساله ام آماده است؛ دبیرخانه دانشکده مقدمات تشکیل جلسه دفاع از زساله مرا فراهم کند و از استادان محترم دعوت کند و روز دفاع معلوم بشود و من دفاع کنم.

مرحوم دکتر معین فرمودند" من با کثرت کار و اینها نتوانستم تمام رساله شما را ببینم. از من پرسیدند که آیا شما و دکتر گوهرین موفق شدید که بخوانید. جواب دادم که بله، ما خوانده ایم و نقطه نظرهایی در این رساله هست که در حاشیه رساله یادداشت شده و خانم بهین دارایی باید قول بدهند که پس از تصحیح رساله شان، آن وقت چاپ کنند. تا قبل از آن اقدام به چاپ نکنند. خانم فورا این قول را داد. به دکتر معین گفتم که پس یادداشتی بنویسیم و بدهیم به خانم که ببرد به دبیرخانه بدهد. پشت میز تحریرش در همین اتاق نشسته است، من خودنویس را از جیبم در آوردم، دادم به ایشان که ایشان امضاء کنند، یادداشتی را که فراهم کرده بودیم. لحظه ای بعد من صدایی شنیدم.

دیدم، خودنویس از دست دکتر معین افتاد ..."

تصور رها شدن خودنویس از دست دکتر معین مرا به یاد تمام سالهای زندگی دکتر معین انداخت. از تولدش در رشت تا حال و هوای دوران کودکی اش تا اولین دانشجوی دکترای زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران، راهیابی اش به محضر علامه دهخدا، زباندانی بی مانند او و دانش گسترده و بی نظیرش. مرد نظم و صلاح و صلح، مرد صداقت و کشف، مرد وارسته جهان معنا و کلمه، دقت و حوصله کم مانندش و راهی که احدی بعد از او جرات ادامه اش را نداشت.

چشمهای دکتر عسکر حقوقی از اشک خیس شده بود و بغضی در گلوی من به لبخندم می کشاند. دکتر حقوقی گفت:

"دکتر معین به زبان آمد و گفت: "دکتر جان مرا بگیر" من دبدم بر روی صندلی افتاده. ایشان را گرفتم در بغل. صدا کردم مستخدم آمد. گفتم به دکتر صفا خبر بدهند که چنین پیش آمدی شده. ایشان آمدند. بعد مرحوم دکتر یحیی مهدوی استاد رشته فلسفه که اتاق این رشته در همین طبقه سوم قرار دارد و نزدیک ماست، ایشان تشریف آوردند و دکتر معین را چند نفر بغل کردیم؛ بردیم به اتاق مجاور که اتاق شواری گروه زبان و ادبیات عرب بود و میز بزرگی در وسط اتاق با یک رومیزی سبز، دکتر معین را آرام روی همان میز خواباندیم. تصور همه ما این بود که دکتر معین به عارضه سکته قلبی دچار شده .... "
::
دکتر محمد معین | از فصل افتادن خودنویس ص 301 - 302
مجموعه کتابهای پژوهشی چراغداران فکر و فرهنگ ایران | محمدحسینی باغسنگانی
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان