کد خبر: ۱۷۳۷۵
تاریخ انتشار: ۲۳ خرداد ۱۳۹۹ - ۰۸:۳۸-12 June 2020
فیروز گفت: «رفتی ایران برایم یک تَربوزبُرَک بیار».
عصراسلام: می‌دانستم که تاجیک‌ها به هندوانه تربوز می‌گویند، در برابر #خربوز (خربزه).
پرسیدم: «این که گفتی چی هست»؟
گفت: «در تلویزار (تلویزیون) ایرانی‌ها تبلیغ یک نوع کارد دو تیغه را دیدم که با آن تربوز بُرش می‌دهند». 
توضیح که داد فهمیدم اصطلاح تربوزبرک را از خودش ساخته و نام تجاری آن چاقویِ مخصوص، چیز دیگری است.

پس از جایگزینی رسمی زبان فارسی (تاجیکی) به جای روسی (۱۹۸۹) در تاجیکستان به نظر می‌رسد یکی از روند‌هایی که در حوزهٔ زبان تقویت شد، ساخت برابرنهاده‌های مردمی در برابر واژه‌های بود که معادل روسی یا لاتین داشتند. اما این واژه‌گزینی از جنس فرهنگستان‌ها نبود بلکه از همان نوعی است که ارباب حرفه‌ها در ایران نیز برای رفع حاجت خود ساخته‌اند مثل: سگ‌دست، کله‌گا‌وی (دیفرانسیل)، بادامک، در میکانیکی، انبر کلاغی، روپیچ-توپیچ (تبدیل در لوله‌کشی) و... 

این واژه‌ها که کم هم نیستند، با قواعد طبیعی ساخته شده‌اند و میان اهالی فن و آنهایی که با آن سر و کار دارند رواج یافته و همچنان کارآیی دارد.

در تاجیکستان نیز طبیعت زبان این چنین تولیدات را داشته و دارد و مانند همان «تربوزبُرَک» در نوع خود جالب و ابزار تفهیم و تقاهم هستند. 

به خاطر دارم مرحوم کمال عینی یادگار استاد صدرالدین_عینی وقتی کارت ویزیت خود را به من داد گفت: «این برگ دیدار من است». دکتر نورعلی نورزاد به دبلیو، دَبلیو، دَبلیو (www) در اول نشانی‌های اینترنتی «سه‌ دَبلیو» می‌گفت که بعدها از چند کس دیگر نیز شنیدم. یا #زن‌شونده به معنای نامزد و از همه جالب‌تر در یک صورتحساب دیدم نوشته: «عاشق معشوق ۵۰ سامانی».  
از فیروز پرسیدم: «این چیه»؟
لولای در را نشانم داد و گفت: «در تاجیکستان به این می‌گویند عاشق معشوق»! ...
کاش اینها را جمع کرده بودم!

حسن قریبی
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان